TRƯỜNG TRUNG HỌC TỔNG HỢP LÝ THƯỜNG KIỆT PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I. Vài Chuyện Quanh Ta

 TRƯỜNG TRUNG HỌC TỔNG HỢP

LÝ THƯỜNG KIỆT

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

Vài Chuyện Quanh Ta

Cac em than men,

Bai ve truong LTK da danh dau.  Con vai cho chua chinh lam nhung nen nhan vay di vi nguoi danh dau da kho kha nhieu voi bai nay vi ten nguoi.  May la chi con nho bay nhieu.  Thi du: ten cua ND Phan (thieu dau sac), ND Tu (Tu khong dau thay vi co them dau sac), Pham Van Ty (thieu dau sac- Ty da mat- ngoi gan Doan Van Uc o ban cuoi lop de tu n.k. 65- 66 o Quang Trung).  Dai cuong 98% da dung.  Cac em LTK thay sai phai doc dung.  Doc gia khac thay sao doc vay.  Lam cuu hoc sinh LTK kho nhu vay do.

Cam on Lam Thi Phuong da am chu Hujiao (Ho Tieu).  Cac em Chan Phuoc Liem, Thanh Liem, Thanh Minh, Bo De, Sao Mai, Dong Tien, Thanh Minh Tan Phu, Co Doc, Hoang Gia Hue...doc bai nay de biet them mot truong ban.  Bac si Ly Van Xuan, Nguyen Kim Nen, ky su Hang Dieu Quang tung lam viec o Binh Duong vao nam 1975.  Do la nhung chuyen vien goc LTK vay.

Van Su Lanh

Thay Lan

phamdinh Lan (david)

From: David Pham <davidlanpham@me.com>
Sent: Sunday, August 20, 2017 5:46 PM
To: David Pham
Subject: pham dinh lan - truong trung học tong hop ly thuong kiet

http://art2all.net/tho/phamdinhlan/phamdinhlan_truong_lythuongkiet.html

pham dinh lan - truong trung học tong hop ly thuong kiet

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

Vài Chuyện Quanh Ta

VỀ TRƯỜNG TRUNG HỌC TỔNG HỢP

LÝ THƯỜNG KIỆT

 

          Hốc Môn là một quận trong tỉnh Gia Định nằm cách Sài Gòn lối 15 km. Sau năm 1954 giáo dục phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam Cộng Hoà. Mỗi tỉnh đều có một trường Trung Học Đệ Nhị Cấp tức là có đủ các lớp để thi Tú Tài I và Tú Tài II. Tỉnh Gia Định có trường Trung Học Đệ Nhị Cấp Hồ Ngọc Cẩn dành cho nam sinh và trường Lê Văn Duyệt dành cho nữ sinh.

Là một quận, trên nguyên tắc, Hốc Môn không có trường trung học được bộ Quốc Gia Giáo Dục công nhận. Trường hợp của quận Hốc Môn có vài khác biệt và ngoại lệ.

Hốc Môn có Trung Tâm Phát Tuyến Quán Tre, trường Sĩ Quan Cây Điệp (trước khi có trường Bộ Binh Thủ Đức), Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung. Những biến cố lịch sử đẫm máu diễn ra trong trận Thập Bát Phù Viên ở Bà Điểm, một xã trong quận Hốc Môn và vụ bạo động thiêu hủy nhà đốc phủ Trần Tử Ca vào cuối thế kỷ XIX khiến Pháp lưu ý đến địa danh này bằng cách cho xây thành Ông Năm (vì thành do một vị đại tá chỉ huy ) và lập thiết lộ Sài Gòn- Hốc Môn.

Hốc Môn là quận sinh quán của Nguyễn An Khương, thân phụ của nhà cách mạng Tây học Nguyễn An Ninh. Nguyễn An Khương là một Đông y sĩ lập ra tờ Nông Cổ Mín Đàm và dịch truyện Tàu ra quốc ngữ vào đầu thế kỷ XX. Đó là nơi nhà cách mạng duy tân Phan Châu Trinh từng tạm trú khi từ Pháp về nước. Đó cũng là cái nôi của Hội Kín Nguyễn An Ninh vào thập niên 1920 và Nam Kỳ Khởi Nghĩa năm 1940.

Trường Lý Thường Kiệt ra đời năm 1957 trong Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung gần nhà thờ để dạy cho con em các quân nhân phục vụ trong Trung Tâm và các học sinh quanh Trung Tâm như Trung Chánh, Chợ Cầu, Bà Điểm, Xóm Mới, Đông Hưng Tân. Học sinh phải qua một kỳ thi tuyển tương đối không khó khăn vào những năm đầu thành lập. Điều kiện tuổi tác linh động hơn các trường nổi tiếng ở Sài Gòn- Chợ Lớn- Gia Định. Trường chỉ dạy đến lớp đệ ngũ. Học xong đệ ngũ học sinh phải chuyển trường để học lớp đệ tứ ở Hồ Ngọc Cẩn, Pétrus Ký, Gia Long, Lê Văn Duyệt, Trưng Vương, Võ Trường Toản hay cả Mạc Đỉnh Chi ở Phú Lâm. Vị hiệu trưởng đầu tiên của trường là ông Lâm Hữu Bằng. Các giáo sư dạy ở trường vào những năm đầu thành lập là ông Nguyễn Văn Đô, Phạm Hoài Đức, Lê Gia Đát, Tôn Thất Quỳnh Nam, Lê Hoàng Long, cô Nguyễn Thị Bạch Tuyết, Vũ Thị Oanh, Lê Thị Túy Đại, Đàm Thị Dâng, Nguyễn Thị Song An, Khiếu Đức Long v.v.

Dần dà trường có lớp đệ tứ và bắt đầu có lớp đệ nhị cấp đầu tiên vào niên khoá 1963- 1964 khi trường có vị hiệu trưởng thứ nhì: Ông Trần Mai Châu. Ông Phạm Đình Huy, Nguyễn Đức Minh và tôi là những giáo sư mở đầu cho các lớp đệ nhị cấp của trường. Lúc ấy trường có hai cơ sở cách nhau lối 2 km: một ở Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung và một ở Hốc Môn. Ở Hốc Môn chỉ có một dãy gồm 04 lớp. Văn phòng vẫn ở trường trong Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung.

Trường Lý Thường Kiệt Hốc Môn chưa có văn phòng dành cho giáo sư. Khi hết giờ dạy tôi thường ra ngồi ngoài hiên đình Thới Tam Thôn. Anh tư chủ quán nước giải khát trước cửa trường mời tôi về nhà anh nghỉ trưa. Nhà của anh tư ở gần trường. Khi nói chuyện với tôi anh tỏ ra có cảm tình với tôi khi biết tôi gốc ở Thủ Dầu Một vì anh là người sinh trưởng ở Búng. Ngày mới về trường ông Võ Văn Nhân mời chúng tôi về nhà ông nghỉ trưa. Ông Nhân lúc ấy từ trường Long Khánh về. Ông là hiệu trưởng trường này khi tỉnh Long Khánh mới thành lập. Nhà ông Nhân mướn gần nhà của Đỗ Thị Cài và Ngô Đình Lợi. Chúng tôi có ba người nên đành phải khước từ ý tốt của ông Nhân trước ba tân giáo sư ở Sài Gòn chưa có gia đình nên không có ý nghĩ thuê chỗ ở tại địa phương. Ông Huy, Minh và tôi thuộc ba miền Bắc, Trung, Nam khác nhau nhưng có hai Phạm Đình trùng hợp với nhau. Chúng tôi tạm nghỉ trên gác một quán ăn ở Trung Chánh và nhờ bà chủ quán nấu cơm trưa vào những ngày chúng tôi có giờ dạy trong tuần. Trong thời gian này ông Đặng Phúc Xuân, Đào Quốc Tuý thường đến chuyện trò với chúng tôi. Ông Xuân cũng mới thuyên chuyển về trường sau chúng tôi khoảng một tháng.

Sau cuộc đảo chánh ngày 01-11-1963 các trường học ở phía nam vĩ tuyến 17 đều có những xáo trộn lớn. Trường Lý Thường Kiệt cũng nằm trong cơn lốc xoáy chung nhưng ở cường độ thấp không đến đỗi gây sứt mẻ tình Sư- Đệ. Nhiều giáo sư từ các các trường khác đổ về Lý Thường Kiệt. Ông Nguyễn Thành Long, giám học Petrus Ký, về dạy Pháp Văn. Ông Bùi Văn Bảy từ Vĩnh Bình về làm giám thị. Ông Trần Hữu Danh, hiệu trưởng trường Sa Dec, về dạy Pháp Văn. Ông Nguyễn Hữu Thành từ trường kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ về dạy Văn, sau dạy Triết. Ông là anh của dân biểu đối lập Nguyễn Hữu Chung. Vào đầu thập niên 1970 ông Thành là tham vụ ngoại giao. Ông Nguyễn Văn Chương, hiệu trưởng trường Cần Đước, về dạy toán. Ông Bùi Đức Chu, cựu dân biểu một tỉnh miền bắc Trung Phần về dạy Pháp Văn. Thật là một sự bất ngờ! Một trường nhỏ vô danh ở một quận cách Sài Gòn 15 km nhưng được xem là hẻo lánh lại mở vòng tay đón nhận giáo sư từ các nơi khác về.

Sau biến cố năm 1963 ông Âu Trường Thanh làm tổng trưởng bộ Kinh Tế trong chánh phủ Nguyễn Ngọc Thơ. Ông giúp cho trường xây thêm một dãy đối diện với đình Thới Tam Thôn. Trường Lý Thường Kiệt Hốc Môn bắt đầu có hình chữ L, có cột cờ và tường rào. Vài cây mã đậu được trồng trong sân trường cho có bóng mát. Sở dĩ trồng mã đậu mà không trồng phượng vĩ (flamboyant) vì cây mã đậu tăng trưởng rất nhanh để tạo bóng mát cho sân trường. Hơn nữa trường chịu ảnh hưởng của việc trồng cây mã đậu trong Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung.

Các vị nam, nữ giáo sư hiện diện ở trường trước chúng tôi là ông Nguyễn Văn Đằng (Vạn Vật), cô Lữ Thị Hoài (Pháp Văn), Trần Đăng Khánh (Lý Hóa), Nguyễn Văn Vĩnh (Toán), Phạm Hải Nam (Công Dân), cô Vũ Thị Oanh (Việt Văn), cô Nguyễn Thị Bạch Tuyết (Việt văn, Anh Văn), cô Đàm Thị Dâng (Nữ Công Gia Chánh), Nguyễn Đăng Hiện (Việt Văn), cô Lê Thị Túy Đại (Toán), Nguyễn Văn Đô (Hội Họa), Lê Hoàng Long tức Hoàng Đức Luận (Nhạc), Trần Thị Hoa (không nhớ dạy môn gì chỉ biết cô là chủ vài chiếc xe đò chạy tuyến đường Gò Vấp- Hốc Môn), Khiếu Đức Long (Văn), Nguyễn Thị Song An (Văn) v.v. Về sau ba nhà giáo chuyên nghiệp chúng tôi có các ông Đoàn Ngọc Quý (Toán sau này là tổng giám thị), Hoàng Văn Nghi từ Long Xuyên về dạy Toán. Ông Phạm Đình Huy làm giám học của trường nhưng còn dạy vài giờ Văn.

Trường Lý Thường Kiệt càng lúc càng mở mang thêm. Thế hệ 1959 (vào đệ thất năm 1959) là thế hệ học sinh đầu tiên chỉ học hai lớp trung học đệ nhị cấp (lớp đệ tam và đệ nhị). Đó là thế hệ của Phan Kim Ngọc, Phạm Thị Phương, Trịnh Thị Bài, Lê Thị Tâm, Tô Thị Thủy, Trần thị Hoa, Khổng Thị Chè, Phạm Thị Thoa, Nguyễn Thị Thiềm, Trần Văn Tạo, Nguyễn Hữu Khoát, Nguyễn Văn Vĩnh, Đỗ Ngọc Tân, Đỗ Thị Cài, Nguyễn Thị Nguyệt, Lê Thị Thu Hà, Đinh Quang Đại, Ngô Đình Lợi, Đoàn Mạnh Hùng, Nguyễn Viết Hiếu, Chu Bá Thư, Trương Minh Tuệ, Nguyễn Ngọc Chiểu, Hoàng Viết Dưỡng, Võ Văn Thành, Nguyễn Công Thành, Võ Long Thành, Thạch Tâm, Đoàn Văn Hiển, Nguyễn Đăng Cung, Nguyễn Mạnh Thường, Lê Tấn Hùng, Lê Văn Hoàng, Nguyễn Văn Lầu (anh của Nguyễn Văn Được) v.v. Đậu Tú Tài I các em phải bôn ba xuống Sài Gòn, Gia Định, Phú Lâm để học lớp đệ nhất chuẩn bị lấy Tú Tài II. Đến thế hệ 1960 của Nguyễn Văn Chí, Nguyễn Văn Lũy, Nguyễn Thường Lại, Trần Ngọc Thanh, Hoàng Phùng Vương, Nguyễn Hữu Điền, Phạm Văn Ty, Đoàn Văn Ức, Nguyễn Văn Lực, Bùi Viết Thạc, Nguyễn Thượng Khôi, Phạm Minh Sĩ, Phan Văn Lân, Trần Hoàng Giang, Phạm Cương Quyết, Nguyễn Công Phóng, Nguyễn Công Cửu, Phạm Ngọc Anh, Phan Thành Ngộ, Lê Văn Bài, Lê Văn Sắc v.v. các em không phải bận tâm như lớp đàn anh. Trường đã có lớp đệ nhất. Trường Lý Thường Kiệt trở thành một trong 15 trường ở Việt Nam Cộng Hòa trở thành Trường Trung Học Tổng Hợp do Đại Học Ohio bảo trợ. Việc tuyển chọn học sinh vào đệ thất của trường trở nên gay go vì học sinh Lý Thường Kiệt không chỉ ở Hốc Môn, Bà Điểm, Trung Chánh, Lạc Quang, Xóm Mới, Nhị Bình mà còn ở Tân Thạnh Đông, Phú Hòa Đông, Củ Chi, Hậu Nghĩa và cả Trảng Bàng xuống dự cuộc thi tuyển vào đệ thất nữa! Sự cạnh tranh khá vất vả. Học sinh của trường gồm học sinh Bắc, Trung, Nam, người Việt gốc Hoa và gốc Khmer từ các nơi đến chưa kể học sinh từ các vùng lân cận. Học sinh có ba tôn giáo chính: Thiên Chúa Giáo, Phật Giáo và Cao Đài Giáo. Học sinh có tôn giáo có kỷ luật, tinh thần hiếu học và có hiểu biết rộng rãi hơn học sinh không có tôn giáo rõ rệt. Điều này được chứng mình rõ ràng: Hốc Môn là một quận hẻo lánh nhưng có ba trường công lập lớn (Lý Thường Kiệt, Văn Hoá Quân Đội và Nguyễn Hữu Cầu (tên sau 1975) và 05 trường tư thục lớn (Thánh Liêm Bùi Môn, Thánh Minh Hốc Môn, Nhất Trí, Tân Dân, Hoàng Gia Huệ). Trường Tân Dân do ông Nguyễn Ngọc An làm chủ. Ở Trảng Bàng ông có trường Minh Đức. Trường Minh Đức do ông Trần Văn Hương làm hiệu trưởng. Năm 1964 ông Hương làm thủ tướng, ông An là đổng lý văn phòng bộ Nội Vụ. Sau biến cố Mậu Thân ông An là tổng trưởng bộ Thông Tin Chiêu Hồi. 
Trường Lý Thường Kiệt được lưu ý qua:

- Đặc San Xuân Lý Thường Kiệt
- Ban Văn Nghệ
- tỷ lệ học sinn đậu Tú Tài I và Tú Tài II
- tỷ lệ học sinh được đậu vào các trường đại học như Đại Học Sư Phạm, Đại Học Nông Lâm Súc, Công Chánh, Y Khoa, Dược Khoa, Học Viện Quốc Gia Hành Chánh, Trung Tâm Kỹ Thuật Phú Thọ v.v. Vì cách Sài Gòn không xa nên một số học sinh của trường đi học thêm toán, Anh Văn ở Hội Việt Mỹ, Pháp Văn ở Centre Culturel Francais ở Sài Gòn. Các học sinh của trường đậu Tú Tài II hạng Ưu hay Bình và được học bổng du học nước ngoài. Nguyễn Thượng Lai được chọn đi học ở Tây Đức sau khi học hết năm thứ nhất trường kỹ sư Công Chánh. Nguyễn Hiền Sĩ, Nguyễn Hiền Đạt (con ông trưởng phòng Bưu Điện Hốc Môn) du học Canada (Plan Colombo?), Trịnh Văn Thân được học bổng du học sang Pháp. Thân là anh của Trịnh Thị Sương, bạn thân của Nguyễn Thị Mỹ Tiên học cùng lớp với Hoàng Ngọc Môn và cùng cấp lớp và cùng niên khoá với Ngọc Lan. Đỗ Thành Mỹ được học bổng du học Úc Đại Lợi v.v. Nhiều học sinh của trường thành công trong ngành y dược (Nguyễn Hữu Khoát, Trần Thị Hoa, Nguyễn Đăng Cung, Nguyễn Thượng Khôi, Nguyễn Văn Chí, Khương Văn Lịch, Nguyễn Văn Lực, Trần Văn Nhỏ Lớn, Nguyễn Văn Lũy, Lý Văn Xuân, Lê Quang Minh, Vũ Văn Trí, Nguyễn Đức Phán, Trần Hoàng Nguyên, Hồng Tú Bạch, Nguyễn Thị Hạnh, Lâm Thị Phuơng, Tô Hồng Lĩnh, Phạm Thị Kim Khánh, Tạ Văn Ga, Nguyễn Thị Tính, Phan Quang Vinh, Phan Quang Hiển v.v.), sư phạm (Tô Thị Thủy, Lê Thị Tâm, Trịnh Thị Bài, Phạm Thị Phương, Nguyễn Thị Kim, Nguyễn Thị Thiềm, Trần Thị Tuyến, Trần Thị Lệ Minh, Trần Quang Sáng, Lý Chiêu Hà, Nguyễn Mạnh Hùng, Trần Văn Cư, Nguyễn Trung Trực (Trực được học bổng sang Pháp học về Toán sau khi tốt nghiệp ĐHSP ban Toán), Võ Văn Thành, Phạm Minh Sĩ v..v) và Trung Tâm Kỹ Thuật Phú Thọ (Phạm Đức Khá, Trần Quang Thăng, Hàng Diệu Quang, Nguyễn Thành Công, Hoàng Văn Âm, Bùi Minh Châu, Nguyễn Hữu Nam, Phạm Đoan Trang v.v.). Trịnh Thị Bài, Nguyễn Mạnh Hùng, Lê Thị Tâm sau này về dạy ở trường cũ. Lê Thị Tâm bây giờ là một ni sư tên tuổi có tiến sĩ Phật học ở Ấn Độ. Nguyễn Văn Tài trở thành giáo sư trường Đại Học Nông Lâm Súc trên đường Cường Để, Sài Gòn. Đa số các sĩ quan Không Quân và Hải Quân gốc Lý Thường Kiệt đều có cơ hội xuất ngoại tu nghiệp kỹ thuật chuyên môn ở Hoa Kỳ như Nguyễn Văn Vĩnh, Bùi Viết Thạc, Chu Bá Thư, Phan Tấn Lộc, Nguyễn Viết Hiếu, Hoàng Phùng Vương, Đinh Quang Đại, Nguyễn Văn Cấp v.v. Trần Đình Vân, Lê Văn Bài, Thạch Tâm, Nguyễn Văn Lực có gia đình khi còn trên ghế nhà trường. Nguyễn Văn Lực có gia đình khi học lớp đệ nhị. Vậy mà Lực vẫn học 07 năm y khoa trơn tru.

Văn Phòng trường Lý Thường Kiệt gồm: ông Trần Mai Châu, Hiệu Trưởng; Phạm Đình Huy: Giám học; Võ Văn Nhân: phụ tá Giám Học; Đoàn Ngọc Quý : Tổng Giám Thị; Bùi Văn Bảy, Đỗ Đức Hiệt (kiêm Phát Ngân Viên), Đỗ Minh Hiền, Nguyễn Đình Tư, Đoàn Văn Hiền (cựu LTK sau khi giải ngũ): Giám Thị; Nguyễn Văn Trọng, Phùng Vĩnh Quê, Phạm Thị Lủi (cựu LTK): thơ ký. Phùng Vĩnh Quê nhập ngũ và không thấy trở lại trường.
Thành phần bản giảng huấn của trường đại để gồm có: Trần Mai Châu (Hiệu Trưởng (Pháp & Anh Văn sinh ngữ II), Phạm Đình Huy (Giám Học, Văn, Triết), Nguyễn Hữu Thành (Triết), Nguyễn Đức Minh (Anh Văn), Vũ Đảo (Văn), Phạm Gia Pháp (Văn), Nguyễn Quang Xy (Văn), Lê Thị Bất Tri (Văn), Phạm Hoài Đức (Văn), Nguyễn Từ Mẫn (Pháp Văn), Bùi Đức Chu (Pháp Văn), Trần Hữu Danh (Pháp Văn), Võ Hữu Lễ (Pháp Văn), Chu Khắc Duy (Lý Hóa), Võ Văn Nhân (phụ tá giám học, Anh Văn), Nguyễn Phước Ngọc Lan (Pháp Văn), Phạm Quang Trung (Pháp Văn), Trần Thị Ngọc Yến (Pháp Văn), Giang Ngọc Huy (Toán), Đinh Văn Lô (Toán- niên trưởng), Lê Công Thành (Toán), Nguyễn Vân Chương (Toán), Lê Gia Đát (Công Dân), Nguyễn Mạnh Cầm (Công Dân, Văn), Phạm Hải Nam (Công Dân), Phạm Đình Phùng (Triết), Võ Triêm (Lý Hóa), Võ Đình Ái (Lý Hóa), Trần Đăng Khánh (Lý Hóa), Nguyễn Công Trừ (Lý Hóa), Nguyễn Văn Đằng (Vạn Vật), Phạm Đình Lân (Sử Địa, Công Dân, Quản Thủ Thư Viện), Lâm Quang Hồng (Sử Địa), Phạm Văn Dũng (Sử Địa), Phạm Thị Mộng Điệp (Sử Địa- Cô Mộng Điệp mất sau khi sinh sau năm 1975); Trịnh Văn Cảnh (Anh Văn), Đặng Thị Mỹ (Anh Văn), Phạm Duy Cần (Anh Văn), Võ Văn Dũng (Anh Văn), Nguyễn Thanh Tùng (Pháp Văn), Phạm Đức Thịnh (Văn), Lê Văn Lân (Toán), Trần Thị Xuyến (Toán), Quách Đức Minh (Vạn Vật, Anh Văn),Tôn Nữ Thủy Tiên (Vạn Vật), Lê Thị Nga (Sử Địa), Võ Thị Hương (Sử Địa), Lê Thị Túy Đại (Toán), Lê Thị Thủy Hải (Anh Văn), Nguyễn Thị Bạch Tuyết (Văn, Anh Văn), Nguyễn Văn Thuyết (Văn), Võ Thị Chi (Văn) v.v.

Ba ông Đồng, Chỉ, Phượng là ba cựu quân nhân trước năm 1954 về phục vụ cho trường và được hưởng trợ cấp cựu quân nhân và lương bổng hàng tháng. Còn ông Đông là kỹ sư Nguyễn Hữu Nam. Theo Nguyễn Đức Phan thì Nam mất tin tức khi vượt biên.

Các ông Võ Hữu Lễ, Chu Khắc Duy, Nguyễn Văn Trọng là ba cựu sĩ quan trước năm 1954. Ông Lê từ trường Vĩnh Long về. Hiện ông sống ở Strasbourg, Pháp.

Ông Võ Triêm là người thành công trong việc kinh doanh (trước 1975) cũng như ông Trần Đăng Khánh sau năm 1975 vậy. Hai con của Võ Triêm đều học trường Tàu ở Chợ Lớn. Ông là em rể của Lê Quế một thời làm phó tỉnh trưởng Bình Long. Không biết hiện giờ ông ở đâu? Đoàn tụ với ông Lê Quế ở Canada? Tôi ước muốn có tin tức của Võ Triêm để liên lạc.

Ông Nguyễn Đình Tứ là người cầu tiến và có một cuộc sống kham khổ để tự rèn luyện ý chí của mình. Ông miệt mài học tiếng Anh nhằm mục đích xuất ngoại để trở thành kỹ sư. Ông là người đầu tiên đi làm bằng xe đạp! Hình như ông đã đạt ước nguyện của mình.
Ông Nguyễn Hữu Thành thực sự là một nhà hiền triết. Học sinh chọc phá cách mấy ông cũng tỉnh bơ.

Các ông Phạm Đình Phùng, Nguyễn Văn Đằng và Nguyễn Hữu Thành là ba ông thầy ốm yếu nhất nhưng dạy rất khỏe.

Niên trưởng Đinh Văn Lô và Bùi Đức Chu thường nói chuyện với tôi. Ông Chu gọi tôi là Alphonse Daudet. Cụ Đinh Văn Lô tìm cách liên lạc với tôi khi được biết tôi đã đến Hoa Kỳ. Năm 1999 Lê Quang Thanh chở tôi đến nơi cụ ở để rước cụ tham dự cuộc họp mặt của các học viên Lý Thuờng Kiệt. Trương Thị Hạnh và chồng là thầy thuốc Nguyễn Văn Rạng thuộc gia đình Lý Thường Kiệt, đấu giá một giò lan và tặng cho tôi. Tôi tặng lại cho cụ Đinh Văn Lô vì nhà ở xa không thể mang về được. Giáo sư Đinh Văn Lô là Hiệu Trưởng trường Cần Giuộc và là tác giả nhiều sách Toán được ưa chuộng vào thập niên 1950 và 1960. Bạn già Vũ Kim Toàn của tôi dạy ở đây trước khi gia nhập vào ngành ngoại giao phục vụ ở Mã Lai Á.

Ông Nguyễn Văn Đô là một họa sĩ vang bóng một thời. Ông là bạn của giáo sư Báu và Yên dạy ở trường Mỹ Nghệ Bình Dương. Ông tặng tôi bức tranh Chùa Sơn Tây. Nguyễn Thị Thanh Dương ngạc nhiên khi được biết ông Nguyễn Văn Đô là một họa sĩ nổi tiếng vào thập niên 1940. Ngạc nhiên là phải. Vì trường Lý Thường Kiệt đâu phải là môi trường rộng lớn cho ông thi thố tài năng.

Ông Lê Hoàng Long tức Hoàng Đức Luận là một nhạc sĩ vĩ cầm có tiếng cùng thời với ông Nguyễn Hùng Cường ở Hà Nội. Ông Long thường đến nói chuyện với tôi không phải về âm nhạc mà về Tử Vi!

Ông Võ Đình Ái là người Quảng Nam nhưng trưởng thành ở Tân Định nên biết rất nhiều về Sài Gòn. Ông là người dễ gần gũi với mọi người. Bạn đồng nghiệp và học sinh đều thương mến ông. Ông đã dạy trường Tân Dân và Minh Đức trước khi về dạy Lý Thường Kiệt. Ông quen nhiều người ở Hốc Môn vì trong đệ nhị thế chiến gia đình ông di tản về sống ở Hốc Môn một thời gian.

Cô Lê Thị Túy Đại là một cô giáo phúc hậu được các nam nữ đồng nghiệp cảm mến và học sinh nễ trọng.

Cô Tôn Nữ Thủy Tiên là hiền thê của ông Đào Thanh Quế, giáo sư Chu Văn An sau này là giám sát viên Viện Giám Sát VNCH. Cô là em của ông Tôn Thất Trình, tổng trưởng bộ Canh Nông.

Một nữ giáo sư họ Lê của trường rất khiêm tốn đến nỗi không ai biết chồng của cô là một tổng trưởng có uy tín trong nội các Trần Thiện Khiêm.

Do sự giúp đỡ của Hoa Kỳ trường được mở rộng và có lầu 03 từng. Sân vận động Hốc Môn trở thành khuôn viên của trường Lý Thường Kiệt. Dãy lớp học hình chữ L vẫn để nguyên như cũ. Nó trở nên nhỏ bé, cổ xưa và khiêm tốn trước dãy trường lầu chữ L trên sân vận động cũ. Hình như bây giờ trường có 04 từng và có hình chữ U. Trường có thư viện, dụng cụ dạy huấn nghệ, tủ lạnh, bếp nấu điện hay ga cho lớp nữ công, gia chánh. Tôi xin giở nón chào cư dân Hốc Môn đã hy sinh sân vận động để nới rộng trường lầu Lý Thường Kiệt và một trường Cấp I & Cấp II bên cạnh. Tương lai tuổi trẻ là trên hết.
 

****

Tôi đã dành gần một tuần lễ để viết bài này bằng trí nhớ của người đã qua tuổi hưu trí từ lâu. Tôi viết những dòng chữ này để nhớ lại mái trường nghèo ngày trước, các bạn đồng nghiệp và các học sinh cũ. Về các đồng nghiệp lẫn học sinh nhiều cấp lớp khác nhau tôi có thể nhớ thiếu sót nên chỉ ghi ngần ấy tên và thành tích. Chắc chắn còn thiếu sót nhiều lắm.

Địa danh Hốc Môn không xa lạ với tôi ngay từ lúc còn trẻ. Tôi đến đó nhiều lần vì có một bà dì họ người An Sơn có chồng Pháp, ông Henri, làm xếp ga ở Hốc Môn. Tôi vui thú với tên trường, tên Trung Tâm Huấn Luyện và địa danh sinh quán của nhà cách mạng tân học trẻ Nguyễn An Ninh. Đó là sự vui thú siêu hình của người rất thích dạy học nhất là dạy Sử Địa.

Trường Lý Thường Kiệt mang danh là Trường Tổng Hợp (Comprehensive School) rất đúng nghĩa trên thực tế. Đó là nơi tổng hợp ban giảng huấn lẫn học sinh ba miền Bắc, Trung, Nam, người Việt gốc Hoa, người Việt gốc Khmer. Có một tổng hợp đầy tính xây dựng trong sự dị biệt tư tưởng. Có một sự sắp xếp vô hình nho nhỏ khá ngộ nghĩnh như sau:

1. Ông Phạm Đình Huy, Nguyễn Đức Minh và tôi (Phạm Đình Lân) về trường cùng một lúc. Ông Huy là người Bắc; ông Minh: người Trung; tôi (Phạm Đình Lân): người Nam. Về tuổi tác ông Huy lớn tuổi hơn ông Minh. Ông Minh lớn tuổi hơn tôi.

2. Trong trường có ba giáo sư họ Phạm Đình: a. Phạm Đình Huy (Bắc) b. Phạm Đình Phùng (Trung) c. Phạm Đình Lân (Nam). Theo thứ tự trên, về tuổi tác ông Huy lớn tuổi hơn ông Phùng. Ông Phùng lớn tuổi hơn tôi. (Tuổi thật của ông Huy lớn hơn tuổi ông đứng trên giấy tờ 06 tuổi. Ông Phùng là môn đệ của ông Bùi Đức Chu).

Sự tử tế của hiệu trưởng Trần Mai Châu, giám học Phạm Đình Huy, tinh thần trọng giáo dục của cư dân Hốc Môn, sự lễ độ và hiếu học của học sinh trường là động lực thúc đẩy các giáo sư giảng dạy hăng say và tận tụy. Có một lần giáo sư Hoàng Văn Nghi hỏi tôi về một học sinh họ Trịnh sau này có tiến sĩ khoa học ở Pháp hình như đang dạy đại học ở Việt Nam:

“Anh nghĩ sao về em học sinh này?” 
“Em ấy có xúc phạm gì anh không?” Tôi hỏi lại ông Nghi. 
“Không. Nhưng em ấy hỏi tôi nhiều quá! Không biết là em ấy thử thầy hay chỉ thắc mắc mà thôi?” Ông Nghi nói tiếp.

“Em học sinh họ Trịnh ấy rất giỏi và rất lễ độ. Em ấy không có ý gì thử thầy đâu.” Tôi nói.
“Anh nói vậy thì tôi yên lòng.” Ông Nghi nói.

Tôi đánh giá cao tinh thần của cư dân Hốc Môn. Chính cái tinh thần này đã thu hút tôi dành hết cuộc đời công chức của tôi tại đó. Nó cũng thu hút gia đình ông Võ Văn Nhân và Nguyễn Văn Trọng, hai gia đình gốc ở Mỹ Tho (Định Tường), đã chọn Hốc Môn làm nơi cư trú cho đến ngày trút hơi thở cuối cùng. Tôi không quên lòng tốt của ông Võ Văn Nhân và anh tư chủ quán nước giải khát vào những ngày đầu tôi mới đến giảng dạy ở trường. Lòng tốt của hai người cho thấy cả hai đều có quan tâm đến hoàn cảnh của người khác, những người mới đến bơ vơ lạc lõng ở một vùng xa lạ. Vẻ đẹp tinh thần tiềm tàng không trang sức diêm dúa nầy nói lên lòng nhân ái và hào hiệp của hai bằng hữu chưa hề quen biết nhau trước đó.

Ngoài sự lễ độ và hiếu học của học sinh tôi còn để tâm đến những học sinh có cha mẹ có danh phận trong vùng như Ngô Thị Xuân Hoa, Phan Kim Ngọc, Lê Thị Thu Vân, Lê Trí Dũng, Võ Thị Hạnh, Đinh Tuấn Hùng, Vũ Văn Tiên, Chu Bá Thư, Phan Quang Vinh, Phan Quang Hiền. Tất cả đều không có dấu hiệu “công tử” hay “tiểu thơ” địa phương trái lại hòa mình cùng các bạn học và lễ độ đối với các thầy dạy. Hoa là con của quận trưởng Ngô Tấn Nghĩa. Hoa học với tôi không đầy một tháng thì ông Nghĩa được bổ nhiệm làm tỉnh trưởng Bình Thuận. Ngọc, Vinh, Hiển là con của ông phó quận trưởng Phan Quang Phát. Vân và Dũng là con của quận trưởng Lê Trí Vị. Ông được xem là một quận trưởng xuất sắc của VNCH lúc bấy giờ. Thân phụ của Hạnh, Tiến, Hùng, Thư là những trung tá, đại tá trong Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung.

Học sinh Lý Thường Kiệt đạt những thành quả to lớn dưới thời Việt Nam Cộng Hòa và cả dưới thời Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam nữa.

Ở Hoa Kỳ các cựu Lý Thường Kiệt có:

- đại gia Nguyễn Ngọc Chiểu, Hoàng Viết Dưỡng, Mai Thị Tuyết, Trần Quang Thăng, Phùng Thị Thành, Nghiêu Minh, Hồ Hữu Đức, Trương Thị Hạnh & Nguyễn Văn Rạng.
- văn thi sĩ Nguyễn Thị Thanh Dương, Phạm Đức Nhì, Nghiêu Minh, Lữ Phương.
- nhạc sĩ sáng tác: Nghiêu Minh (Nguyễn Văn Minh), Lữ Phương (Phạm Văn Lẫm)
- ca sĩ: Ngọc Lan (đã mất).
- M.D Nguyễn Bích Liên có chương trình Y Tế trên đài Truyền Hình Việt ngữ ở California.
Nhân đây tôi cũng xin nói qua về hai nữ hiền mẫu gốc Lý Thường Kiệt: Đỗ Thị Dung và Phạm Thị Phương. Cả hai đều rời Việt Nam với con nhỏ trong khi chồng còn ở lại đơn vị trước khi tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng. Dung có ba cháu; Phương có hai. Cả hai đều là tín hữu Thiên Chúa Giáo. Cả hai đều cố gắng làm việc để nuôi con trong những năm tháng khó khăn đầu tiên trên xứ lạ bất đồng văn, bất đồng chủng và đầy băng giá vào mùa đông. Đỗ Thị Dung sống ở Rochester trong tiểu bang New York; Phạm Thị Phương định cư ở New Jersey gần thành phố New York. Cả hai nữ anh hùng Lý Thường Kiệt này đã nuôi con thành tài trên vùng tuyết trắng. Riêng Phạm Thị Phương bất chấp băng giá, quyết định đi học sau giờ làm việc và lấy BS với hạng Magna cum laude. Phương tiếp tục học để lấy Master hầu trở thành một chuyên viên về computer. Sự gian khổ nào cũng được đền bù xứng đáng. Hiện nay Dung và Phương đều hưu trí. Đỗ Thị Dung vẫn còn ở New York. Phạm Thị Phương di chuyển về San Jose để tìm chút nắng ấm và sống gần các thân nhân.

Tôi xin chấm dứt bài viết bằng: 
- lời cầu chúc mái trường xưa sống mãi với thời gian. 
- một nén hương gởi đến hương hồn các đồng nghiệp và học sinh cũ đã vĩnh viễn ra đi
- một lời cầu chúc cho các đồng nghiệp và cựu học sinh trong và ngoài nước vui hưởng tuổi già bên cạnh con và cháu.

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

Trang Phạm Đình Lân

art2all.net

CHIEN TRANH BAC HAN- HOA KY NEU XAY RA, AI LOI? PHAM DINH LAN, F.A.B.I.

Men goi cac em bai viet dinh kem.

Toi vua duoc tin GS Le Gia Dat da den HK theo dien doan tu gia dinh.  Hien ong Dat dinh cu o California.  Van Su Lanh den voi nguoi ban dong nghiep va gia dinh tren dat moi xa la.

Cam on: dai phu Cung, ba thay thuoc Linh, nghe Duc ve feeback ve bai Thao Moc Tri Binh Ho Lao.  Linh nho den tieu lot, tu nhien toi thay can co mot bai ve de tai nay.  Chac phai uong 03 ly ca phe dam moi hoan thanh duoc bai viet nay.

Van Su Lanh

Thay Lan

phamdinhlan (david)

CHIEN TRANH BAC HAN- HOA KY

NEU XAY RA, AI LOI?

PHAM DINH LAN, F.A.B.I.

          Tren luc dia Au Chau Ba Lan nam gan Nga, Duc, Ao- Hung.  O Dong Bac A ban dao Trieu Tien nam gan Nga, Trung Hoa va Nhat Ban.  Vao the ky XIX Nga tien hanh cuoc Dong tien tren buoc duong noi rong lanh tho va tim bien. 

          Ban dao Trieu Tien la quoc gia bo thuoc cua Trung Hoa.  Vung dat nay co qua khu lich su, van hoa va chanh tri gan lien voi Trung Hoa nhu Viet Nam.  Truoc su de doa cua cac cuong quoc Tay phuong vao the ky XIX Trung Hoa thi hanh chanh sach be quan toa cang nghiem nhat.  Cac vua Trieu Tien va Viet Nam theo guong Trung Hoa thi hanh chanh sach bao thu va thieu linh dong nay vi qua tin tuong vao tan du an ninh cua Thien trieu (Trung Hoa) giua luc Nhat Ban canh tan xu so tuc la Tay phuong hoa  dat nuoc.  Ban dao Trieu Tien tro thanh vung tranh chap giua Nga- Nhat- Trung Hoa.

          Vao hau ban the ky XIX Trieu Tien nhu mieng moi trong mieng cua Trung Hoa.  Ca Nga lan Nhat deu dom ngo mieng moi nay. 

          Nga muon banh truong va tim bien am tren Hoang Hai va Nhat Hai. 

          Nhat muon banh truong lanh tho sang luc dia A Chau.  Ban dao Trieu Tien la dau cau gan Nhat nhat de Tay tien ve luc dia.  Nam 1894 Nhat danh bai Trung Hoa tren ban dao Trieu Tien va dat vung dat nay duoi su bao ho cua ho tu nam 1905 (sau khi danh bai Nga) cho den khi bai tran nam 1945. 

          Sau de nhi the chien, Trieu Tien bi chia doi lay vi tuyen 38 lam duong ranh phan chia.  Bac Han chiu anh huong cua Lien So (luc ay Trung Hoa Cong San chua nam chanh quyen tren luc dia).  Nam Han chiu anh huong cua Hoa Ky.  Stalin dua Kim Il Sung (Kim Nhat Thanh 1912- 1994) nam chanh quyen o Bac Han. 

          Nam 1950 Bac Han o at tan cong Nam Han.  Quan LHQ duoi su chi huy cua tuong Mc Arthur duoc dua sang Nam Han chan dung su tien quan o at cua quan doi Bac Han.  Chi nguyen quan Trung Quoc tien vao Bac Han de giup do cho Kim Il Sung.  Cac phe lam chien ky ket hiep uoc ngung ban lay vi tuyen 38 lam duong ranh phan chia nhu da co truoc chien tranh.

****

          Kim Il Sung chet nam 1994.  Con ong la Kim Jong Il (Kim Chanh Nhat) len lanh dao Bac Han.  Kim Jong Il theo duoi chuong trinh san xuat vo khi nguyen tu theo uoc nguyen cua cha ong.  Bac Han la mot quoc gia Cong San co lap.  Chanh quyen  thi hanh chanh sach  doc tai ha khac nhu thoi trung co.  Dan chung song cung cuc.  Thinh thoang  Bac Han trai qua nan doi nhung Kim Jong Il cuong quyet  theo duoi chuong trinh san xuat vo khi nguyen tu.  Khi chanh quyen khong co kha nang dem lai no am cho nhan dan, ho xay dung thanh the ca nhan bang nhung thien anh hung ca.  Nao la nuoc ho la mot cuong quoc nguyen tu.  Nao la nuoc ho dang lam cho de quoc My run so.  Do la nhung thien anh hung ca cua nhung nha lanh dao doc tai dung suc manh cua vo khi de cung co quyen hanh va dia vi lau dai. 

          Tu ba thap nien qua the gioi co them nhieu quoc gia co bom nguyen tu.  An Do va Pakistan da co bom nguyen tu.  Iran va Bac Han co chuong trinh san xuat bom nguyen tu.  My theo doi Iran va Bac Han vi ca hai nuoc nay deu co thai do thu nghich voi My.  Iran con thu nghich voi Do Thai va Saudi Arabia, hai dong minh quan trong cua My o Trung Dong. 

          Bac Han la nuoc Cong San de doa mang song cua quan si My o Nam Han va Okinawa neu ho co bom nguyen tu.  Bac Han rat ngheo.  My lo ngai Bac Han ban ky thuât nguyen tu cho cac to chuc khung bo Hoi  Giao tren the gioi. 

          Suot 17 nam lanh dao cua Kim Jong Il (1994- 2011) My co ba tong thong: Clinton, Bush II va Obama.  Ca ba vi deu tim cach giai quyet viec dinh chi chuong trinh nguyen tu cua Bac Han bang duong loi  thuong thuyet ngoai giao giua  06 quoc gia lien he trong vung:  Nga- Trung Quoc- Bac Han- Nam Han- Nhat- My.  Dong Bac A la lo thuoc sung nguyen tu tren the gioi, la noi tap trung ba dai cuong quoc (Nga, Trung Quoc, My). Nhat va Nam Han la hai quoc gia tuan tu co nen kinh te dung hang thu 3 va thu 11 tren the gioi.  Bac Han tuy ngheo nhung co tau ngam, bom nguyen tu va hoa tien lien luc dia.

          Nhu Viet Nam Dan Chu Cong Hoa truoc nam 1975, Bac Han chiu anh huong cua Trung Quoc va Lien So.  Ve phuong dien kinh te Bac Han le thuoc 100% kinh te Trung Quoc.  Bu lai Bac Han phai ban khoang san cho Trung Quoc voi gia dac biet.  Ve phuong dien chanh tri Bac Han chiu on Moscow.  Quyen hanh ma ho Kim co xuat phat tu su ban bo cua Stalin khi Kim Il Sung (Kim Nhat Thanh) moi 37 tuoi!  Bac Han day manh chuong trinh san xuat bom nguyen tu duoi thoi cua Kim Jong Il.  Kim Jong Il co duong loi uyen chuyen doi voi Trung Quoc nhung trong tham tam ong co thai do e de va khong thien cam voi Trung Quoc.  Chuong trinh nguyen tu nham tu ve khong nhung chong My ma con chong Trung Quoc, Nam Han va Nhat nua!  Kim Jong Il khong goi con sang Nga hay Trung Quoc hoc ma sang Thuy Si.

          Kim Jong Un (Kim Chanh An) duoc Kim Jong Il chon de ke nghiep ong sau khi Kim Jong Nam (anh cung cha khac me voi Kim Jong Un) bi phe vi dung thong hanh gia du lich sang Nhat.  Tu do Kim Jong Nam song tren luc dia Trung Hoa nhu nguoi luu vong va tro thanh con co chanh tri ho cua Trung Quoc.  Kim Jong Un la nguoi hap thu van hoa Tay Phuong nen khong may than thien voi Trung Quoc.  Quoc gia nay dung duong nhung nguoi dom ngo ghe lanh dao Bac Han cua ong ta.  La nguoi tre, hap thu van hoa Tay Phuong, Kim Jong Un quyet doan manh bao nhu ong noi Kim Il Sung va cha la Kim Jong Il khi manh tay voi nhung nguoi canh tranh quyen hanh voi ong ta du do la anh cung cha khac me va chong cua co cua ong va la nguoi tung huong dan ong ta vao nhung nam thang dau nam chanh quyen.  Kim Jong Un to ra khong phuc tung Beijing (Bac Kinh).  Ong khong den Beijing tu khi len ke nghiep cha nam 2011.  Khong moi dai dien dang Cong San Trung Quoc tham du dai hoi dang Cong San Bac Han.  Giet duong re, mot nguoi rat than Trung Quoc va bi Kim Jong Un ket toi ban het tai nguyen Bac Han cho Trung Quoc.  Co nhieu nghi van de tin rang Bac Han co nhung tay vao cai chet cua Kim Jong Nam o Ma Lai vao thang 02- 2017.

          De cung co dia vi va kich thich niem tu hao cua dan chung Bac Han ngheo doi va co han, Kim Jong Un cang day manh chuong trinh san xuat bom nguyen tu va hoa tien lien luc dia de de doa Nam Han, quan si My o phia nam vi tuyen 38, Nhat Ban, quoc gia tung do ho ban dao Trieu Tien tu 1905 den 1945.  Phai ngam hieu vo khi nguyen tu va hoa tien lien luc dia Bac Han con nham muc dich tu ve chong lai Trung Quoc nua.  Sap theo thu tu thu han cua Bac Han ta thay:

-     Bac Han rat thu ghet Nam Han. 

-     Ghet My gay tro ngai cho viec danh chiem Nam Han cua ho

-     Ghet Nhat vi bi Nhat do ho trong qua khu.  Du vay Kim Jong Il va Kim Jong Un rat thich an Sushi Nhat.  Nguoi dau bep cua Kim Jong Il la nguoi Nhat.  Nu tong thong Nam Han la Park Geun- hye (1952- ) huong ung su len an cua Beijing ve su tan ac cua Nhat khi xam chiem Trung Hoa va dung phu nu Trieu Tien phuc vu sinh ly cho quan si Nhat trong de nhi the chien.  Ba duoc moi lam khach danh du ngoi ben canh Xi Jinping (Tap Can Binh) trong le ky niem 70 chien thang Nhat cu hanh tai Beijing nam 2015.  Luc bay gio Bac Han lai bat tay thuong thuyet voi Nhat!  Dieu tro treu la ong Park Chung Hee, than sinh cua nu tong thong Park Geun- hye, la cuu si quan do Nhat dao tao trong khi ong noi cua Kim Jong Un la nguoi chong Nhat trong hang ngu quan Lien So.  Nam 1941 Lien So ky hiep uoc trung lap voi Nhat.  Hiep uoc nay co hieu luc 05 nam nghia la den nam 1946.  Ngay 06 roi 09-08-1945 My tha hai trai bom nguyen tu xuong Hiroshima va Nagasaki. Lien So tan cong luc luong Quan Dong cua Nhat o Man Chau de thu huong su chien thang cua phe Dong Minh.

-     Thoat moi nhin ai cung tuong tuong Trung Quoc la an nhan cua Bac Han.  Chi co Bac Han biet ro hon ca.  Kim Jong Un tuy con tre, kinh nghiem chanh tri chua day dan, chac chan ong thay duoc su doi xu cua cac nha lanh dao Cong San Trung Quoc doi voi cha ong, Kim Jong Il, khi ong cung cha sang Beijing.  Cai han cua hai nguoi danh nhau do mau khong tram trong va lau dai bang cai han cua nguoi lon ha nhuc nguoi nho, cap tren ha nhuc cap duoi, nguoi giau ha nhuc nguoi ngheo, nguoi tham hiem vua tham lam vua vi loi lai tu nhan la an nhan.

          Tren ban co chanh tri the gioi hien nay xuat hien hai nhan vat doc dao.  Mot nguoi lanh dao mot dai cuong quoc dang tim duong ‘be quan toa cang’ ma to tien ong rat ky  khi bang giao voi cac nuoc xa la o A Chau vao the ky XIX.  Do la ong Donald Trump.  Nguoi kia la nguoi tre moi len ngoi nhung khong phai la vua.  Mot nguoi gia va mot nguoi tre.  Ca hai deu co nhung diem chung nhu sau:

1.      Ca hai deu khong co kinh nghiem ve bang giao quoc te va chanh tri quoc te.  Kim Jong Un tuy tre nhung co 06 nam kinh nghiem lanh dao.  Ong Donald Trump la nha ty phu  co nhieu kinh nghiem lam giau bang khai thac dia oc va do truong.

2.      Ca hai deu sinh ra trong trong gia dinh quyen the chi biet sai khien, quat nat nguoi khac nen thay chuyen gi cung nam trong tam tay cua minh.  Moi truong song va giao duc cua ho khong giong phuong thuc giao duc cua cac vi vua tuong lai o Anh:  phai nem mui kho nhuc  ma ho hoc o truong de thau hieu su kho nhuc cua than dan cua ho khi ho len ngoi.  Thai tu Charles tung chi huy hai quan Anh trong cuoc chien tranh  Anh- Argentina ve dao Falklands nam 1982.  Thai tu Williams la si quan lai truc thang.  Thai tu Harris tung duoc goi sang chien truong Afghanistan.

3.      Vi khong co thanh tich gi noi bat nen ca hai deu thich tu de cao minh bang nhung thien anh hung ca lam phan khoi nhung nguoi xem chien tranh nguyen tu nhu tro ban phao bong vao nhung ngay le trong dai!

4.      Gia dinh ho Kim mang on Nga  tao quyen hanh cho ho.  Truong hop ong Donald Trump co giong nhu vay khong chi biet rang ong rat nguong mo Putin?  Ong khen ong Putin la nguoi lanh dao tai ba.  Ong hanh dien duoc gap ong Putin vao thang 07 nam 2017 tai Hamburg, Duc.  Ong cam on ong Putin truc xuat 755 nhan vien su quan My o Moscow ve nuoc!

5.      Ca hai deu doc tai.  Ong Kim Jong Un la nha doc tai trong mot quoc gia chua he co tu do, dan chu.  Doc tai cua Kim Jong Un la doc tai truyen thong.  Ong Donald Trump dang hoc doc tai tu Putin va cac nha doc tai khac nhu Mussolini, Hitler, Saddam Hussein, Qadafi v.v. trong mot nuoc co truyen thong dan chu 240 tuoi va tung duoc xem la thanh tri tu do, dan chu tren the gioi.

          Ca hai ong Trump va Kim Jong Un thach thuc va hu doa lan nhau tu ngay Quoc Khanh My (04-7) den ngay ky niem 72 nam My lieng hai trai bom nguyen tu xuong Hiroshima va Nagasaki (06 & 09-08-1945).  Nhung tran giac mieng ‘nguyen tu’ lam cho Nam Han, Nhat Ban, dan dao Guam, Hawaii, Alaska, Washington State theo doi va phap phong lo so.  Kim Jong Un phan khoi vi viec thi nghiem hoa tien lien luc dia thanh cong.  Ong ta loi dung su bat on chanh tri o Hoa Ky tu khi ong Donald Trump nham chuc tong thong de co nhung loi tuyen bo nay lua va trich thuong.  Noi tinh nuoc My roi loan neu khong noi la hoai nghi va chia re lan nhau: chia re giua Dan Chu va Cong Hoa; chia re giua Da Trang, Da Den va cac sac toc khac; chia re giua Ngheo- Giau; ngo vuc giua  nguoi theo Hoi Giao voi nguoi theo dao Christ; niem tin cua dan chung  vao cac dinh che dan chu co phan sut giam v.v. 

          Tong thong Trump hanh su nhu ong chu xi nghiep doi voi cac nhan vien ma ong thue.  Ong cach chuc nhung vien chuc cao cap khong to ra trung thanh hay khong lam vua y ong.  Ong muon dung Quoc Hoi luong vien Cong Hoa de bieu quyet nhung dao luat theo y ong muon- du thiet hai cho da so dan chung trong nuoc.  Nghi si Mc Cain phai dinh nghia nghi si, dan bieu Quoc Hoi do dan bau len de phuc vu cho dan, cho dat nuoc va phan anh nguyen vong cua dan chung cho khong phai de trung thanh hay phuc vu tong thong nhu thuong thay o nhung quoc gia dan chu nguy trang.  Nuoc My mat nhieu dong minh duoi su lanh dao cua ong Trump.  Tu mot nuoc phon vinh nhat the gioi, nuoc My la nuoc mang no nhieu nhat the gioi sau khi ganh vac hai cuoc chien tranh o Afghanistan (2001 den nay) va Iraq (2003- 2011).  My lep ve o Syria.  My giup cho Iraq tai chiem Mossul tuc danh bai ISIS o day.  Nhung Iran huong loi o Iraq lan Syria.  Voi Iraq, Iran dong dao va dong phai (Hoi Giao Shiite).  Voi Syria, Iran, Hezbollah va Nga tich cuc giup cho Bashar Assad giu chanh quyen sau 06 nam noi chien tu nam 2011 den nay.  My da ton tren 800 ty My kim cho chien tranh Afghanistan.  Tinh hinh o do nhu the nao?  Taliban, khung bo Al Qada, ISIS bi diet sach hay tren da phat trien va lon manh?  Nga co nhung tay vao Afghanistan khong?  Pakistan co thuc long diet Taliban khong? hay thuc long dong minh voi Trung Quoc? 

          Thang 08 nam 2017 khong co gi tot voi tong thong Trump ca.  Ong vua cho chanh van phong phu tong thong Reince Priebus, cuu chu tich dang Cong Hoa som ung ho ong Trump trong cuoc bau cu vua qua, nghi viec.  Ong kich liet chi trich bo truong bo Tu Phap, Sessions, vi khong dieu tra email cua ba Hillary Clinton va dung ngoai cua dieu tra ve Nga va cuoc bau cu tong thong Hoa Ky nam 2016; chi trich chu tich khoi da so Cong Hoa o Thuong Vien, Mc Connell, khong tich cuc trong viec bo phieu huy bo Obamacare; canh cao ong Mueller khong duoc vuot ‘lan ranh do’ khi tien hanh viec dieu tra tai chanh cua to chuc cua ong.

          Ong Trump gap phai tro dua dai cua Kim Jong Un. 

          Nhom sieu bach chung bieu tinh dot duoc ban dem nhu cac KKK vao the ky XIX o Charlottesville, Virginia.  Mau da do khi nhom bieu tinh sieu bach chung danh nhau voi nhung nguoi chong lai ho va khi mot chiec hoi xe lao vao dam nguoi chong lai nhom  sieu bach chung lam cho mot nguoi chet va hang chuc nguoi bi thuong.  Co van An Ninh Quoc Gia Mc Master xem viec dung xe hoi lao vao dam dong ngay 12-08-2017 tai Charlottesville, Virginia, la hanh dong khung bo giong nhu canh tuong da xay ra o Nice, Phap, vao ngay Quoc Khanh 14-07-2016.  Tong thong Trump khong de cap chuyen nay ma chi noi chung chung la ‘bao luc tu nhieu phia’.

          Donald Trump Jr.(con ong Trump), Jared Kushner (re) va truong ban van dong tranh cu cua ong Trump (Paul Manaford) dang bi dieu tra ve viec gap go voi mot nu luat gia Nga co lien he voi Putin. 

          Nhung quyet dinh ve ‘Lua va Cuong No’ doi voi Bac Han va viec dieu nghien dung quan su can thiep vao Venezuela co phai la nhung quyet dinh sang suot va duoc can nhac ky cang khong?  Loi noi cua ong Trump co ve quyet liet.  Ke do ong Mattis, bo truong Quoc Phong, cung co y de doa Bac Han (thay doi che do chanh tri, chien tranh).  Ong bo truong Ngoai Giao Tillerson lai noi diu hon (My khong phai la ke thu cua Bac Han, My khong co y dinh thay doi che do o do).  Khi ong Trump co loi de doa danh thep thi ong Mattis lai noi van de Bac Han co the giai quyet bang ngoai giao.  Do la su lung tung cua My trong viec tim giai phap doi pho Bac Han.

          Trung Quoc va Nga dung Bac Han tao su lo nghi thuong xuyen cho My, Nhat Ban va Nam Han.  My cang co nhieu van de de lo nghi thi Trung Quoc va Nga cang mung.  Ho duy tri tinh trang nay mien truong, neu co the, de cot chan My.  Ho khong co loi gi neu co chien tranh nguyen tu.  Chuyen don gian la cac lanh tu Xi Jinping, Putin, Kim Jong Un, Donald Trump deu la ty phu.  Ho can yen on de huong thu cho tao su tan pha huy diet khong co loi gi cho mang song va su huong thu hanh phuc vat chat cua ho.  Do la ly do tai sao dai bieu cua Nga va Trung Quoc khong dung quyen phu quyet tai Hoi Dong Bao An LHQ ngay 05-08-2017 chong lai quyet dinh trung phat Bac Han.  Do la cach lay long My va nhac kheo Kim Jong Un phai tu kem che.  Voi tong thong Donald Trump nuoc My se bat dong, co cum va doi dau voi nhung van de noi bo va quoc te nhi nhang khong loi thoat (van de y te, van de nhap cu, viec xay buc tuong bien gioi, van de sieu bach chung, mot dang hoi sinh cua Klu Klux Klan (KKK) ky thi Do Thai, Da Den va cac dan toc da mau khac v.v.; van de Trung Dong <Syria, Iran- Do Thai, Iran- Saudi Arabia; Saudi Arabia va cac nuoc A Rap khac voi Qatar>, chien tranh Afghanistan, chien tranh chong  khung bo Hoi Giao o Phi Chau, A Chau, Trung Dong v.v).    

          Xi Jinping (Tap Can Binh) len tieng de doa My.  Neu Bac Han tan cong My, Trung Quoc se trung lap.  Neu My tan cong Bac Han, Trung Quoc se tham chien giup Bac Han. 

          Putin im lang, su im lang cua ke ca dang nam vung ban co chanh tri quoc te hien nay.  Putin nhu mot nguoi tai xe kinh nghiem biet luc nao dap ga va luc nao dap thang tren doan duong nguy hiem.

          Viec luong vien Quoc Hoi My bieu quyet  luat trung phat Nga voi da so phieu tuyet  doi  (Ha Vien: 419 chong 3- 96%; Thuong Vien: 98 chong 2- 98%) ngay 22-07-2017 cho thay hai dang Cong Hoa va Dan Chu hop tac nhau va khong tan dong duong loi than Nga cua tong thong Trump.  Ong danh phai ky vao luat do Quoc Hoi bieu quyet mac du ong cho la luat trung phat nay vi hien!  Do la dau hieu dau tien Quoc Hoi dong tam gioi han quyen cua tong thong bang suc manh cua la phieu dan bau.  Chac chan Quoc Hoi se theo doi va kiem soat nhung quyet dinh toi quan trong lien he den su nguy nan, hung thinh va ton vong cua dat nuoc va nhan loai tren the gioi.  Chuyen Bac Han de doa ban hoa tien vao dao Guam, loi ham doa ‘Lua va Cuong No’ cua tong thong Trump va du tinh dua quan vao Venezuela tam thoi khoa lap nhung tin lien quan den cuoc dieu tra cua Mueller va Quoc Hoi ve su can thiep cua Nga vao cuoc bau cu tong thong My nam 2016, su lien lac cua con trai ong Trump, re cua ong va truong ban van dong bau cua cua ong voi nu luat gia Nga tai Trump Tower vao thang 06 nam 2016. 

          Khong ai co loi gi neu chien tranh nguyen tu xay ra.  Muc dich cua Trung Quoc lan Nga la:

-     lam cho My xao tron va thuong xuyen lo lang.

-     tao su tieu hao tai chanh va gay thuong ton tinh than cho nuoc My va nhan dan My.  Trung Quoc lan Lien So khong em am nhau trong thoi ky chien tranh lanh mac du hai nuoc deu theo chu nghia Marx- Lenin.  Nhung ca hai deu tan tinh giup cho Cong San Viet Nam o mien Bac va MTDTGP o mien Nam de danh My va quan Viet Nam Cong Hoa cho den khi thang loi.

-     chi can mot Snowden Nga va Trung Quoc nam duoc tat ca bi mat cua My.  Mot tong thong My co duong loi than Nga chac chan se giup ich rat nhieu cho Nga va Trung Quoc it ra trong mot thoi gian nao do.  Lenin khong dung dai phao va tau be di xam chiem thuoc dia nhu cac de quoc Tay Phuong da lam.  Ong chi can dao tao moi quoc gia tren the gioi mot can bo De Tam Quoc Te Cong San thi anh huong cua Nga hien dien khap noi tren the gioi.  Putin chac chan thau triet dieu nay.  Putin dang tra thu My o Afghanistan.  Quan Lien So rut ra khoi Afghanistan trong canh tham bai sau 09 nam xam lang (1979- 1988).  My giup cho quan khang chien Afghanistan.  Bay gio Nga ngam ngam giup cho Taliban gay roi chanh quyen Kabul do My yem tro.  Afghanistan tro thanh sao huyet cua Taliban, Al Qada va ISIS.  Su can du cong khai hay ngam ngam cua cac nuoc lang gieng nhu Pakistan, An Do, Iran, Nga, Trung Quoc kho tranh duoc.  Bo cuoc thi xem nhu chiu thua ma tiep tuc thi khong thay ket qua cu the ngoai tru su ton kem tai luc, vat luc va hao ton tinh than.

          My va Nhat de cao canh giac truoc su de doa tan cong dao Guam cua Bac Han.  My san sang cho B-1, B-52 xuat phat tu dao Guam oanh tac cac dia diem co hoa tien o Bac Han khi nuoc nay phong hoa tien nham vao Guam.  Nhat se dung hoa tien san sang ban rot hoa tien Bac Han bay ngang qua lanh tho Nhat.

          Cho du khong xay ra chien tranh nguyen tu vi chuyen Bac Han, chien tranh co dien giua My va Bac Han, neu co, cung gay chet choc ghe gom. 

          Thu do Seoul cua Nam Han nam cach vi tuyen 38 loi 50 km.  Bac Han co 21,000 dai bac va hang ngan hoa tien huong ve thanh pho co 10 trieu dan chua ke cu dan vung phu can.  O phia nam khu phi quan su con co loi 30,000 quan si My don tru.  Neu chien tranh bung no trong vai tieng dong ho co hang chuc hay hang tram ngan nguoi Nam Han, My, va Bac Han chet.  Chien tranh gia tang cuong do voi su tham du cua quan Trung Quoc va Nhat.  Neu su viec xay ra nhu vay, mot lan nua Nga binh tinh nhin ba con ho kinh te va quan su My, Trung Quoc, Nhat Ban giao dau nhau.  Ban dao Trieu Tien rach nat.  Mot phan nuoc Nhat cung bi thiet hai vi co quan si My tru dong.  Chien tranh nguyen tu co the tranh khoi nhung chien tranh hoi ngat va chien tranh vi trung gay binh tat kho tranh.  Du ua hay khong ua ho Kim, Trung Quoc bat buoc khong the de che do Cong San sup do o Bac Han hay Bac Han bi Nam Han thong nhat voi su ho tro cua My va Nhat.

          Nhung loi de doa q ua lai cua Kim Jong Un va tong thong Donald Trump chi la khau chien.  Ong Trump cung khong giai quyet chuyen Bac Han bang cach nao khac hon cac tong thong tien nhiem ma ong che trach.  Putin yen tam chuan bi viec tai ung cu va dac cu vao nam 2018 va dat trong tam vao viec gay han o mot noi nao do tren luc dia Au Chau va Trung Dong.  Phi co Nga thong tha bay tren vom troi Alaska va ngay ca vom troi Washington DC.  Xi Jinping nam lay co hoi ngan vang nay de phat trien vong dai kinh te thuong mai tu A sang Au va chuong trinh noi lien ba dai duong: Thai Binh Duong- An Do Duong va Dai Tay Duong. 

THẢO MỘC TRỊ HO LAO TRÊN THẾ GIỚI - PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

THẢO MỘC TRỊ HO LAO TRÊN THẾ GIỚI

  PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

From: David Pham <davidlanpham@me.com>
Sent: Saturday, August 12, 2017 5:28 AM
To: David Pham
Subject: Pham Dinh Lan - thao moc tri ho lao tren the gioi

 

http://art2all.net/tho/phamdinhlan/phamdinhlan_thaomoctriholaotrenthegioi.html

Pham Dinh Lan - thao moc tri ho lao tren the gioi

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

THẢO MỘC TRỊ HO LAO TRÊN THẾ GIỚI

            Bịnh ho lao (TB: Tuberculosis) là một bịnh gây tử vong rất nhiều ở các quốc gia nghèo đang mở mang. Ngày xưa ho lao nằm trong tứ chứng nan y trong Đông Y. Tứ chứng nan y là bốn (04) loại bịnh không chữa được trong ngành Đông Y. Thực tế Tây Y cũng có cái nhìn tương tự dù không thẳng thắn nói rằng đó là những bịnh không thể chữa trị nổi. Tứ chứng nan y đó là:

Phong, Lao, Cổ, Lai.

Phong là bịnh về dị ứng (allergy)
Lao là ho lao (tuberculosis)
Cổ là cổ trướng (Cirrhosis- Cổ: cái trống vì gan người bịnh bị tổn thương. Đại, tiểu tiện 
           bất thông. Bụng to lên như cái trống)
Lai: phong hủi (leprosy).

Bịnh lao là bịnh do vi trùng Mycobacterium tuberculosis (MTB) được viết vắn tắt là vi trùng Koch vì được ông Robert Koch (1843- 1910), một bác sĩ và nhà vi trùng học người Đức, khám phá ngày 24 tháng 03 năm 1882. Năm 1905 ông Koch được lãnh giải thưởng Nobel về Y học. Ông chế ra glycerine gọi là tuberculin để trị bịnh lao. Ngày nay người ta lấy ngày 24 tháng 03 làm ngày Lễ Bịnh Lao.

Năm 1906 bác sĩ và nhà vi trùng học Pháp Albert Calmette (1863- 1933) và Camille Guérin (1872- 1961) dùng vi trùng lao của bò Mycobacterium bovis làm một loại thuốc chích trị bịnh lao . Đó là BCG chữ viết tắt của Bacillus Calmette- Guérin. Vi trùng Mycobacterium bovis gây bịnh lao như vi trùng Mycobacterium tuberculosis nếu ăn thịt bò sống của con bò bị nhiễm vi trùng lao. Có phải chăng câu “Dở như phổi bò” là một lời cảnh giác về bịnh lao truyền nhiễm từ bò sang người vì bò lao lực nhiều nên dễ bị nhiễm trùng lao phổi?

Bịnh lao được xem là bịnh của nghèo khổ, lao lực nhiều nhưng thiếu dinh dưỡng. Nó cũng xảy ra do sống gần gũi người bị bịnh. Người không bịnh hít không khí của người bịnh nhiễm trùng lao và bị bịnh lao. Bịnh lao cũng được tìm thấy nơi những người bị nhiễm HIV.

Từ thế kỷ XVI đến đầu thế kỷ XX bịnh lao gây tử vong cho nhiều người trên thế giới kể cả Hoa Kỳ. Đến giữa thế kỷ XX ở Âu Mỹ tỷ lệ người bị bịnh lao giảm xuống 90%. Năm 1943 một sinh viên tiến sĩ Hoa Kỳ tên Albert Israel Schalz (1920- 2005) khám phá ra trụ sinh Streptomycin C21 H39 N7 O12. Việc chữa trị bịnh lao đạt kết quả mỹ mãn. Số tử vong về bịnh nầy giảm xuống rõ rệt. Dù vậy, theo thống kê năm 2012, trên thế giới vẫn có 8.6 triệu người bị bịnh lao nhất là ở các quốc gia Á-Phi- Châu Mỹ La Tinh đang phát triển. Hàng năm có từ 1.4 đến 1.5 triệu người chết vì bịnh này trên thế giới.

Bài viết này không có mục đích chỉ thuốc trị hay ngừa lao mà chỉ ghi lại những loài thảo mộc mà loài người dùng trong quá khứ xa xưa để trị bịnh lao. Số tử vong to lớn của những người mắc bịnh lao trong quá khứ cho thấy hiệu quả tương đối của những loài thảo mộc mà chúng tôi sắp đề cập.
 

****
 

            Theo kinh nghiệm trị liệu cổ truyền của các dân tộc trên thế giới khi bị bịnh lao, có hàng chục loài thảo mộc khác nhau dùng để trị bịnh này. Các loài thảo mộc dùng để trị bịnh lao (TB: tuberculosis) đại cương gồm có: Cây quả hạch Malabar, cây thuốc giòi, sả, tiêu lốt, cây nhàu, hoa bông dừa (hải đăng), rau má v.v.

 

CÂY QUẢ HẠCH MALABAR
Adhatoda vasica
Justicia adhatoda
Gia đình: Acanthaceae

Malabar là miền duyên hải phía tây của nước Ấn Độ. Cây quả hạch Malabar được tìm thấy nhiều ở Malabar, Ấn Độ, Nepal, Pakistan, Indonesia.

Cây quả hạch Malabar cao lối 3 m. Lá cây màu xanh sẫm, dài và rộng. Gân lá chìm, sắp theo hình xương cá. Hoa dài lối 40 cm, màu trắng có chỉ hồng rất đẹp. Cây thích hợp với đất có nước. Vì vậy người Anh gọi là water willow tức thủy liễu nhưng đừng nhầm với thủy liễu là tên gọi văn vẻ của cây bần. Gỗ cây quả hạch Malabar mềm, đốt thành than dùng làm thuốc súng. Trái có nắp và có 04 hột.

Tên khoa học của cây quả hạch Malabar là Justicia adhatoda thuộc gia đình Acanthaceae. Tên gọi thông thường:

Quốc Gia	Tên Gọi
Anh	Malabar nut tree, water willow
Ấn Độ	Adulasa
Sanskrit (Phạn)	Vasaka

 
Y thư Ayurveda của Ấn Độ đề cao nhiều đến tính năng trị liệu của cây quả hạch Malabar. Lá, rễ, hoa và vỏ cây quả hạch Malabar được dùng làm thuốc trị ho, suyễn, ho lao, xuất huyết nội, phong hủi, trĩ, kinh nguyệt, loét dạ dày, nướu răng rướm máu, thanh lọc máu, tiểu đường, hạ huyết áp, trục trùng lãi, làm cho phụ nữ mang thai dễ sinh vì kích thích tử cung.
Thành phần hóa học: quinazoline alkaloid C8 H6 N2, vasicine C11 H12 N2 O, adhatodinine, asicinol, tannins, saponins, flavonoids, hợp chất phénol.

Quinazoline alkaloid C8 H6 N2 chống sốt rét, chống ung thư, chống trùng lao.

Vasicine C11 H12 N2 O kích thích hệ thống hô hấp và tử cung.

CÂY THUỐC GIÒI
Sát Trùng Thảo
Cây Bọ Mắm
Pouzolzia zeylanica
Pouzolzia cochinchinensis
Parietaria cochinchinensis
Gia đình: Urticaceae

Có hai loại thảo mộc mang tên cây thuốc giòi. Trước tiên chúng tôi đề cập đến cây thuốc giòi Pouzolzia zeylanica hay P. cochinchinensis thuộc gia đình Urticaceae mà người Việt Nam còn gọi là cây bọ mắm hay sát trùng thảo. Những chữ Zeylanica và Cochinchinensis trong tên khoa học chỉ xuất xứ Sri Lanka (đảo Ceylon) và Nam Bộ Việt Nam.

Cây thuốc giòi được tìm thấy nhiều ở vùng Đông Nam Á, Nam Á, Hoa Nam, bắc Úc Đại Lợi v.v. Đó là một cây có thân mềm, có lông. Lá nhọn màu xanh tươi. Gân lá chìm. Ba gân lá chìm xuất phát từ cuống lá. Hoa nhỏ màu trắng.

Tên khoa học là Pouzolzia cochinchinensis thuộc gia đình Urticaceae. Tên gọi thông thường là:

Quốc Gia	Tên Gọi
Việt Nam	Cây thuốc giòi, sát trùng thảo, cây bọ mắm
Phi Luật Tân	tuia, apoyapoyan
Anh	graceful Pouzol’s bush
Trung Hoa	wu shui ge
Tamil	Kallurukki

Người Việt Nam gọi là cây bọ mắm hay thuốc giòi vì người ta dùng lá cây này đậy mắm để làm chết giòi, bỏ trong mắm tôm, mắm nêm. Vì lá cây có thể làm chết giòi thì người ta tin nó có thể làm chết vi trùng lao trong phổi con người.

Cây thuốc giòi có quercetin, vitexin, isovitexin, phyllantin, metyl stearate, beta- sistosterol-3- beta- D- glucopyranoside.

Vitexin C21 H20 O10 và Isovitexin (cùng công thức hóa học) có khả năng diệt trùngStaphyloccus aureus, Escherichia coli và Streptoccus haemolyticus. Vitexin có trong cây thuốc giòi, lá tre hoa Kỳ, hoa lạc tiên (chùm bao), cây cọ bắp cải núi acai palm.

Phyllantin C24 H34 O6 có tính năng bảo vệ gan.

Cây thuốc giòi được dùng để trị ho, ho lao, đau cuống họng. Nó nhuận tiểu, nhuận trường. Ở Phi Luật Tân người ta dùng cây thuốc giòi để trị vết thương và vết loét.

CÂY THUỐC GIÒI DÒNG EUPHORBIACEAE 
Euphorbia dulcis
Euphorbia atoto
Chamaesye atoto
Gia đình: Euphorbiaceae

Cây thuốc giòi dòng Euphorbiaceae được tìm thấy nhiều dọc theo bờ biển Phi Luật Tân, Việt Nam, các hải đảo Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Úc Đại Lợi.

Cây cao lối 60- 70cm , có nhiều nhánh nhỏ màu xanh tươi. Lá xanh, mọc thành hình ngôi sao 05 cánh rất đẹp. Hoa màu trắng- xanh mọc thành chùm trông đẹp mắt. Có loại lá màu tím, láng; hoa vàng. Đó là loại Euphorbia dulcis ‘chameleon’ (Cắc Kè).

Tên khoa học của cây thuốc giòi đại kích lành (sweet spurge) là Euphorbia dulcis, gia đình: Euphorbiaceae. Tên gọi thông thường của cây Euphorbia dulcis:

Quốc Gia	Tên Gọi
Việt Nam	Cây thuốc Giòi; đại kích lành
Phi Luật Tân	Tairas
Anh	beach spurge (spurge: lai kich); sweet spurge
Trung Hoa	Haibin da ji

Lá giã nhuyễn vắt nước và nhựa cây dùng để làm thuốc trị kinh nguyệt, gây trụy thai, trị ho lao và táo bón (Phi Luật Tân, New Caledonia, hải đảo Thái Bình Dương). Đặt lá trên mắm để tránh hoá giòi.

SẢ
Mao Hương 
Cymbopogon citrates
Cymbopogon nardus
Gia đình: Poaceae

Sả (mao hương) là một loại thảo mộc miền nhiệt đới Á Châu trồng từng tép và nở bụi to; lá dài, mỏng và bén. Sả có mùi thơm của chanh. Đó là một loại cây gia vị rất quen thuộc ở các quốc gia nhiệt đới và bán nhiệt đới. Bụi sả cao từ 1- 1.50 m, không hoa, không trái.

Tên khoa học của Sả là Cymbopogon citrates thuộc gia đình Poaceae như lúa gạo, cây mía v.v. Tên thông thường là:

Quốc Gia	Tên Gọi
Việt Nam	Sả; Mao hương
Anh	Lemongrass; citronella
Pháp	Citronnelle
Tây Ban Nha	La Hierba de limon
Trung Hoa	Ningmeng cao (Ninh Mộng Thảo?)

Trong thức ăn của người Việt Nam có nhiều sả. Người ta dùng sả và bột nghệ để ướp cá, thịt, nấu bò kho, bún bò Huế vừa gia tăng hương vị vừa khử mùi tanh nếu có. Muối sả ớt được dùng để ăn cơm trong thôn quê trong thời kỳ thịt cá đắt đỏ. Người ta cũng xắc sả từng khoanh nhỏ và ngâm giấm để ăn thịt bò nhúng giấm.

Sả có nhiều tinh dầu, nhiều citral C10 H16 O (kháng trùng rất mạnh), myrcene, geraniol, citronella C10 H20 O, citronellal C10 H18 O đều có mùi chanh. Citronella còn có mùi thơm của hoa hồng. Ở Việt Nam khi bị cảm, sổ mũi, nhức đầu người ta nấu nước lá sả và các loại lá có tinh dầu hay mùi thơm như lá chanh, bưởi, ổi…để xông cho ra mồ hôi thì khỏi bịnh.

Sả lợi phế, lợi cho tiêu hóa, hưng phấn, sát trùng, gây phát hạn, trị lác, thấp khớp. Sả được dùng để giết loài ve (loài bọ) bám vào da trâu bò để hút máu. Côn trùng không hợp với mùi sả.

Dầu sả được dùng trong kỹ nghệ sản xuất xà bông và nước hoa. Dầu sảCymbopogon flexuosus ở Ấn Độ được dùng trong thức ăn. Dầu sả Cymbopogon martini ở Ấn Độ được dùng trong kỹ nghệ sản xuất nước hoa. Sả được cho vào trà, súp, và cà ri. Sả dùng để ướp cá, thịt kết hợp cùng muối, ớt, tiêu, hành, tỏi v.v.

Trong những năm gần đây Viện Đại Học Ben Gurion ở Do Thái phát hiện việc uống trà sả mỗi ngày chẳng những giúp cho sự tiêu hóa mà còn giết tế bào ung thư do tác dụng của citral. Những cánh đồng trồng sả trong sa mạc Neguev trở thành nơi thăm viếng của những người Do Thái bị bịnh ung thư!

TIÊU LỐT
Piper longum
Piper retrofractum
Chalice roxburghii
Gia đình: Piperaceae

Tiêu lốt là một loại dây mọc bám vào giàn hay một cây sống. Dây dài 3, 4 m. Lá màu xanh tươi, láng và có vị cay nồng khi vỡ nát. Trái dài lối 5- 6 cm. Khi chín trái có màu đỏ. Sau khi phơi khô trái chuyển sang màu đen.

Tiêu lốt gốc ở Ấn Độ và các nước Đông Nam Á. Người Hy Lạp là người Âu Châu đầu tiên biết đến tiêu lốt qua sự tiếp xúc với Ấn Độ. Vào thế kỷ VI và V trước Tây Lịch thời Hippocrates, tổ ngành Tây Y, tiêu lốt được dùng làm thuốc hơn là hương liệu như sau này.

Tên khoa học của tiêu lốt là Piper longum tức hồ tiêu dài thuộc gia đình Piperaceae. Tên gọi thông thường là:

Quốc Gia	Tên Gọi
Việt Nam	tiêu lốt
Anh	Long pepper, Indian long pepper, Javanese long pepper
Pháp	Poivre long
Ý	Pepe lungo
Tây Ban Nha	La Hierba de limon
Ấn Độ	Pipli
Sanskrit	Pippali rasayana
Indonesia	Cabe puyung

Tên gọi của người Anh, Pháp, Ý mô tả hình dạng dài và xuất xứ Ấn Độ hay Java (Indonesia) của dây tiêu lốt. Tên gọi bằng tiếng Sanskrit (Phạn) pippali rasayana gợi lại cây bồ đề thiêng Ficus religiosa nơi Đức Phật tọa thiền và đắc đạo.

Tiêu lốt tươi được dùng làm đồ chua, hương liệu nêm vào thức ăn. Công dụng của tiêu lốt trong thức ăn không phổ biến bằng tiêu sọ đen Piper nigrum. Nhưng công dụng trị liệu của tiêu lốt cao hơn tiêu sọ đen nhiều (dùng dây, rễ, trái).

Ở Việt Nam người ta ngâm tiêu lốt chín phơi khô với rượu nếp để dùng khi bị thổ tả, đau bụng, kiết ly, tiêu chảy, tê thấp.

Ở Trung Hoa tiêu lốt được dùng làm ấm tử cung phụ nữ khó đậu thai.

Ở Ấn Độ tiêu lốt có vẻ có công dụng đa dạng hơn. tiêu lốt được dùng để chữa các chứng bịnh về tiêu hóa, kích thích dịch vị, trị bịnh phong tình, lưỡi tê cóng, kiết lỵ, thổ tả, sốt rét kinh niên, viêm gan, sốt xuất huyết, bịnh về hô hấp (ho, ho lao, suyễn), tẩy độc trong phổi, bịnh về lá lách, thông ống dẫn mật, củng cố hệ thống miễn nhiễm.

Trái tiêu lốt có sesamine C20 H18 O6, piperine C17 H19 NO3
Rể dây tiêu lốt có piperlongumine, piperlonguminine.
Cọng tiêu lốt có alkaloids pipelrne, piperlongumine.
Dầu tiêu lốt có caryophyllene C15 H24, monocyclic sesquiterpenes, hydrocarbon.

 

HOA HẢI ĐĂNG 
Hoa Dừa Cạn
Hoa Bông Dừa
Trường Xuân Hoa
Vinca rosea
Catharanthus roseus
Gia đình: Apocynaceae

Tên gọi Dừa Cạn, Bông Dừa dành cho hoa Hải Đăng làm cho người tò mò tìm hiểu về tên gọi Hải Đăng. Hải Đằng hay Hải Đăng?

Nếu Đằng là dây (climbing plant) thì tên gọi này không có nghĩa vì hoa Dừa Cạn là một cây hoa nhỏ cao lối 50- 60 cm với nhiều nhánh mềm dễ gãy.

Hải Đăng (lighthouse) là đèn pha cho tàu chạy ngoài biển? Các thủy thủ đi biển ngày xưa thấy màu trắng, hồng hay đỏ của hoa Dừa Cạn thì biết nơi đó có đất hoặc hải đảo hoặc đất liền. Vì cây hoa Dừa Cạn này được xem là ngọn hải đăng thiên nhiên cho thủy thủ đi biển. Cây rất dễ sống với đất cát, đất miền duyên hải có nước biển mặn và khí hậu nóng bức và khô hạn.

Ở Việt Nam người ta thường trồng cây Dừa Cạn quanh các mồ mả để có hoa vì Dừa Cạn dễ sống, không cần nhiều ẩm độ. Cây Dừa Cạn là cây hoa thấp, có nhánh nhỏ; lá láng, dây màu xanh sẫm; hoa có 05 cánh màu trắng, trắng- hồng; tím nhạt; đỏ khá đẹp. Cây Dừa Cạn có trái với hột nhỏ.

Tên khoa học của Dừa Cạn hay Hải Đăng là Vinca rosea thuộc gia đình Apocynaceae.

Tên gọi thông thường là:

Quốc Gia	Tên Gọi
Việt Nam	Dừa Cạn; Bông Dừa; Hải Đăng
Anh	Rosy Periwinkle
Pháp	Sorcière Violette (nữ phù thủy tím)
Ấn Độ	Sadabahar
Mã Lai	Shaver Naari
Trung Hoa	Chang Chunhua (Trường Xuân Hoa)

Gia đình thảo mộc Apocynaceae thường có nhiều độc chất nên không ăn được nhưng bù lại những độc chất được dùng làm thuốc trị các nan chứng. Dân chúng ở Madagascar và trên quần đảo Antilles dùng cây hoa Hải Đăng để trị tiểu đường và vài chứng bịnh khác. Các nhà khảo cứu thí nghiệm không thấy cây hoa hải đăng trị được tiểu đường. Nhưng nó có nhiều alkaloids, vinblastine, vincristine, alstonine, ajmalicine, leucrocristine và reserpine. Những hoạt chất trên cho thấy hoa Hải Đăng có khả năng chữa bịnh bạch huyết cầu (leukemia), kháng ung thư phổi, ung thư bàng quang, ung thư não, ung thư ngoại thân, bịnh Hodgkin với viblastine C46 H58 N4 O9, Vincristine C46 H56 O10, leurocristine v.v. Bịnh Hodgkin là chứng nở rộng tuyến bạch huyết gây ra chứng sưng gan và lá lách.

Thảo mộc có nhiều độc chất được dùng để trị ác chứng. Nó cũng gây phản ứng phụ ghê gớm cho người bịnh. Phụ nữ mang thai không được dùng thuốc bào chế từ các loại thảo mộc có nhựa độc cho khuyển tộc (dogbane) thuộc dòng Apocynum.
 

CÂY NHÀU
Morinda officinalis
Morinda citrifolia
Gia đình: Rubiaceae

Cây nhàu cao từ 5- 10 m. Đó là một loài thảo mộc miền nhiệt đới và khí hậu đại dương, được tìm thấy nhiều ở Á Châu, các hải đảo Thái Bình Dương và miền bắc Úc Đại Lợi. Lá to, láng, màu xanh tươi. Lá có mùi chanh (citrifolia như tên khoa học đã định).

Tên khoa học của cây nhàu là Morinda citrifolia thuộc gia đình Rubiaceae. Tên gọi thông thường là:

Quốc Gia	Tên Gọi
Việt Nam	Nhàu
Anh	Indian mulberry (Indian: Ấn Độ)
Úc	Canary wood
Hawaii	Noni
Tahiti	Nono
Samoa	Nonu

Rể, lá, trái nhàu được dùng làm thuốc. Trái nhàu sống dùng để nấu cà ri. Trái nhàu là thức ăn chống đói của cư dân hải đảo. Trái nhàu chín có mùi khó chịu nhưng ăn được và dùng để làm nước giải khát và làm thuốc.

Y thư Trung Hoa dưới triều Hán (206 trước Tây Lịch- 23 sau Tây Lịch) đã đề cập đến nhàu.

Trái dùng để trị kiết lỵ, tiêu chảy, xuất huyết, hạ sốt, hượt trường.

Lá dùng để trị ho, đau khớp xương, rắn cắn.

Rễ cây nhàu có vai trò quan trọng trong y học trị liệu. Rễ nhàu + cam thảo Glycyrrhiza uralensis dùng để khử độc chất trong cơ thể.

Vỏ là thuốc nhuộm màu hung đỏ- tím.

Nhàu có sinh tố C, moridone, rubichloric acid, morindadiol, sitosterol kháng trùng, hạ huyết áp, kích dục, kích thích thận (kidneys), trị ho lao, bất lực sinh lý, ẩn ức sinh lý (libido), lãnh dục (frigidity), vô tự (sterility), hạ sốt, hượt trường, hoàng đản, sốt rét, đau đầu gối, đau chân, bắp thịt teo, bao tử loét, đường tiểu nhiễm trùng.

RAU MÁ
Tích Tuyết Thảo
Centella asiatica
Hydrocotyle asiatica
Trisanthus cochinchinensis
Gia đình: Apiaceae hay Typhaceae

Rau má là một loại cỏ thân nhỏ, mọc mạnh ở những vùng có ẩm độ cao. Cọng nhỏ, dẻo và cứng bám trên mặt đất. Lá rau má tròn, màu xanh tươi. Hoa nhỏ màu hồng nhạt, lưỡng tính. Rau má được tìm thấy nhiều ở những nơi ẩm thấp trên thế giới nhất là vùng nhiệt đới và khí hậu đại dương.

Tên khoa học của rau má là Centella asiatica thuộc gia đình Apiaceae. Tên gọi thông thường là:

Quốc Gia	Tên Gọi
Việt Nam	Rau má; Tích tuyết thảo
Anh	Asiatic pennywort; Gotu Kola
Pháp	Centella asiatique; Gotu kola
Ấn Độ	Brahmi
Mã Lai	Shaver Naari
Trung Hoa	Ji xue cao (Tích tuyết thảo)

Người Ấn Độ gọi rau má là Brahmi, nữ Thần của sự Thông Minh, vì rau má và rau đắng (cũng được gọi là Brahmi) Bacopa monnieri, có dược tính làm tăng trí nhớ, bổ não và làm giảm sự lo âu.

Người Á Châu và cư dân hải đảo Thái Bình Dương ăn lá rau má như rau cải hay dùng lá rau má để nấu canh. Người Trung Hoa dùng rau má + lá mã đề + rễ tranh + mía lau để nấu một loại nước giải khát làm mát cơ thể. Người Việt Nam gọi đó là nước sâm. Rau má hàn. Vào mùa hè người ta nghiền nát rau má vắt nước làm nước giải khát sau khi cho đường và chút đá lạnh.

Y học cổ truyền Ấn Độ và Trung Hoa quan tâm đến tính năng trị liệu của rau má từ lâu. Rau má có asiaticoside (triterpene glycoside), brahmoside, brahminoside, madecassoside (kháng viêm) madecassic acid C30 H48 O6 (kháng viêm), asiatic acidC30 H48 O5 (trị cước khí, mệt mỏi, triển vọng có thể trị bướu não), sinh tố K v.v.Asiacoside C48 H78 O19 có khả năng trị bịnh lao (TB) và bịnh Alzheimer.

Rau má nhuận tiểu, làm lành vết thương, trị cao huyết áp, ho lao, suyễn, bịnh về gan, thận, nhiễm trùng đường tiểu, nước tiểu có sạn, giải độc và trị cả bịnh hủi nữa (kinh nghiệm trị liệu cổ truyền ở Ấn Độ). Steroids của rau má (trong cọng rau má) được dùng để chữa phong hủi.

Cổ y Trung Hoa cho rằng rau má là một trong các thảo mộc giúp con người trường thọ. Người ta cho rằng Li Ching Yun (Lý Thanh Vân) (1677- 1933) sống 256 tuổi nhờ dùng rau má. Tuổi thọ 256 năm làm cho các nhà y học hoài nghi vì nó trên 200% tuổi thọ cao nhất thế giới!! Dù vậy cũng nên để ý đến bí quyết trường thọ của Li Ching Yun được tóm lược như sau:

1. giữ cho TÂM được yên tịnh
2. ngồi như RÙA
3. đi như BỒ CÂU
4. ngủ như CHÓ

Các loại thảo mộc giúp cho loài người trường thọ là:

a. nấm linh chi Ganoderma lucidum mà người Nhật gọi là Reiishi hay Mannentake         

     nghĩa là ‘nấm 10,000 năm’.
b. sâm rừng Panax ginseng
c. hà thủ ô Polygonum multiform (Hà Thủ Ô: Đầu Đen của Ông Hà)
d. rau má Centella asiatica

****

           Con người có nhiều tiến bộ từ thế kỷ XIX đến nay. Bịnh tật bị đẩy lùi nhưng không phải hoàn toàn bị diệt. Thuốc có mạnh, vi trùng có thua trận nhưng chúng cũng tìm cách sinh tồn và hiện hữu phù hợp với câu: Vỏ quít dày, móng tay nhọn. Bịnh lao có thuốc trị nhưng không phải hoàn toàn không còn nữa. Vi trùng là kẻ thù đáng sợ. Thuốc mạnh trị vi trùng như võ khí hóa học độc hại giết vi trùng hàng loạt. Thân thể con người như bãi chiến trường bị tàn phá nặng nề sau khi võ khí hóa học tàn sát vi trùng tàn độc. Đó là chiến tranh trong thân thể con người. Có cách nào tránh chiến tranh nghĩa là tránh sự giao tranh giữa vi trùng và thuốc cực mạnh lấy thân thể con người làm bãi chiến trường không?- Có. Thứ nhất: đừng để kẻ thù (vi trùng) xâm nhập vào cơ thể bằng cách gìn giữ vệ sinh, tránh sự lạm dụng tửu, sắc và các chất ma túy; giữ quân bình giữa dinh dưỡng- giấc ngủ- lao lực. Thứ hai: không dùng võ lực thì dùng ngoại giao, thương thuyết qua trung gian ông thầy thuốc là bổ thuốc nhuận tiểu, nhuận trường để tống khứ độc chất trong cơ thể. Còn vi trùng thì sao? - Thầy thuốc là bó tay. Các thầy lang ngày xưa biết bịnh ban cua (typhoid) do vi trùng có ngoe, càng như con cua gây ra. Nhưng họ không có cách chi diệt chúng nên số tử vong của người bị bịnh vi trùng rất cao. Cuối cùng đành phải chấp nhận chiến tranh giữa thuốc mạnh và vi trùng mặc cho sự tàn phá trên bãi chiến trường (cơ thể người bịnh).

Đến cuối cuộc đời con người không còn cách gì hơn là chấp nhận Định Số, sự An Bài với định luật bất biến về Phát Sinh, Phát Triển và Suy Tàn.

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

Bài viết tổng hợp dựa vào Thế Giới Thảo Mộc Tự Điển do Phạm Đình Lân biên soạn.


 

art2all.net