BAN TIN
THAN HUU
CHU TRUONG: PHAM DINH LAN
SO 73- 2015
TIN TUC
* Cam on:
- ban
Huynh Tan Nhan da goi nhieu loai hoa la va mot man xiec doc dao.
- anh
Pham Ngoc Lan da goi ba ban Hon Vong Phu do chinh anh dan va cung ca voi chi
Andrea Bui. Tac gia Le Thuong tung day
truong Nguyen Trai, Thu Dau Mot (sau la Binh Duong), khi truong moi mo vao dau
thap nien 1950, do ong giao Phap, than sinh cua chi Ut Nguyen Kim Lieng va ong
ngoai cua thi si Hoan Nguyen Nguyen Thanh Quan, sang lap. Toi duoc nghe Hon Vong Phu tren 60 nam qua va
cam nhan do la mot bai truong ca doc dao.
Tu nhien bay gio nghe anh Pham Ngoc Lan va chi Andrea Bui ca toi lai
thay hai ca si tai tu nay dien ta xuat sac khien nuoc mat toi tu tuon trao. Do anh huong cua hoan canh dat nuoc hien
nay? Do su goi lai nhung canh chinh
chien trien mien tren dat nuoc: noi chien tay ba (Mac- Le+ Trinh; Le+ Trinh-
Nguyen; Le+ Trinh- Mac o Cao Bang) roi Nguyen- Tay Son chua ke nhung cuoc chien
tranh tu ve ve va mo mang bo coi (Nam Tien)?
Do la chua noi den nhung cuoc chien tranh tham khoc ma Viet Nam trai qua
sau de nhi the chien. Hon Vong Phu chua
co hinh anh cua hai cuoc chien khoc liet nay.
Sau de nhi the chien tac gia chi co Ba Tu Ban Hang co bon nguoi con va Con Chim Hoa
Binh dang dau nang. Chien tranh
va hau qua cua no luon luon de nang tren vai
cac ba me va tao su dau nhoi trong tam nao cua cac ba me trong canh:
Len nui tham tim chong con chet tran,
Chon hoang vu khong thay vet chan nguoi
Sau nam 1975 nhieu ba Me o mien Nam roi vao canh tan cung kho ve vat
chat lan tinh than trong canh tuoi gia phai lan loi tham nuoi chong, con va
chau:
Me kha kinh nuoi chong, con roi chau,
Dem tuoi gia qua gian kho tung ngay.
Trong tam toi nhin doi qua ly biet,
Giua thanh thien chua thay anh mat troi.
PDL
Chia vui cung anh Pham Ngoc
Lan khi duoc biet bao chi Phap quan tam va phong van
thuan loi cho quyen De Pere Inconnu cua anh.
Toulouse bay gio nong lanh ra sao?
- caidinh.com
va art2all. net da minh hoa bai NAM (champignons-
mushrooms) voi nhieu loai nam dep.
- Chi
Le Khanh tim ra anh cua mot thieu nu Phi Chau dung tai nam lam du de minh chung
mot loai nam khong lo.
- Chi
Lien Nhu goi nhieu hinh anh nam du mau sac do chi chup trong mot khu rung o
Canada. Hai chi Le Khanh va Lien Nhu
nhin ve dep va mau sac cua nam nhu nhin ve dep cua cac loai hoa muon sac.
- Nu
duoc si Lam Thi Phuong tim hang loat hinh nam khac nhau de nhan manh den tinh dinh duong cua nam o
Dong A. Trong may ngay qua toi co nho
Phuong (Lam) tim gium toi ten khoa hoc cua co Bong (tang bong ho thi). Phuong cho biet o mien Thuong Du Bac Bo nguoi
ta goi Bai Tuong Thao (Trach bai- Ze bai hay
Ma Thao Ma cao) la Bong nhung bai
tuong thao (co co mui tuong bi hu) thuc su la cay cao tu 1 m den 3 m. Toi nho su tiep cuu ve ten khoa hoc cua co
Bong trong tang bong ho thi (sang peng hu
shi- Phuong phien am va giai thich tung tu mot rat ro rang. Day cung la co hoi toi hoc chut Han- Viet ma
truoc kia hoan toan trong vang).
- Huynh T. Thanh Thuy
va Trinh T. Bay goi tho tham hoi. Thuy
la vo cua Pham Van Ngau, si quan Hai Quan tung hoc tap cung trai voi Ho Huu
Tuong va Nguyen Manh Con, Duyen Anh.
Trinh Thi Bay van con o que nha. Do Manh Quat, Vu Dao, Pham Van Rang,
Trinh Thi Bai, Le Thi Tam, Nguyen Manh Hung...la cuu LTK tro tro thanh gs cua
truong cu. Vu Dao bay gio la linh muc o
Hoa Ky tung lam cong tac muc vu o trai Bataan, giao phan Manila truoc khi tro
lai Hoa Ky, hien la linh muc o Mississippi.
Le Thi Tam co tien si Phat hoc o An Do hien la ni su o Saigon tuc T.P Ho
Chi Minh. Vua roi toi duoc xem anh chup cuoc hop mat khoa 59 tai nha Van Trong De voi
su gop mat cua Bai, Nguyet, vo chong Van Trong De, Khoat (bs), Hoa (bs), Hung
(Le), Hoang, Tuc va vo, Thiem, tac gia bai tho Xap Xenh trong Dac San Ly Thuong
Kiet nam 1964 v.v.
* Chi
Song Thu va Tu Dzieu dao nay gia yeu lam sao khong nghe len tieng gi ca? Cac ong giao gia se gap mat nhau vao mot ngay
gan day khong de nho ngay day hoc ngay
truoc ma nho ngay di hoc ngoi duoi goc me tay voi muon ngan chuyen ngoai pho
gay roi cho ong Hoang Gia Linh khong it.
Ngay ay tuoi huu tri cua cong chuc Viet Nam chi co 55. Bay gio da so chung ta da vuot khoi tuoi ay
tren 20 nam! Cu noi chuyen doi xua de
quen rang ngay nay chung ta da la bo lao khong co Hoi Nghi Dien Hong. Ma neu co, chac minh co duoc moi du dau ma
lo!
* Cau
chuyen nguoi ban cua ban Loc giu chai ruou tien ban len duong ra khoi gan bon
muoi nam ve truoc cho thay tien kiep hai nguoi co moi tham giao keo son lam do
ban Loc. Do la chuyen hiem nhung khong
co nghia la khong co. Chuyen co K. O.
con giu buc anh trong binh vien Hong Bang cung vay. Do la hinh anh anh gan bo cua tien kiep duoc
goi lai vay. Luat nao cung co ngoai
le. Chuyen hiem co nao cung xay ra. Toi hieu duoc y ban.
* ‘Les grands esprits se rencontrent’ (Nhung dai tu tuong gap nhau). Nguyen Van Chi va Nguyen Thi Mai khong biet
va khong gap nhau nhung sau khi doc Mot
Thoang Suy Nghi ve Cuoc Bau Cu tong Thong Hoa Ky nam 2016 ca hai deu nghi
den Viet Nam voi cung cau hoi Que sera
sera? (What will be, will be?). ‘Quo va
Dis?’ (roi Se Ve Dau?). Xin huong ve TROI de hoi tuong lai cua dat
nuoc? Phuc cho hai em, du song sung tuc
xa que huong sinh quan, van nghi den den tuong lai cua manh dat to ma minh da
roi xa vai chuc nam qua.
CHUYEN AI CUNG BIET
Dan
So
Trong gia dinh nhan
so cang tang ganh nang cua nguoi truong gia dinh cang lon. Tren pham vi rong lon tren dia cau dan so
cang tang viec nuoi dan cang tro nen kho
khan. Nhung su lo lang ve van de gia
tang nhan so va viec nuoi dan co thuc su dung nhu ly tri suy xet cua loai nguoi
khong?
Ngay tu the ky XVIII Malthus bao dong
ve su gia tang dan so theo cap so nhan trong khi viec san xuat nong san de nuoi
dan gia tang theo cap so cong. Nhan xet
nay dung vao the ky XVIIII va XIX voi trinh do phat trien khoa hoc ky thuat cua
thoi ay. Vao the ky XIX dan so dia cau
khong den 1 ty nguoi the ma nan doi dien ra khap noi tren the gioi ke ca Au
Chau noi cach mang ky nghe som chao doi.
Nam 1950 dan so the gioi la 2 ty 556 trieu nguoi va nam 1960 3 ty 39
trieu nguoi nghia la gap doi va gap ba dan so vao the ky XIX nhung nan doi giam
90% tren the gioi ngoai tru o vai quoc gia Cong San bi doi vi chanh sach nong
nghiep Cong San cho khong phai vi nhan man ma thieu an. Mot so nho quoc gia Phi
Chau thieu an vi thoi tiet kho han va ky thuat canh tac tho so nhung ho van
duoc Hoa Ky va to chuc LHQ cuu tro.
Tai sao dan so tang nhanh?
De tra loi cau hoi tam thuong nay
chung ta phai giai thich su gia tang dan so qua nhieu khia canh khac nhau:
1. su lo so tuyet chung: Khong giao, An Giao, Do Thai Giao, Thien Chua
Giao, Hoi Giao deu co tu tuong giong nhau ve khai niem ‘da tu da ton’. O cac quoc gia chiu anh huong cua Khong Giao,
An Giao, Hoi Giao che do da the, tuc tao hon duoc thi hanh. Do Thai Giao va Thien Chua Giao chu truong
gia dinh dong con nhung khong cho phep da the (da the duoc tim thay o Do Thai
thoi Cuu Uoc Kinh).
2. kinh
te nong nghiep: Kinh te nong nghiep gan
lien voi doi song o nong thon va sinh hoat dong ang. Sinh hoat nong nghiep can nhieu nhan cong
nhat la nam gioi. Do la ly do giai nghia
tai sao ngay xua nguoi ta:
- chu
truong bat re trong nhung giao uoc cuoi ga
- vui
mung khi sinh con trai (con trai lam viec dong ang khoe manh con gai. Trong xa hoi Khong Giao con trai la nguoi noi
doi tong duong, cham lo mo ma va gio chap cho ong ba, cha me).
- tuyet
doi tin tuong vao y niem da tu da ton la
da phuc bang cach sinh san nhieu con, theo che do da the khi co co hoi
thuan loi. Tuc tao hon cung khong nham
muc dich gi hon la co them nhan luc trong nha mac du nhan luc ay con trong tuoi
au tho.
Sinh suat dan nong thon song bang nghe
nong cao hon sinh suat dan thanh thi trong cac nuoc ky nghe. O thanh pho van de cong an viec lam va noi cu
tru khong de dang nhu o nong thon. Dan
nong thon som lap gia dinh hon dan thanh thi va ky nghe vi khong co nhung vuong ban cua thanh nien thanh
pho ve hoc hanh, cong an viec lam, cho o v.v.
O nong thon dat dai rong rai.
Viec noi rong can nha tranh hay lop la lam bang tre, vach dat tron rom
khong kho khan va khong ton kem bao nhieu.
3. Cuoc song don gian va khong co nhieu thu vui giai
tri giai thich sinh suat cao o nong thon.
Neu sinh suat cao thi tu suat cung cao vi thieu cac dam bao y te (thieu
bac si, thieu binh vien, thieu thuoc men can thiet khi bi binh).
Chien tranh, ngheo doi, binh tat cuop
su song cua mot so nhan loai tren cac
luc dia A Chau, Phi Chau va Chau My La Tinh.
Hang chuc trieu nguoi Au Chau chet vi chien tranh vao tien ban the ky
XX. Du vay dan so tren the gioi van gia
tang rat nhanh. Nhung tien bo y hoc lam
tang tuoi tho cua loai nguoi va giup cho so tre em so sinh giam thieu ro
ret. Hoa binh va nhung tien bo trong cac
nganh nong lam suc lam cho san xuat nong san, thit, ca gia tang de duong dau
voi su gia tang dan so phi ma tren the gioi.
Mot vai con so sau day cho thay su gia tang dan so phi ma tu giua the ky
XX den nay:
Nam Dan so hoan cau
1950 2 ty 556 trieu nguoi
1960 3 ty 39 trieu nguoi
2000 6 ty 82 trieu nguoi
2010 6 ty 848 trieu nguoi
2015 7 ty 325 trieu nguoi
2024 8. ty 12 trieu nguoi (uoc
luong)
Khuynh huong ky nghe hoa phat trien
khap noi tren the gioi. Giao duc duoc
quang ba. So thi dan o cac nuoc gia
tang. Do hoan canh song, do anh huong
cua giao duc cac y niem da tu da ton da
phuc giam di rat nhieu. Tuc da the
va tao hon giam toi da. Trung Quoc ra
linh moi cap vo chong chi co mot con ma thoi.
Viet Nam theo guong Trung Quoc
chi cho phep moi cap vo chong co hai con ma thoi. Nhan vien co hai con ma co thai bi sa thai. Tinh trang thanh nien nam nu o cac nuoc Au My
tu nguyen song doc than hay co gia dinh ma khong muon co con rat pho cap. Ho co quyen pha thai nhu luat phap cho
phep. Lan song hon nhan dong phai lan
tran nhanh chong tren the gioi. Dan so
Nhat co khuynh huong sut giam trong nhung nam gan day. Ty le nguoi cao nien tang giua luc ty le
nguoi tre sut giam. The nhung trong 10
nam tu 2000 den 2010 nhan loai gia tang 766 trieu nguoi. Tu nam 2010 den 2015 dan so hoan cau tang
them 477 trieu nguoi. Trung binh moi nam
co them 95.4 trieu nguoi chao doi.
Huyen dieu thay! Khi Trai Dat co 1 ty nguoi, nhan loai trai
qua nan doi. Hien nay Trai Dat chua tren
7 ty nguoi nhung loai nguoi lai co thua thuc an. Su gia tang ty le binh beo phi, tieu duong
chung minh dieu do. Tuoi tho loai nguoi
gia tang ro ret, chung to su dinh duong, cham soc suc khoe va tinh trang giam
bot su lo au co mot buoc tien kha dai.
Truoc kia nguoi Viet Nam thuong noi den 60 nam cuoc doi. Con so nay
bay gio bi xem la ngan ngui tren Trai Dat tren 7 ty nhan loai nay.
Cac quoc gia Au My da trang da som ky
nghe hoa. Su gia tang dan so da trang
khong cao do tinh trang lap gia dinh tre, tinh trang ly di, nep song thanh thi
trong quoc gia ky nghe ma ra. Hoa Ky la
quoc gia hop chung co nen Cong Hoa va che do dan chu lau doi. Da so dan chung trong nuoc la nguoi da trang
tu khi lap quoc den giua the ky XX. Den
giua the ky XXI ty le nguoi da trang o Hoa Ky chi con khoang 40- 45%. Tinh trang cua Canada, Uc Dai Loi, Tan Tay
Lan cung khong khac Hoa Ky bao nhieu.
Au Chau la luc dia cua nguoi da
trang. Hien nay ty le nguoi Au Chau goc
Phi Chau va A Rap kha cao. Su nhap cu
nhu xay ra hang ngay. Voi chu truong mot
hay hai con, pha thai hay hon nhan dong tinh ngay cang banh truong khong bao
lau ty le nguoi phi bach chung se chiem da so tren luc dia Au Chau. Ho se nam chanh quyen bang bau cu dan chu san
co o do va leo lai van minh nhan loai.
Do la su hoan chuyen quyen lanh dao the gioi tu nguoi da trang sang da
mau.
Nen van minh co gioi se giup gi cho
nhan loai khi may moc se thay nguoi lam moi cong viec!? The gioi se co hoa binh hay hon loan va loai
nguoi se hanh phuc hay au lo bat on mot khi nong thon bi bo trong, thi dan song
chen chut tren tung tac dat. Cong viec
lam bi thu hep. May moc thay nguoi vua
do ton kem lai khong so dau tranh, dinh cong pha may!
Vu tru co Am va Duong. Vat gi cung co mat Loi va Hai cua no. Thuc an nuoi duong con nguoi. Cung khong it nguoi chet vi boi thuc hay bi
binh vi thuc an. Vat chat mang hanh phuc
cho con nguoi. No cung la noi suy tu va
au lo thuong xuyen cua con nguoi khi chua co no, luc co no cung nhu khi mat no
vi bat cu ly do gi.
Su hoan chuyen van minh tu da trang
sang da mau, neu xay ra, se giup ich gi cho nhan loai? Nhung mau thuan van hoa, ton giao, chung toc
se cham dut hay nghiem trong hon? Con nguoi
duoc huong nhieu tu do va hanh phuc hon tu do va hanh phuc tuong doi dang co
hay khong?
Tuong
va Tam
Khi roi khoi bung me de chao doi moi
con nguoi deu mang mot so dau an. Dai
loai cac dau an do la trai hay gai, xoay tren dinh dau, muc ruoi tren than the,
dau tay, chi tay, chi chan v.v. Chi can
nghe tieng khoc nguoi ta biet phan nao tanh tinh cua dua be. Can cu vao so ngay rung run nguoi ta biet su
de day va li lom cua dua be; run loi hay run sau de biet hoan canh song giau
sang hay co cuc cua dua be sau nay. Nhin
so xoay de biet tanh tinh. Cang nhieu
xoay tanh tinh cang hung han. Khi lon
len tuong con nguoi cang ro hon. Nam hay
nu co ngoai hinh dep tuc la dat tren 50% su nghiep dang cho. Nam roi vao canh ‘chuot sa hu nep’. Nu co chong quyen qui giau sang. Nam dep trai, hoc gioi va an noi duyen dang
hoat bat de thanh cong trong su nghiep ngoai giao va cac chuc vu dan cu hay
cong cu.
Neu toi khong lam thi nguoi Viet Nam
nao cung co chut khai niem ve tuong hoc qua nhung nhan xet ve tuong mao cua cac
nhan vat trong truyen Tau, nhung cau ca dao va nhung cai nhin khai quat ve hinh
tuong hoc cua nguoi binh dan Viet Nam.
Nao la mat tho mo doi; nao la mui ky lan; mui trau; mui ket; cam su tu;
‘nguoi khon con mat den si’ doi lai lai voi ‘con mat nua chi nua thau’ cua
nguoi ‘it khon’; ‘nhung nguoi ti hi mat luon, Trai thi...Gai thi...”; chan lu;
chan di chu bat; mat dieu hau; tuong di nhu hum nhu ho; tuong di nhu vit; tuong
di lan xan nhu cho chay; cham chap nhu rua bo; ong eo nhu ran bo; tuong ngoi
vung chai nhu gau; phu nu may ngai, mat phuong; thac day lung ong; mat oc nhoi
nhu Truong Phi; rau ria long nguc; mat ga mai;
chan may xech; chan may doan; nhan trung ngan; nhan trung phang li; moi
mong; moi day; rang thua va ho; rang ho; tay dai qua goi; tuong ngu doan; luong
quyen cao (nam va nu) v.v.
Moi nguoi co mot dong dien. Dong dien ay trong sang, hap dan neu tam con
nguoi chan that, nhan hau va thuc su trong sang. Khong phai nguoi nao co ngoai hinh de nhin la
co dong dien trong sang, duyen dang, hap dan neu tam cua ho thieu su cong minh
va long nhan ai. Dong dien tot hay xau
la an dau khien cho nguoi doi dien co thien cam hay bat thien cam. Nguoi co dong dien doc, ket qua cua nhung tu
tuong tan doc xuat tu tam, se duoc dac cach neu doi dien voi nguoi cung dong
dien doc tuong tu. Do la su tuong hop
cua cua hai dong dien dong dac tinh.
Nguoi hung du khong thanh cong trong moi truong hien hoa. Nguoc lai ho thanh cong lon trong moi truong
cua nguoi hung bao. Nguoi hien duc thanh
cong khong to lon bang nguoi hung du va phi dao duc. Noi mot cach de hieu nguoi hien duc, neu danh
bac, chi danh nho cho khong danh bao nhu nguoi hung du phi dao duc. Do do neu thang nguoi hien duc chang duoc bao
nhieu. Trai lai nguoi hung bao va phi
dao duc mao hiem hon nen khi thang ho se thu mot so tien rat lon. Su tich luy tu tuong va hanh dong hien luong
duc do tua nhu chiec xe len doc. Su tich
luy tu tuong va hanh dong hung ac nhu chiec xe xuong doc. Toc do chiec xe tuot doc luc nao cung cao hon
toc do chiec xe len doc.
Tuong tong tam. Tuong tot ma tam xau, sac dien day hung
dien. Tuong xau ma tam tot (y tuong tot,
loi noi tot, hanh dong tot) sac dien duoc phu day dien lanh. Toi xin muon mot cau chuyen sau day de nhan
manh them ve lien he giua giua TUONG va TAM va thanh qua trong cuoc song:
Day la chuyen o ben Tau khong biet vao
thoi nao co that hay bia dat de bien minh ve tai coi tuong cua cac ong thay Tau
dong thoi xac minh lien he bat kha phan ly giua TUONG va TAM.
Co mot cau be mo coi ngheo kho lam toi
to cho gia dinh mot quan huyen de co com an.
Mot hom co mot nguoi ban cua ong quan huyen den tham. Cau be dem tra ra hau chu va khach. Nguoi ban cua ong quan huyen giat minh khi
thay dien mao cua cau be. Khi cau
be di xuong nha bep, nguoi ban ong quan
huyen hoi:
“Cau be mang binh tra
vua roi la ai vay?”
“No la dua be nha
ngheo mo coi cha lan me nen xin vao lam
toi to trong nha de duoc an com”. Ong
quan huyen dap.
“Khong duoc, anh phai
duoi no. Thang nay co tuong sat
chu”. Nguoi ban ong quan huyen noi.
“No ngoan ngoan de
thuong lam. Lam gi ma sat chu”. Quan huyen noi
“Toi bao dam voi
anh, anh se bi hoa neu chua thang be nay
trong nha. Bay gio anh nho lai xem, tu
ngay no vao trong nha nay gia dinh anh co su lon xon gi khong?” Nguoi ban quan huyen noi mot cach qua quyet
ve kha nang xem tuong cua minh.
Nguoi ban quan huyen uong tra roi cao
tu ra ve. Truoc khi roi khoi nha quan
huyen ong dan: “Anh phai duoi thang be nay ra khoi nha. Neu khong tai hoa se den voi anh”.
Nguoi ban ra ve. Ong quan huyen la nguoi tin phong thuy, boi
toan va tin kha nang xem tuong so cua nguoi ban. Ong rat thuong cau be mo coi, ngheo kho va
ngoan ngoan nay. Nhung ong phai lo cho
gia dinh ong truoc da. Ong hoi tuong lai
ong gap nhieu dieu xui xeo tu khi thu nhan cau be nay vao lam gia nhan toi
to. Nao la vo ong bi binh. Ban than ong bi quan tri phu va tong doc
khien trach vi chuyen khong dau. Con cai
ong bi dau om lien mien. Ong tham nghi
rang cau be nay co so sat chu. Ong goi
cau be lai, cho no mot it tien va quyet dinh khong cho no o trong nha nua. Cau be khoc loc van xin o lai. No khoc loc van xin va cho ong quan huyen
biet no khong co cho nuong tua va chet doi neu roi khoi nha ong huyen. Ong quan huyen cuong quyet khong cho no o
trong nha. The la no phai ra di voi mot
bo quan ao cu va mot it tien ma ong chu vua cho. No buon ba va tuyet vong. No them thuong cai hanh phuc cua nhung dua
tre dong lua tuoi nhung con cha va me.
No di ngang mot lop hoc tu thuc do mot phu tu giang day. Lop co loi 20- 30 hoc sinh o vao lua tuoi cua no. Lop hoc on ao nhu bay ong vo o. No mo uoc duoc hoc nhu nhung dua tre on ao
kia. Di vong pho cho no thay cai gi cung
dep. Mon an nao ban ngoai cho cung co
huong vi thom ngon va xa la doi voi no.
Mat troi da len cao. Cho bot on
ao nao nhiet voi nhung tieng rao hang va canh cai co giua ke ban nguoi
mua. No thay doi bung. No can phai an khoai lang nau de keo dai su song bang so tien it oi ma quan
huyen cho no khi truc xuat no ra khoi nha vi toi sat chu theo loi cua ban
ong. No thu xin mot cong viec lat vat
ngoai cho de co com an. Thot thit la noi
no chon lam cho ngu. Khong ai nhan no
lam viec gi ca vi no bi mang tieng la ‘thang sat chu’. Khap ca huyen deu biet chuyen nay. Dem dau tien ngu tren thot thit ngoai cho no
hoan toan tuyet vong va co y dinh tu huy cuoc doi ngan ngui cua no. Tu nhien no thay mot anh sang xuat hien voi mot hien mau voi mot ve dep Thanh thien
ma no cho la Quan The Am Bo Tat ma vo quan huyen tho va no tung tham du le tam
Phat hang nam voi gia dinh quan huyen.
Duc Quan The Am an ui no va chi no di ve phia bo song de gap diem khoi
dau sinh lo cua no. No vui mung va thuc
day som truoc khi cho nhom. No tim duong
di ve phia bo song va gap mot cai tui da kha nang. No mung khap khoi vi biet cai tui da nang co
vat qui nhu Duc Quan The Am da bao cho no trong luc no nam ngu tren thot
thit. Duong di vang ve. No cam cai tui da va di tim cho vang ve khong
co nguoi qua lai de xem trong tui da co tien hay vat qui gia gi khong. No vui mung khong ta xiet khi thay cai tui da
co qua nhieu tien va vang. No dung tay
dao cat de chon cai tui da de cho thoi gian thuan tien dao len de dem di noi
khac lam von sinh song.
Tu nhien no nghi den su dau kho cua
nguoi chu cai tui tien va vang ma no luom duoc.
No kho vi khong co cho nuong tua, com khong co de an. Nguoi mat tien va vang roi cung dau kho nhu
no. Luong tri cua no dang co giua viec giu hay tra tui tien va vang. Cuoi cung no tu an ui rang so cua no da kho
roi co kho them cung khong kho hon nguoi
mat tui tien va vang vi ca gia dinh anh ay phai kho vi su mat mat do. Nghi nhu vay no tro lai noi no luom duoc tui
tien va vang xem co ai tro lai tim hay khong.
No thay mot nguoi coi ngua chay qua chay lai nhieu lan tren doan duong
no luom tui tien va vang. No chan nguoi
coi ngua va hoi:
“Ong tim cai gi vay?”
“Tu sang som toi co
coi ngua di ngang qua day va danh rot mot cai tui da ma khong hay. Den khi kiem diem toi moi biet cai tui da da
mat tu luc nao khong ro. Toi chay qua
lai day nhieu nhieu lan nhung khong gap.”
Nguoi coi ngua dap.
Cau be biet nguoi nay la chu cua cai
tui tien va vang. No dan anh ay den noi
no chon cai tui va dao len. No hoi nguoi
coi ngua:
“Neu cai tui nay cua
ong. Trong do co cai gi?”
Nguoi coi ngua dap
bao nhieu tien va bao nhieu vang dung nhu cau be da dem. Cau be dua tui tien va vang cho nguoi coi
ngua. Anh dua cho no mot it tien va vang
nhung no khong nhan.
****
Nguoi coi ngua la gia nhan than tin
cua mot tuong lanh ngoai bien ai. Vi
tuong nay trao cho anh mot so tien va vang de ra kinh do dut lot quan lon trieu
dinh de xin mot an hue gi do. Neu mat
tien va vang cuoc van dong xem nhu that bai anh phai chiu trach nhiem truoc vi
tuong chu nhan cua anh. Tim lai tui tien
va vang anh vui mung khong ta xiet. Anh
cam kich tinh cao thuong va hanh dong phi thuong cua cau be ngheo nhung khong
tham tien cua. Hoi ra anh moi biet do la
mot cau be mo coi ngheo vua bi chu duoi
khoi nha. Anh nghi ngay den viec
dem dua be ve nuoi vi vo chong anh khong co con. Anh dan cau be len kinh do de lo cong viec ma
chu anh giao pho. Moi viec deu hanh
thong voi ket qua mong muon. Anh sung
suong dan dua be ve nha ngoai bien cuong de bao tin mung cho chu. Vi tuong vui mung khi duoc gia nhan thong bao
tin vui. Ong cam on va thuong tien
cho nguoi gia nhan than tin cua
ong. Anh khong nhan do la cong lao cua
minh ma la cong lao cua cau be mo coi.
Vi tuong ngac nhien khong biet chuyen gi xay ra thi nguoi gia nhan thuat
lai dau duoi cau chuyen mat tui tien va duoc cau be mo coi va ngheo doi tra
lai. Chang nhung the no khong nhan tien
den dap vi tin rang phan so cua no sinh ra de mo coi va ngheo doi vay.
“Thang be do o
dau? Sao khong dan no den day cho ta cam
on no?” Vi tuong noi.
‘Thua, no ngoi ngoai
san kia!” Anh gia nhan noi.
“Dua no vao day! Ta muon gap mot dang truong phu quan tu au
nhi!” Vi tuong noi.
Cau be vao dinh tuong soai va chao vi
tuong theo qui cach cua mot nho sinh cho khong phai cua dua tre mo coi vo
hoc. Le giao ay no hoc tai nha quan
huyen. Vi tuong vui mung nhan cau be lam
con vi ong khong co con noi doi tong duong.
Cau be ngheo doi co tuong sat chu tro thanh con cua mot vi tuong ngoai
bien ai. Ong tuong ruoc thay vao dinh
day cho cau be. Hang dem ong day vo
thuat cho no de no noi nghiep binh dao cua ‘cha’. Cau be thong minh la thuong. No som tro thanh mot thanh nien van vo toan
tai giup cho ‘cha’ diet tru son tac va phong giu bien cuong an binh.
Thoi gian tham thoat troi qua, cau be
ngheo va mo coi ngay xua tro thanh mot tuong lanh noi danh tiep noi su nghiep
cua nguoi ‘cha’ da gia.
Mot hom vi tuong tre co dip ve kinh
do. Ong ghe qua nha quan huyen de tham
nguoi chu cu. Quan huyen nhan ra hinh
anh cau be sat chu nam xua trong bo nhung y oai ve. Ong co ve mat tu nhien va len tieng xin loi
ve nhung viec lam cua minh trong qua khu.
Vi tuong tre khoat tay xin ong dung nhac chuyen cu nua. Ong thuc tinh den tham quan huyen cho khong
phai de nhac lai chuyen dau long ngay xua cung khong phai de khoa truong danh
vi dang co. Nghia cu cua ong khien cho
quan huyen xuc dong khong cung.
Trong luc vi tuong va quan huyen noi
chuyen thi co tieng cho sua ngoai ngo.
Nguoi ban cua quan huyen dung ngoai ngo cho gia nhan mo cong va xich cho
lai. Thay ong, vi tuong tre noi voi quan
huyen cho ong thay nhung y de dong vai nguoi toi to phuc vu nhu truoc kia de
xem ban lanh cua ong thay tuong nay cao den bac nao.
Quan huyen va nguoi ban noi chuyen o
phong khach. Vi tuong tre trong bo quan
ao no boc bung tra phuc vu cho chu va khach.
Khi vi tuong di xuong nha bep nguoi ban quan huyen hoi:
“Nguoi dan ong bung
tra la ai vay?”
“La cau be co tuong
sat chu nam xua anh khuyen toi duoi ra khoi nha.” Quan huyen dap.
“Bay gio toi khong
thay nhu vay! Phong thai cua nguoi nay
bay gio la phong thai cua bac truong phu quan tu van vo toan tai.” Nguoi ban cua quan huyen noi.
Quan huyen vo tay va cuoi khoan khoai
nhu xac nhan tai xem tuong cua ban minh.
Ong noi:
“Cau be co tuong sat
chu nam xua bay gio la mot danh tuong ngoai bien ai.” Quan huyen noi.
Den day nguoi ban cua
quan huyen xin cao tu. Vi tuong tre tu
nha bep tien len chao ong va cam on ve su bien thien va tiep noi giua PHUC- HOA
va KIET- HUNG tu loi noi cua ong. Nguoi
ban quan huyen ra ve voi nhung suy nghi mo ho ve tai xem tuong cua minh da day
dua be bo vo vao hoan canh tuyet vong.
Ong cuu ban ong va hai mot dua be.
Su thanh cong cua dua be la do dinh menh
an bai: mo coi, ngheo kho, nhuc nha truoc khi dat duoc su vinh
quang. Ong thay tuong khong dong gop gi
trong su cai thien cuoc doi cua dua tre mo coi va ngheo doi nay.
Theo thien y cua nguoi viet cai so sat
chu cua cau be cho thay dong dien cua no
manh hon dong dien cua chu no. Dong dien
cua chu no vi nhu chiec xe dap trong khi dong dien cua no vi nhu chiec xe cam
nhong. Lam cach nao chiec xe dap keo noi
chiec xe cam nhong ma khong sut banh gay suon?
Noi cach khac dinh menh cua no lon hon chu no lam sao chu no sai khien
no duoc? Su giai thich ve nguoi cao so,
sat phu, sat the...cung tuong tu nhu vay.
Ve nguoi co so giup do nguoi khac cung the. Chi uoc muon giup do nguoi bang thien chi,
long nhan dao chua du ma can phai co so lon hon nguoi minh giup thi su giup do
moi huu hieu. Thay mot chiec xe cam
nhong hu tren duong vang va ban muon dua no ra khoi doan duong vang ve va nguy
hiem ban can phai co chiec xe lon va manh moi keo noi chiec cam nhong. Vi vay ban dung than: “Toi giup nhieu nguoi. Bay
gio toi kho khong ai giup toi.” Ban nen
tu an ui rang xe cam nhong cho xe dap cho khong co chuyen xe dap cho xe cam
nhong bao gio.
