BTTH số 116 - Pham đình Lân

BAN TIN

THAN HUU

SO:  116- 2018

CHU TRUONG:  PHAM DINH LAN

TIN TUC

* Tinh co doc trang Ly Thuong Kiet thay  nhung dong chu sau day: Pham Lang giao su Van (co hinh ben canh).  Co dong chu khac dinh chanh thay Pham Dinh Lan day Su Dia cho khong phai day Van.  Hinh do khong phai la hinh chup cua toi.  
* Nguyen Thi Thap, Hoi Truong Hoi Ai Huu Chan Phuoc hoat dong rat tich cuc.  Thang nao cung co tho ngo voi day du tin tuc cua ban huu Chan Phuoc Liem va cac tin vui lan tin buon trong gia dinh Chan Phuoc Liem.  Tin vui thang 10 la Thi Nam Fevrier cu hanh le thanh hon cho con o Phap.  Hoi Ai Huu Chan Phuoc Liem co ebao do Nguyen Thi Anh Dao phu trach.  Bai vo do cac than huu CPL viet hay trich tu cac noi khac.  Hinh anh sinh hoat cua Hoi rat phong phu.  
* Bui Thi Quy muon biet tin tuc cua giao su Vo Van Thom (Phap Van).  Nghe dau giao su song o Ohio.  Toi co tim nhung chua co tin gi moi.  Giao su Thom va Vu Qui Mao  day Phap Van o truong Chan Phuoc Liem.  Ong Thom it noi.  Hinh nhu ong song doc than.  Ngon tu va loi tiep ky xu van cua ong rat Tay.  Ong Mao nang dong hon.//  Khi day o Ly Thuong Kiet truong co ba Pham Dinh:  Pham Dinh Huy (Bac), Pham Dinh Phung (Trung) va Pham Dinh Lan (Nam).  Khi day Chan Phuoc Liem cung co ba Pham Dinh:  Pham Dinh Huy, Pham Dinh Lan va Pham Dinh Khuyen.  Pham Dinh Khuyen la em toi, thu khoa Cao Hoc VII ve Public Administration Hoc Vien Quoc Gia Hanh Chanh.//  Toi day nhieu truong tu thuc Thien Chua Giao.  Toi co nhieu cam tinh voi cac cha Dinh Chau Tran, Nguyen Ngoc Duong, Pham Gia Thuan, Vu Q. Thieu.  Rat buon da mat lien lac voi cac cha tu ngay the luong ay.  
* Cha Dinh Chau Tran cao lon nhu nguoi Tay Phuong.  Cha rat hien, mau muc va rat coi mo.  Neu toi khong lam thi cha la nguoi Ninh Binh nam nay 86 tuoi.  Toi cung rat muon biet tin tuc ve cac cha Nguyen Ngoc Duong, Pham Gia Thuan va Vu Q. Thieu.  Chan thanh cam on truoc.  Cha Nguyen Ngoc Duong co voc dang va cu chi hien hoa cua mot nguoi cha guong mau trong gia dinh.  Cha Pham Gia Thuan luc nao cung om nhung khong yeu.  Cha hoat dong rat nhieu cho xu Bui Mon ve mat ton giao va giao duc.  Cha Vu Q. Thieu rat kheo to chuc.  Cha lap truong Thanh Minh, Nguyen Ba Tong Gia Dinh va tai to chuc truong Tan Phu.  
* Tinh co doc mot bai viet cua Tran Dza Lu toi tim lai nguoi ban hoc cu:  thi si Cao Thoai Chau ten that la Cao Dinh Vuu.  Tu ngay ra truong den nay toi khong gap lai Cao Dinh Vuu (Chau Doc), Nguyen Cong Nha (Ca Mau), Nguyen Trong Hiep (Phu Yen), Thai Hoang Nhut (Long An), Le Mong Lan (Tay Ninh) va nhieu ban khac lan nao.  Hai nam truoc Lam Vinh The co noi den Cao Dinh Vuu duoi but danh Cao Thoai Chau toi tuong anh da chon Chau Doc lam noi tru quan vinh vien (Thoai goi lai Nguyen Van Thoai mang tuoc Hau <marquis> co cong dieu khien dan chung dao kinh Vinh Te noi lien song Hau Giang voi Vinh Thai Lan.  Kinh mang ten vo ong, ChauVinh Te mac du hinh thanh do sang kien cua Le Van Duyet.  Chau:  Chau Doc trong but danh cua Vuu).  Nhung theo bai viet thi anh khong con o Chau Doc ma ve Long An roi Sai Gon.  Nhin anh chup nua nguoi toi khong nhan ra Cao Dinh Vuu cua gan 60 nam truoc.  Theo tri nho loang thoang cua toi thi Vuu nho con va hay vang mat trong gio Demographie cua GS Teulieres.  Sau khi ra truong nghe noi Vuu co vao quan ngu trong dao quan Khuyen roi day o mot  noi nao do tren Cao Nguyen.  Khong biet nhung nguon tin nay co chinh xac hay khong.  Vai hang nho den nguoi ban cu.
* Tu khi ong Trump len lam tong thong phong trao metoo day len khap ca nuoc gay sut me va tray trua uy danh cua vai nguoi giau co, danh tieng va co chuc quyen.  Metoo chi to chuyen qua khu va it thay chuyen dang xay ra.  Nhung nuoc khong nghe noi den metoo co phai la nhung nuoc dao duc, lanh manh theo loi day Khong Manh, Duc Phat, dang Allah, dang Jehovah… nen khong co metoo?  Doc xong Cung Oan Ngam Khuc khong ai thay metoo trong do.  Metoo la de tai chanh tri?  mot chu de tam ly xa hoi?  mot triet ly thoi dai dan chu cap tien? mot cuoc cach mang cua nu gioi?
* Dai Han tuc Nam Han la mot nua ban dao Trieu Tien da vuon len thanh mot nuoc co nen kinh te thu 13 tren the gioi.  Dan chung Dai Han mot thoi da chong doi vi tuong doc tai Park Chung Hee.  Vi : 1. ong la mot si quan do Nhat dao tao thoi Nhat thuoc 2. vi ong thi hanh chanh sach doc tai.  Nho manh dan hoc hoi noi Nhat Park Chung Hee da dua Dai Han thoat khoi canh lac hau kinh te.  Thuc te Dai Han vua thoat khoi che do doc tai tu thap nien 1990 ve sau ma thoi.  Nhung Dai Han da truong thanh trong viec dan chu hoa va thi hanh luat phap nghiem minh trong nuoc.  Nam 2017 nu tong thong Park Gun Hee (tong thong: 2013- 2017), ai nu cua  tong thong Park Chung Hee, bi quoc hoi truat phe vi de cho nguoi phu ta muon uy danh chanh quyen lam dieu tai tieng.  Nam 2018 ba bi xu 24 nam tu!//  Thang 10 2018 toa an Dai Han xu cuu tong thong Lee Mung- bak (tong thong 2008- 2013) 15 nam tu ve toi hoi lo, bien thu, va tron thue trong thoi gian cam quyen. // Nen dan chu Do Thai truong thanh tu ngay lap quoc nam 1948.  Tong thong Moshe Katsav (2000- 2007) bi bat buoc phai tu chuc vi bi to cao sach nhieu tinh duc va hiep dam.  Nam 2011 toa an tuyen an phat ong 07 nam tu ve toi sach nhieu tinh duc, hiep dam va gay tro ngai cong ly.  Doc truyen Tau ta thay mot nuoc to lon va dong dan nhat the  gioi nhung chi nghe noi co mot Pao Gong (Bao Cong) duoc xem la quan toa sang suot!  Tro ve nuoc minh thi nghe noi co mot ong quan AN SAT ba phai de thuong dung muc nhung khong biet ten.  Tai sao BA PHAI lai de thuong?-  Vi ai cung co ly ca.  The la hue!  Tu do co cum tu hue ca lang dang yeu.  Ngay xua o nuoc ta quan an sat duoc coi nhu quan toa ngay nay.  Tren thuc te cac quan tong doc, tri phu, tri huyen, ly truong deu co quyen xu cac vu kien linh tinh tai dia phuong.  Cau chuyen ong quan BA PHAI dai de nhu sau:    Co hai nguoi cai lon va danh nhau do mau vao nho quan an sat  phan xu.  Nguoi thu nhat noi: “Thua quan xu cong bang cho con.  No danh con do mau.”
​Ong an sat noi: “Phai, nguoi noi PHAI.  Danh nguoi do mau thi phai tri toi.”
​Nguoi thu nhi noi: “Quan xu nhu vay toi nghiep cho con.  Con cho no muon tien vi vo con no doi  vi khong co tien mua thuc an.  Da nhieu ngay con doi so tien ma no da muon, no khong tra con chui lai con.  Gian qua con danh no.  Khong may do chut mau”
​“Nha nguoi noi cung PHAI.  An noi lat long va ngang nguoc thi ai chiu noi?!”  ong an sat noi.
​Ba vo ong an sat thay chong minh xu an nhu the nao ma ca hai nguoi thua va bi thua deu PHAI ca.  Ba noi:  “Ong xu an kieu gi ma ai cung PHAI.  Vay ai QUAY va ai PHAI?”
​Ong an sat dap: “Ba noi cung PHAI’.
​The la co chuyen BA PHAI de lai cho doi sau chiem nguong va noi theo.
VAI CHUYEN QUANH TA
Chuyen An Uong
​Loai nguoi la dong vat an tap, co xuong song, mau do, co ngon ngu, chu viet, co suy tuong, di hai chan va sinh con.  Con nguoi can phai an va uong moi song duoc.    Co nguoi:
An de ma song.
Cung co nguoi:
Song de ma an.
Ca hai hang nguoi ay deu nho an uong ma song.  Mot nguoi binh thuong chi can khong an trong 21 ngay thi chet va neu khong uong nuoc trong 3 hay 4 ngay thi chet vi trong co the con nguoi co tren 60% nuoc nen nhu cau uong nuoc rat quan trong.
​Thuc an cua loai nguoi gom: 
- lua gao, lua mi, bap, khoai, ke, cao luong, lua mach.
- thuc vat (rau cai, huong lieu, trai cay)  
- cac loai thit thu nhu thit bo, trau, heo, de, truu, ga, vit, ngong, ga tay, tho, nai, ca, tom, cua, muc, so, oc v.v.  
- dau mo (mo heo, mo truu, dau thuc vat, bo v.v.)
- nuoc cham (nuoc mam, nuoc tuong, nuoc Maggi v.v.)
- vi: ngot (duong), man (muoi), chua (chanh, me, giam), dang (kho qua), cay, nong (hanh, tieu, toi, ot v.v.).
​Thuc an cua cac dan toc tren the gioi khac nhau tuy theo ton giao, vi tri dia ly va vung khi hau.     Nguoi ta dung thuc an san co trong vung cu tru.  Nguoi Viet Nam an duoc banh mi lam tu bot mi.  Nhung lua mi khong the trong o Viet Nam nen can ban luong thuc cua nguoi Viet Nam la lua gao.
​Au Chau, Trung Dong, Bac Phi, Bac My, Trung Hoa, bac An Do, Nhat Ban, Trieu Tien, Chile, Argentina, Uc Dai Loi, Tan Tay Lan la nhung noi trong duoc lua mi.  Nguoi An Do, Trung Hoa, Nhat Ban, Trieu Tien vua an com vua an duoc thuc an lam tu bot mi vi co trong lua mi.  Nguoi Nhat linh dong trong viec an lua gao va lua mi.  Neu gia gao cao ho an lua mi va nguoc lai.  Viec bien che bot mi ra o banh mi phai qua nhieu buoc ton kem va mat nhieu thi gio:  xay lo, dot cui de giu nhiet trong lo, dung men u bot v.v.  Viec bien gao thanh com chi mat 30- 40 phut voi vai cay cui kho hay rom ra, co kho tren mot cai lo don gian chi co ba vien gach hay ba hon da cao tu 25- 30 cm.  Khi co chien tranh cu dan an banh mi o xu lanh rat cuc kho vi su khac nghiet cua thoi tiet va su nau nuong thuc an kha phuc tap.  Moi nha cua nguoi an lua gao deu co bep de nau com.  Nguoi an lua mi khong the co lo lam banh mi trong nha nen, neu can banh mi thi phai mua ngoai tiem hay mua o lo lam banh mi.
​Khong phai dan toc nao cung co du lua mi de lam banh mi hay du lua gao de nau thanh com.  Nhieu quoc gia trong vung khi hau on doi va nhieu dan toc o Phi Chau, A Chau hay Trung My, Nam My dung khoai tay, khoai mi (san- cassava), khoai lang, bap lam can ban luong thuc hang ngay.  Nhan loai thong nhat nhau trong viec an lua mi, lua gao, lua mach, ke, bap, khoai, cao luong.
​Tu khi tiep xuc voi nguoi Phap nguoi Viet Nam an duoc cac loai rau cai va trai cay mien on doi nhu cai xa lach, su hao, cai xa lach son (cresson), ca to mat (ca chua), ‘pomme’, nho.  Sau nay ho an duoc cai lan, broccoli, asparagus, cai lettuce v.v.  Nhung nguoi Trung Hoa, Nhat, Trieu Tien va nguoi Au Chau, Bac My khong an duoc rau cai Viet Nam vua thom vua co nhieu huong vi cay nong nhu ngo om, hung cay, rau tan day la, rau que, kinh gioi, rau giap ca, rau ram, rau tia to v.v.  Nguoi Trung Hoa an rau muong.  Nguoi Nhat dung rau giap ca lam tra.  Nguoi Trieu Tien va Nhat thich rau tia to.  Nguoi Viet Nam goi la tia to hay tu to vi la rau mau do- tim (tu: do; tia: do- tim).  O Nhat va Trieu Tien nguoi ta trong rau tia to la mau xanh khien cho ten goi ‘tia to’ mat nghia cua no.
​Nhan loai cung thong nhat nhau trong viec dung hanh, tieu, toi, ot, gung, nghe, rieng, dinh huong, dau khau, hoi huong.  Ngay xua nguoi Au Chau phai mao hiem dung tau buom  noi lien Dai Tay Duong - An Do Duong va  Thai Binh Duong de di tim huong lieu.  Huong lieu A Chau cay nong hon huong lieu Dia Trung Hai (huong thao <rosemary>, nguyet que Dia Trung Hai (bay leaf>, ot paprika, thi la Ba Tu <Persian cumin>, co ca ri <fenugreek>, rau hung Dia Trung Hai <Thyme>, long thao <tarragon>, kinh gioi o).  
​Nhan loai cung thong nhat nhau trong cac vi man, ngot, chua, cay, dang, beo, bui.  
​Man thi co muoi lam tu nuoc bien.  Ngay nay nguoi ta dung nhieu muoi Kosher cua Do Thai.  Nguoi Viet Nam o thon que quen dung muoi hot mau trang-vang-xam den hon la muoi bot mau trang nhu bong.  Muoi hot cang ngay cang vang bong, nhuong buoc truoc muoi bot trang.
​Ngot thi co duong lam tu mat mia o cac vung khi hau nhiet doi  hay tu cu cai duong o cac quoc gia khi hau on doi.  Nguoi Viet Nam biet duong cat tu khi tiep xuc voi nguoi Phap.  Truoc do nguoi Viet Nam chi biet duong the, duong tan va duong khap lam tu mia.  Goi la duong khap vi dung trong cai khap.  Duong khong co hinh dang ro ret.  Khi dung phai dung mui dao nhon cay cho khoi duong be ra.
​Chua thi co giam, chanh, trai tac, me, khe v.v.  Cac dan toc tren the gioi co phuong phap lam giam khac nhau.  Do do co giam nho, giam trai ‘pomme’ (cac nuoc on doi, Dia Trung Hai), giam mia (vung nhiet doi), giam trai luu (Do Thai), giam trai kiwi (Tan Tay Lan va gan day o Trung Hoa), giam chuoi su (Viet Nam), giam gao, giam nep (Nhat, Trung Hoa, Viet Nam, Trieu Tien) v.v.  
​Ethanol CH3 CH2 OH + oxygen O2= acetic acid CH3 COOH+ H2O
​Cay thi co ot, ho tieu, gung, toi (cay va chat)
​Dang thi co kho qua.
​Chat thi co chuoi chat (chuoi hot con xanh chua chin)
​Bui thi co cac loai hot nhu hot pecan, pistachio v.v
​Beo thi co trai avocado, bo (beurre), mo heo, dau thuc vat.  Nguoi Viet Nam va Trung Hoa dung mo heo trong viec chien xao thuc an.  Dau cai duoc dung nhu mot loai dau re tien.  Nguoi Hoa dung dau cai khi chien banh tieu va gio chao quay.  Nguoi Trung Hoa va An Do, Nhat Ban dung nhieu dau me.  O Viet Nam co dau phong va dau dua nhung khong duoc dung trong nau nuong vi mui qua nong.  Nguoi Au Chau, Bac My dung dau hot nho, dau o liu, dau avocado, dau me, dau argan (Bac Phi), dau bap, dau hot huong duong v.v.
​Cac nguon thit thuong thay trong thuc an hang ngay cua loai nguoi la thit heo, thit bo, thit ga, thit vit, thit ga tay, thit ngong, thit tho.  Thit thu rung thi co thit nai.  Nguoi thieu so o vung khi hau ban han doi hay han doi nuoi va an thit tuan loc (reindeer) thay cho thit bo, thit heo, thit de, thit truu va cac loai thit gia cam.  
​Hai san gom co ca, tom, cua, muc, so, oc.  Ech nhai, rua, ran cung cap mot nguon thit dang ke cho cac dan toc mien nhiet doi.  Nhan loai tuong doi thong nhat trong viec dung thit thu vat trong dinh duong ngoai tru vai ngoai le:
- nguoi theo dao Hoi (Islam) va Do Thai Giao (Judaism) khong an thit heo.  Tin do Do Thai Giao thuan thanh khong an thit lac da.  Luat an uong ghi trong Thanh Kinh rat nghiem nhat.  Nguoi Do Thai Giao hau nhu khong an hai san.  Khong duoc an loai vat song duoi nuoc khong vay va khong mang v.v.  Nguoi Trung Hoa va nguoi Viet Nam an nhieu thit heo.  Trung Hoa nuoi gan 50% tong so heo nuoi tren the gioi.
- nguoi An Do khong an thit bo.
- Nhieu nguoi Viet Nam an thit bo (pho, bo tai chanh, bo nhung giam, bo luc lac, be thui tuong gung, bo bay mon, bo kho v.v.) nhung co mot so nguoi khong an thit trau (Phat tu, nguoi tho Guan Gong <Quan Cong>, nguoi hoc bua hay hoc gong.  Nhung nguoi nay khong an ech, nhai, luon, ngo om, khe, chuoi chat vi so bua het linh nghiem).  Dieu de hieu la trau manh hon bo trong cong viec cay, bua duoi ruong lay va keo xe tren duong doc hiem tro.  De tranh viec huy diet phuong tien dong ang quan trong khong gi hay hon la long vao do mot nguon goc than thoai.  Nguoi Tay Phuong thich an mon steak nuong nua song nua chin.  Cac bac si co ve e ngai mon thit bo tai chanh hay mon steak nua song nua chin nay.  Quan niem an uong cua nguoi sanh an va nguoi co cai nhin chuyen khoa ve su tiem an cua vi trung trong thuc an hoan toan khac nhau.  Nguoi sanh an chu truong an so song.  Bac si lai rung minh.  Ngay nay nguoi ta truyen tung steak thit bo Kobe (Nhat) ngon va bo duong dac biet.  Moi phan an gia 3,000 My kim.  Voi thit bo Kobe su ky thi cap hang cua thuc an cang ngay cang dam net.
​Nguoi qui phai An Giao chu truong an thuc vat.  Nguoi An binh dan an nhieu thit de nhung khong an thit bo.  Bo Zebu duoc xem la vat thieng trong An Giao.  Ho cung khong an thit heo mac du khong bi ngan cam.  An Do la quoc gia phan biet giai cap.  Giai cap thuong luu trong xa hoi an thuc vat.  Gioi ha luu an thit!
​Nguoi Au Chau, Bac My, Uc, Tan Tay Lan chan nuoi bo, de, truu de lay thit, sua, long (truu, de) va da.  Tren 50% tre em tren the gioi duoc nuoi bang sua bo.  Tu sua bo, de, truu nguoi ta lam fromage.  Hoa Lan noi tieng voi sua Guidoz.  Phap, Y, Hoa Lan noi tieng ve fromage.  Nguoi Au My  chien xao bang bo (beurre) hay dau thuc vat du loai khac nhau.  Truoc kia o Sai Gon co mon canh ga chien bo duoc gioi an nhau ua thich vi co huong vi la hon mo heo.
​Nguoi Hoi Giao, cac dan toc du muc Trung A, nguoi Mong Co va nguoi Au Chau ven Dia Trung Hai an thit de va truu.   Ho dung mo truu trong viec nau nuong chien xao.  
​Nguoi Phap thich an thit tho nau ruou chat.  O Viet Nam nhung noi nuoi tho va ga tay thuong la nhung giao khu Thien Chua Giao.  Nguoi ta nuoi tho de an thit nau theo kieu Viet Nam hon la nau ruou chat nhu nguoi Phap hay de ban cho Vien Pasteur.   Ga tay quay thuong duoc dung trong dem Giang Sinh.  Nguoi My dung ga tay trong ngay Thanksgiving vao thang 11 hang nam. 
​Thit nai la mot loai thit rung duoc toan the cac dan toc tren the gioi ua thich.  Do khong phai la thuc an hang ngay vi cac cho thuc pham khong co ban loai thit nay.  Tan Tay Lan co 3,500 trai chan nuoi nai voi 1.7 trieu con nai.  Nai cham lon hon bo nen thit nai dat tien hon thit bo.  O tay bo Tay Ba Loi A han doi nguoi Nenets co trai chan nuoi tuan loc de lay thit.  Co 700,000 tuan loc duoc nuoi o vung  han doi gan Bac cuc nay.
​Loai nguoi tuong dong nhau trong viec an thit ga, vit, ngong, ga tay.   Nguoi Viet Nam biet vit Xiem vao hau ban the ky XVIII khi chua Nguyen Phuc Anh va doan tuy tung chay sang Xiem La sau khi bi quan Tay Son danh bai.  Goi la vit Xiem vi dem tu Xiem La ve.  Thuc te do la vit mang ten khoa hoc Carina moschata (Moschatus: mui xa) goc o Mexico.  Nguoi Tay Ban Nha dem giong nay sang Phi Luat Tan, thuoc dia cua ho o Dong Nam A.  Tu Phi Luat Tan vit duoc dua sang Ma Lai roi Xiem La.  Nguoi Anh goi la Muscovy duck (Musco: reu) hay turkey duck vi nguoi ta tin rang loai vit to lon nay lai ga tay!  Nguoi Viet Nam cho rang vit loi duoi nuoc nen thit vit han.  Ga khong tam nuoc ma tam cat nen thit nhiet.  Nguoi ta lam tiet canh bang huyet vit cho khong lam bang huyet ga duoc.  Nguoi ty tang yeu khong dam anh thit vit.  Nguoi Viet Nam cho rang thit vit Xiem lai rat doc.  Tu do co cau: Doc nhu thit vit Xiem lai.  Co phai chang y niem nay phat xuat tu su tuong tuong qua nhung dong vat khong thuan mau sac long hay vay trong ghe ron nhu ca bong, heo va, bo va deu bi xem la co thit doc?  Mau huyet doc moi co mau long nhu vay?  Nguoi Trung Hoa thich an ngong quay.  Vao thap nien 1950 toi co nghe mot vi cao nien noi an thit ngong xui xeo.  Co nguoi hoi ong tai sao?  Ong dap: “Vi do dong doi Thien Nga tuc vit cua Troi.  Ngong la loai thu chung thuy.”  Toi khong de y nhieu ve chuyen nay nhung toi van nho mai loi noi cua vi cao nien nay.  Mot hom toi hoi tuong lai nhung lan duoc moi an thit ngong quay va giut minh.  
​Lan thu nhat:  Nam ay anh Henri thay the ong Pham Van Nghia lam xa truong Tan Thoi.  Tu nam 1952 ong Nghia la thieu ta Nhay Du (Parachutiste).  Trong cuoc tranh chap giua thu tuong Ngo Dinh Diem va trung tuong Nguyen Van Hinh, ong Nghia co tham du vao cuoc dong quan o Sai Gon theo linh cua tuong Hinh.  Thu tuong Ngo Dinh Diem thang.  Tuong Hinh ‘bi trieu hoi’ ve Phap.  Ong Nghia bi giai ngu.  Ve Tan Thoi ong mo tiem ban xe dap.  It lau sau ong duoc moi lam xa truong.  Khong lau sau do ong duoc tro lai quan ngu voi cap thieu ta nhu cu va duoc bo nhiem lam quan truong Song Mao, Binh Thuan.  Ghe xa truong Tan Thoi roi vao tay anh Henri, nguoi cung tuoi voi ong Nghia.  Anh Henri cung bat phung thoi sau nam 1954.  De an mung ngay nham chuc xa truong Tan Thoi, mot xa dong dan va tru phu trong quan Lai Thieu.  Anh nho lo heo quay chu Phu sau tiem nuoc chu Xay quay hai con ngong de mung ngay tro lai ban giay.  Toi la nguoi tre tuoi nhung rat than voi anh nen duoc moi tham du tiec.  Khong day mot thang sau ngay an tiec thit ngong anh bi mat chuc.
​Lan thu nhi:  Sau 09 nam chien tranh xa An Phu, que noi cua toi duoc tai lap vi trong thoi ky chien tranh  khong nguoi dan nao cu tru trong xa.  Goi la tai thiet nhung khong nguoi dan nao tro ve vi tat ca da co cuoc song on dinh va phu tuc o cac noi khac nhu Sai Gon, Bien Hoa, Xuan Loc, Bung, Lai Thieu, Phu Cuong (Thu Dau Mot) va xa hon la My Tho.  Nhung nguoi nao cung ve lang de lap vuon va dung nha nho de moi tuan ve que huong thu dien vien.  Anh truong toi lap vuon  trong xoai, mit va ho tieu.  Cay coi len cao co bong mat.  Vai cay xoai thap da co trai.  Tuan nao anh cung ve tham vuon va nhau nhet voi ban be.  Mot hom anh to chuc mot buoi tiec thit ngong quay duoi tang cay bong mat trong vuon.  Trong buoi tiec khong biet vi chuyen gi ma nhung nguoi tham du cai nhau suyt gay au da.  Vai thang sau khu vuon cua anh truong toi tro thanh Ap Chien Luoc.  An Phu duoc biet duoi ten goi RUNG CO MI xa xoi va xa la  ben canh Bien Hoa- Binh Duong- Thu Duc- Lai Thieu.  Rung Co Mi chi rong loi 10 km2 tro thanh vung oanh kich tu do trong cuoc chien tranh vua qua.  
​Lan thu ba:   Mot hom toi dang day o truong Bo De Binh Duong anh Huan noi voi toi: “Chu tam Sum moi anh den nha an thit ngong quay sau khi day xong.”  Chu tam Sum la mot cong chuc lien bang phuc vu trong tinh Thu Dau Mot.  Chu la ban cua cha toi khi lam viec o Lai Thieu.  Toi gap lai chu khi day o truong Bo De.  Chu la nguoi kheo nau nuong cac mon an chay lan man.  Chu tim hieu ngay day cua toi de khi co nau mon ngon vat la thi cho anh Huan hay con chu la Phi Long den moi toi den nha an.  Chu co mot vuon mang cut.  Duoi cac goc mang cut deu co ban duc bang be-tong cot sat de ban be den ngoi uong tra hay uong ruou.  Chu co mot trai heo rat lon va mot ho ca .  Sau bua an thit ngong quay thi heo cua chu bi binh va chet rat nhieu.  Den nam 1975 chu bi bat va dua ra ngoai Bac.  Duoc tha ve nha  khong day 24 gio sau thi bi bat lai.  Chu chet trong trai hoc tap cai tao Nha Do.  Ban than toi cung troi noi dat do sau bua an thit ngong nay.
​Toi xin luoc ghi lai nhung gi toi duoc nghe, duoc thay va duoc biet bang kinh nghiem ban than.  Bay gio xin tro lai de tai cua chung ta.
​Ngay xua o Au Chau nguoi ta cay dat go bang ngua nhu nong dan Viet Nam dung trau hay bo vay.  Ngua la loai thu vat qui co nhieu cong dung trong xa hoi loai nguoi.  Ngua dung de keo xe, chay dua, chien dau tren chien truong.   Nguoi Au My qui ngua nhu cho, meo trong nha vay.  Ho khong an thit ngua nhu mot so nguoi Viet Nam khong an thit trau vi loi ich cua chung trong sinh hoat dong ang va giao thong chuyen van.  Nguoi Viet Nam khong an thit ngua vi cho rang thit ngua co nhieu phong.  Trong thoi dai ngay nay may moc thay the voi, trau, bo, ngua voi hieu suat rat cao.  Viec an thit trau va ngua khong the tranh duoc tren thuc te.  Cac lo thit ngua am tham hoat dong o cac nuoc Au- My.
​Hau het cac dan toc tren the gioi deu de cao son hao hai vi ngoai tru nguoi Do Thai.  Viec an uong cua ho duoc an dinh trong Cuu Uoc Kinh.  Ho kieng cu khong an nhieu loai hai san khong vay va khong mang.  Nhu vay ho khong an hai san ma chi an cac loai ca nuoc ngot co vay va co mang.  
​Cac dan toc tren the gioi deu thich an tom hum, tom cang, cua bien, cua dong, muc, so oc v.v.  Nuoc mam hay mam nem cua nguoi Viet Nam duoc lam tu vo so ca nho.  Mam tom cung lam tu vo so tom, tep nho.  Nguoi song o mien duyen hai thich an ca bien thuong khong vay.  Nguoi song trong dong noi thich an ca nuoc ngot tuc ca co vay.  Ca tra, ca tre, luon song trong nuoc ngot va khong co vay.  Co mot thoi nguoi ta khong an ca tre khong phai vi khong vay ma vi thay ca tre ria cac thay ma troi tren song trong thoi chien tranh Viet- Phap.  Nguoi Viet an du cac loai hai san.  Nhung ho khong an thit cua nhung con ca nang qua 10 ki- lo.  Trai lai nguoi Nhat rat thich an cac loai ca to nhu ca hoi (salmon), ca ngu (tuna) va thit ca map, ca voi nua.  Dieu dac biet la nguoi Nhat thich an hai san song trong mon sushi cua ho.  Ca, muc an song voi rau, wasabi va nuoc cham lam tu dau nanh.  Mon an tao bao, doc dao va dac tien cua ho la mon an ca noc song thai mong trai tren dia su trong rat dep mat.  Ca noc thuoc gia dinh Tetraodontidae la loai co da lang, minh gai va co bong, bung to tron nhu trai banh.  Nguoi Nhat goi la Fugu; nguoi Anh goi la pufferfish, balloon fish vi cai bung to phu hay porcubinefish vi minh day gai nhu gai cua loai nhiem.  Ca noc hay ca bong hoa co doc chat tren da, trong ruot, gan, trung.  Doc chat do gay tu vong cho nguoi an phai.  Do la doc chat tetrodotoxin C11 H17 N3 O8.  
​Nguoi Phap va My deu thich an so song (oyster) voi muoi tieu chanh.  Nguoi Viet Nam an luon um voi sa voi nuoc mam me nhung su ua thich an luon cua nguoi Viet Nam kem xa nguoi Nhat Ban, Trung Hoa va Trieu Tien.  Nguoi Nhat khong dam an luon song  ma phai nau that chin vi mau luon rat doc.  Vi vay khi lam thit luon nguoi Viet Nam phai chon ruot luon.  Cho an vao bi trung doc va chet vi mau luon co nhieu protein doc.  Thit luon duoc nguoi Au My huong ung.  Nguoi Nhat goi luon nuoc ngot la Unagi va luon nuoc man la Anago.  Luon nuoc ngot Unagi duoc ua thich hon luon nuoc man Anago.  Du vay ca hai loai deu duoc dung trong nha bep Nhat Ban.
​Ve nuoc cham thi nuoc cham quan trong cua Viet Nam la nuoc mam.  Cac quoc gia khi hau on doi san xuat nhieu dau nanh nen nuoc tuong, tau vi yeu (Trung Hoa), nuoc Maggi cua nguoi Tay Phuong hay nuoc cham cua Nhat, Trieu Tien deu lam tu dau nanh.  Nguoi Tay Phuong thuong dung muoi cho vao cac thuc an chua vua khau vi.
****
​Nguoi, dong vat, thao moc, thuy san duoi nuoc man hay nuoc ngot, vi sinh vat  nho be mat thuong khong trong thay deu can an uong de song.  Su suy dinh duong anh huong den suc khoe, su phat trien tri tue, tuoi tho va sinh hoat cua con nguoi.  Nguoi Viet Nam truoc nam 1975 cao trung binh tu 1.55- 1.60 m va can nang trung binh tu 45- 55 ki- lo.  Tuoi tho cao khong qua 60!  Tre em Viet Nam lon len o Hoa Ky duoc dinh duong day du nen cung cao lon va nang can nhu nguoi Hoa Ky.  Suy cho cung nguoi My da trang deu tu Au Chau den.  Nhung ho cao lon va nang can hon tien nhan cua ho o Au Chau.   Ho duoc dinh duong va cham soc suc khoe day du nen dat duoc nhieu giai the thao trong cac The Van Hoi.
​Cach an uong cua loai nguoi ngay nay va thoi tien su khong khac nhau bao nhieu.  Thoi tien su nguoi ta an du loai dong vat danh bat duoc tu cao cao, ca cuong, de com den heo rung, nai, tho…Tat ca deu duoc an tuoi, nuot song vi khong co lua.  Ngay nay loai nguoi an tap tu con trung, tam non, ong non den chuot, hai san, ca sau v.v. Co mon duoc nau nuong bang lua cui.  Co mon duoc an song.  
​Nau nuong la mot nghe thuat ket hop voi ly luan hoa hoc.  Nguoi Dong Phuong dung luat Am Duong Ngu Hanh.  Vat han (-) thi phai dung vat nhiet (+) che ngu de tao thang bang hay nguoi lai.  Hai san an song (-) nen phai dung wasabi (+) de che ngu han tinh cua mon an.  Tren co so do nguoi Viet Nam an thit vit (-) voi nuoc mam gung (+).  Cac dan toc kheo nau nuong va che bien nhieu thuc an deu gioi ve hoa hoc va duoc hoc.
​Dieu dang noi la  khi trai dat co 1 ty nguoi  so nhan loai chet vi nan doi rat nhieu khi co dong dat, bao to, lut loi, han han, hoang trung hay chinh chien.  Ngay nay nhan loai co tren 7.5 ty nguoi nhung van an uong day du den bi chung beo phi.  Do la nho cong lao cac nha khoa hoc ra cong khao cuu de nang suat lua gao, lua mi, bap, khoai gia tang hau dap ung kien hieu cho nhu cau dinh duong cua loai nguoi.  Chi can nhin muc san xuat bap nguoi ta co the doan duoc muc san xuat thit va su dinh duong trong nuoc.  Cac nha khoa hoc va cac nha phat minh mang tien nghi va no am cho loai nguoi nhung co bao nhieu nguoi ghi nhan chuyen ay? Trai lai nguoi ta dung nhieu tam tri, thi gio va tien bac de viet van, lam tho va tac tuong nhung nguoi mang tang toc cho que huong va dan toc ho.   
​
​12

• 
  

1. 
   

BAN TIN THAN HUU SO 115- 2018 CHU TRUONG: PHAM DINH LAN

Men goi cac em BT TH 115 vua xong.

Van su lanh

Thay Lan

phamdinhlan (david)

TB: Nguyen Dang Cung: bai viet em fwd cho thay tac gia biet nhieu ve Sai Gon nhat la cac quan an.  Toi thong cam vi toi biet nhieu quan an Tau, Viet, thanh thi va dong que trong pham vi ban kinh 50 km lay Sai Gon lam tam.  Co le tac gia cung biet nhung khong the noi het duoc.  Thong cam.  Goi nho Sai Gon nam xua!  Khong nha may den Cho Quan co cai coi hu de lam gi ma cu dung 12 trua thi coi hu.  Nha May nay nam o cuoi duong Nancy duong truoc truong Petrus Ky.  Truoc nam 1950 truong Petrus ron lam.  Sau nay mot phan cua truong tro thanh Ecole de Navigation & Ecole de Radio & Electricte sau la khuon vien dai hoc Khoa Hoc.  Mot phan khac cua truong Petrus sau nay la dai hoc Su Pham vi truong cho cho o cho hoc sinh noi tru (dau hang cao moi duoc huong che do noi tru).  Duong Nancy doi thanh duong Khai Dinh roi duong Cong Hoa.

BAN TIN

THAN HUU

SO 115- 2018

CHU TRUONG:  PHAM DINH LAN

TIN TUC

*  Cam on Pham Thi Phuong gop y kien sau khi doc Vai Dong Ve Mot Nguoi Cha de co mot ‘happy ending’.  Khong ai doc Two Hamlets in Nam Bo ky va nho nhieu chi tiet nhu Phuong.  Cach day tren 55 nam toi da de y  den nguoi nu sinh gioi Su Dia nay.  Da so nu sinh thich nhung mon hoc nhu van, van vat doi hoi tri nho va khong can suy luan nhu toan hoc hay vat ly rac roi.  It co nguoi thich Su Dia vi kho khan va vi su menh mong ve thoi gian, dia diem, ten nguoi va cac su kien phuc tap phan anh tat ca su phuc tap cua loai nguoi trong moi lanh vuc sinh hoat nham dam bao su sinh ton ban than va sinh ton cua dan toc va dat nuoc ma minh song.  Toi ngac chien it nhieu khi thay Pham Thi Phuong dung dau mon hoc do toi giang day.  Cang ngac nhien khi thay Phuong hoc gioi nhung khong hoc dai hoc nhu cac ban dong mon khac.  Gia canh?    Co ngo dau loi phe cua toi tu giai dap cau hoi cua toi khi Phuong den tham toi o Ohio nhan mot chuyen cong tac nghiep vu.  Phuong khong oan han loi phe qua thuc cua thay minh ma dung no de vuon len khi den Hoa Ky.  Phuong den Hoa Ky nam 1975 cung hai con nho va song trong mot tieu bang bang gia vao mua dong.  Phuong vua di lam vua di hoc vua lo su hoc hanh va su song cua gia dinh ba nguoi nhung Phuong da lay BS voi Magna Cum Laude va cuoi cung co Master ve Computer Science.  Sau khi ve huu Phuong danh mot it thi gio giup cho nha tho trong cac cong tac xa hoi.  Hai chau gai theo guong me nen cung thanh cong.

*  Phung Thi Thanh:  cau nguyen tap the la mot thinh nguyen thu cua dong dao nguoi goi cho Dang Toi Cao.  Cong viec nay can phai co su keu goi cua cac nha su Phat Giao, linh muc Thien Chua Giao va cac nha lanh dao cac ton giao khac nhu Phat Giao Hoa Hao, Cao Dai, Tin Lanh v.v.  Van de la cau nguyen tap the cho chuyen gi?  Don xin khong ro chu de (subject) se lam cho nguoi cuu xet don boi roi khong biet hoi am nhu the nao cho hop le!  Neu chuyen do Troi gay ra thi Troi cuu xet xem co cho nao  can sua doi cho hop voi long nguoi.  Neu do la do nguoi gay ra thi chinh nguoi phai ganh lay trach nhiem giai quyet bang cach san bang nhung sai sot va lam lan vi do bat cu ly do gi.  Do la luc thi hanh cau:  Aides- toi, toi meme.  Dieu t’aidera (Hay tu cuu giup minh.  Troi se cuu giup cho).

*   Luan an tien si cua ban Nguyen Nha ve quan dao Hoang Sa va Truong Sa da duoc ban Lam Vinh The dich sang Anh Ngu do nha xuat ban Routledge Security in Asia Series, Anh Quoc, an hanh. Tua de cua cuon sach Anh ngu la Vietnam, Territoriality and the South China Sea.  Tran trong gioi thieu cung cac than huu ve chu de tranh chap quoc te nong bong tu nhieu nam qua.//  Nam 1985, khi duoc tau Jean Charcot vot, chung toi co dip di ngang qua vung Truong Sa (Spratly Islands) va bac Borneo tren duong di den Puerto Princesa tren dao Palawan, Phi Luat Tan.  Vo so dao an hien tren mat bien menh mong nhung khong thay nguoi va nha o mac du co nhieu vuon dua day dac.  Canh chieu tren bien ca voi cac hai dao day bong cay dua trong rat buon.  Tren hai trinh den Palawan, loai ca nho thuong thay la ca  chuong (flying fish) Parexocoetus brachyterus, gia dinh Exocoetidae co hai canh nho nen co the bay xa 30- 40 m tren mat nuoc bien.  Thinh thoang co vai cap ca heo bien (oceanic dolphins)  Delphinus delphis, gia dinh Delphinidae nhu muon loi dua voi tau.  Khi tau Jean Charcot den gan hai phan bac Borneo thi bi tau Lien So bam sat va hach hoi ly lich cua tau.  Co Phap duoc keo len nhu dau hieu tu gioi thieu va cau hoa.  Tau Lien So ngung khong ruot theo.

*  Nam nay la nam 2018.  Du luan chanh tri cho rang con hai nam nua CHXHCNVN phai thi hanh thoa uoc Chengdu (Thanh Do) ky vao nam 1990 nghia la Viet Nam se tro thanh mot vung tu tri cua Trung Quoc (theo du luan hanh lang).  Ngoai nuoc Viet Nam nguoi ta loi cuon sach  cua mot Giao Su Taiwan noi chu ong ta, Hu Xizhang (Ho Tap Chuong), la Ho Chi Minh.  Ong ay dong vai Ho Chi Minh sau khi Nguyen Ai  Quoc chet nam 1932 o Hong Kong.  Chuyen on ao nay xay ra cach day 6, 7 nam.  Gan den ngay sap Han hoa (can cu vao thoa hiep Chengdu theo tin duoc cho la do Wikileak tung ra) tu nhien nguoi ta luc ra mot bai bao cua to L’Humanite, co quan ngon luan cua dang Cong San Phap (PCF: Party Communiste Francais) nam 1932 dang tin Nguyen Ai Quoc chet trong nguc tu Hong Kong nhu mot su xac minh tin luc cua cuon sach cua vi Giao Su Taiwan (Dai Loan) ho Hu (Ho).  Toi xin dua ra vai nhan xet tho thien cua minh ve bai bao cua co quan ngon luan Phap:

1.      L’imperialisme français a assassine Nguyen Ai Quoc (De quoc Phap da am sat Nguyen Ai Quoc).  Dieu nay co dung khong?- Khong (can cu vao tin luc ay thi Tong Van So, mot bi danh khac cua Nguyen Ai Quoc, chet vi binh lao tai binh vien cua nha tu Hong Kong)

2.      L’imperialisme français vient d’assassiner a la prison de Saigon notre camarade Likvey, secrétaire du party communiste et de faire mourir en prison le fondateur de ce parti (De quoc Phap vua am sat dong chi Likvey cua chung ta, <tong> bi tho dang Cong San trong kham duong Saigon <Kham Lon> va cung vua lam chet nguoi sang lap ra dang trong kham).  Co dung dong chi Likvey cua chung ta bi am sat chet trong kham khong?  Co dung la nguoi khai sang ra dang Cong San bi am sat chet trong kham Hong Kong khong?- Ca hai cau tra loi deu la KHONG.  Likvey, ten Nga cua Tran Phu, chet trong binh vien cho khong bi ai am sat ca.  Tong Van So (Nguyen Ai Quoc) cung vay (can cu theo tin tuc cua bao chi Hong Kong vao luc bay gio thi ong chet vi binh ho lao- TB).

3.      Bai viet co tinh cach kich dong gay han thu de dau tranh cho khong co gia tri ve tinh chinh xac cua tin tuc.  Nguoi viet bai bao tren to L’Humanite khong biet ten cua Tran Phu, tong bi tho Dong Duong Cong San Dang (PCI: Parti Communist Indochinois), ma chi biet ten Nga cua ong ay.  Tran Phu duoc Ly Thuy (bi danh cua Nguyen Ai Quoc khi den Guangzhou: Quang Chau nam 1925) ban an hue cho mang ho Ly duoi bi danh Ly Qui.  Khi sang Lien So thu huan ong lay ten Nga la Likvey (am trai nhu Ly Qui).  Dieu nay cho thay nguoi viet khong biet tuong tan thanh phan lanh dao cua Dong Duong Cong San Dang.

            Tin Nguyen Ai Quoc (thuc su luc ay mang ten Tong Van So) chet do nha cam quyen Anh o Hong Kong loan ra.  Tin ay duoc bao chi Hong Kong dang tai.  Nhung Nguyen Ai Quoc co chet that khong?

-     Ong co binh lao nhung khong chet vi binh nay trong binh vien kham duong Hong Kong. 

-     Vay loan tin nay de lam gi?

-     Phap hay tin vai can bo Cong San Quoc Te bi bat va dua ve Hong Khong.  Trong so nay co Nguyen Ai Quoc mang ten Tong Van So.  Phap yeu cau nha cam quyen Anh o Hong Kong dan do Nguyen Ai Quoc ve Viet Nam noi ong bi xu tu khiem dien nam 1931 ve nhung cuoc bao dong trong phong trao So Viet Nghe Tinh.  Neu bi dua ve Viet Nam  Nguyen Ai Quoc co the bi hanh quyet.  Neu khong dan do Nguyen Ai Quoc cho Phap thi bang giao giua hai nuoc Phap- Anh xau di.  Cach giai quyet tot dep nhat la loan tin ong ay chet cho im chuyen.  Mat khac  chanh quyen Hong Kong nho vo chong luat su Loseby cai trang Nguyen Ai Quoc thanh mot thuong gia nguoi Hoa giau co de dua xuong tau len Shanghai (Thuong Hai).  Tu do Nguyen Ai Quoc di Vladivostok (Hai Sam Uy) bang tau va  tu Vladivostok ong ve Moscow bang duong hoa xa.  Nhu vay Anh khong dan do ong ve Viet Nam cho Phap ma tra ong ve Moscow cho Lien So.  Neu dan do ve Viet Nam ong co the bi xu tu.  Tra ong ve Lien So ong suyt bi Stalin ra linh hanh quyet vi loi to cao cua lanh tu dang Cong San Phap, Maurice Thorez.  Mot nguoi Cominterchik thanh lap dang Cong San Dong Duong bao gom Viet Nam, Cambodia, Lao quan trong nhu vay, chet o Hong Kong co giay khai tu ma khong thay mo ma.  Nguoi Anh tung giai quyet mot truong hop tuong tu truoc do voi Sun Yatsen (Ton Dat Tien), linh hon cua Cach Mang Tan Hoi (1911) va cha de cua nen Dan Quoc Trung Hoa.

            Ong Giao Su Taiwan cho rang chu ong ta dong vai Ho Chi Minh gia sau nam 1932.  Neu dung nhu vay thi ong nay xung dang la mot dang phi pham.

            Vat bo ngay 19-05 va nam sinh 1890 cua ong Ho Chi Minh.  Nhung chi tiet ay ghi lam tai lieu cho khong phai la ngay sinh hay nam sinh that cua nguoi mang ten Nguyen Sinh Cung roi Nguyen Tat Thanh  roi Nguyen Ai Quoc (but danh tap the cua nhom Ngu Long Paris dich tu Nguyen Le Patriote).  Vao dau thap nien 1930 Nguyen Ai Quoc o vao tuoi 40.  Ong Hu Xizhang (Ho Tap Chuong) nao do gan tuoi 30.  Ong Hu Xizhang hoc tieng Viet hoi nao de thay the Nguyen Ai Quoc chet nam 1932?  Ong ay biet truoc Nguyen Ai Quoc tuc nguoi tu Tong Van So bi ho lao chet nen hoc tieng Viet de thay the?  Mot nguoi tu 20 tuoi tro len hoc ngoai ngu kho noi dung giong cua dan toc noi ngon ngu ay nhat la tieng Viet, mot ngon ngu co qua nhieu dau.  Do la chua noi den su khac biet cua cac giong noi cua cac dia phuong khac nhau o Viet Nam.  Co nhieu nguoi Viet Nam dau bang tien si Van Chuong hay Luat Khoa cua Phap van khong noi tieng Phap nhu nguoi Paris duoc.  Truong hop cac tri thuc Viet Nam co hoc vi cao cua Hoa Ky cung the.  Ho noi troi chay, noi dung, viet dung Phap Van hay Anh Van cho giong noi cua ho khong the la giong Parisian hay Bostonian duoc!  Lam cach nao Hu Xizhang, mot nguoi Taiwan hoc tieng Viet va khong dung no tu nam 1932 den 1945 nhung noi dung giong Nghe An khi doc bang Tuyen Ngon Doc lap ngay 02-09-1945 tai Ha Noi?

            Nguyen Ai Quoc la dang vien Cong San Phap va duoc dang nay goi sang Lien So nam 1923 tham du Quoc Te Nong Dan.  Nam 1933 Nguyen Ai Quoc ve Moscow thi bi Maurice Thorez, tong bi tho dang Cong San Phap, to cao voi Stalin rang Nguyen Ai Quoc co khuynh huong Trotskyite.  Trong thoi Dai Thanh Trung ma bi to cao toi nay thi cam chac cai chet.  Maurice Thorez biet va to cao Nguyen Ai Quoc ma ong biet hay to cao nguoi thay the Nguyen Ai Quoc (tuc Hu Xizhang) ma ong ta khong hay?  Cau hoi co ve du thua.  Maurice Thorez la tho mo nam 12 tuoi.  Nam 20 tuoi ong la bi tho dang Cong San Phap (1923).  Do la nam Nguyen Ai Quoc duoc dang Cong San Phap dua sang Moscow tham du Quoc Te Nong Dan.  Tu nam 1930 den khi chet nam 1964 ong la tong bi tho dang Cong San Phap.  Nam 1946- 1947 Maurice Thorez la pho thu tuong trong noi cac Phap.  Ong hoan nghinh duong loi cua Stalin va chu truong tai lap anh huong cua Phap o cac thuoc dia khi khen ngoi Sainteny sau khi ky hiep uoc so bo 06-03-1946 voi Ho Chi Minh.

            Ong Dimitrov, tong bi tho dang Cong San Quoc Te (Komintern), phai biet ro Nguyen Ai Quoc moi dam che cho cho ong ta khoi bi Stalin ra linh hanh quyet.  Mot su che cho nhu vay khong phai la mot chuyen de lam duoi che do doc tai Stalin neu khong biet ro nguoi ma minh che cho.

            Ve phan Stalin ong ta nghi ngo Nguyen Ai Quoc lam gian diep cho Anh nen moi duoc tra tu do mot cach danh du.  Ve mat chim Anh va Lien So ngam kinh bang nhau du doi tren lanh vuc hoat dong tinh bao va gian diep.

            Theo y nghi don gian cua toi Hu Xizhang khong cach nao:

- qua mat Maurice Thorez, lanh tu dang Cong San Phap ma Nguyen Ai quoc la dang vien ngay tu ngay thanh lap nam 1920 tai Tours.

-     qua mat Dimitrov, tong bi tho Quoc Te Cong San (Komintern)

-     qua mat Mat Vu Nga NKVD

-     qua mat tinh bao Quoc Dan Dang, Hoa Ky (Ho Chi Minh tung la nhan vien cua OSS Hoa Ky, tien than cua CIA, duoi ten Lucius- tuc anh sang tuc Minh.  Ong biet tieng Anh vi tung den Boston, Hoa Ky, va lam tho nhoi bot lam banh ngot cho nha hang trong khach san o Anh Quoc) va tinh bao Phap (Bureau Central de Renseignements et d’Actions) trong de nhi the chien.

khi dong vai Nguyen Ai Quoc gia.

            Nguyen Ai Quoc tung song o Paris tu nam 1917 den 1923, tung quen biet voi nhieu dang vien Xa Hoi va Cong San Phap.  Nam 1946 ong tro lai Paris va tham vieng cac ban be Cong San va Xa Hoi Phap cua ong.  Neu do la nguoi gia tuc la Hu Xizhang thi lam sao biet ai la ban song tren duong pho nao cua Paris de den tham?  Hu Xizhang hoc tieng Phap hoi nao de noi duoc ngon ngu xa la doi voi nguoi sinh tren dao Taiwan.  Vao thoi Hu Xizhang (Ho Tap Chuong) trong chuyen dao Taiwan dat duoi su cai tri cua Nhat Ban.  Vao thap nien 1931 chu nghia phat xit banh truong o Nhat, Taiwan va Man Chau Quoc (do Nhat lap ra nam 1932).  Chu nghia phat xit doi nghich voi chu nghia Cong San gay gat.   Vay ma truoc do Hu Xizhang co du thi gio va dieu kien de hoc du thu ngon ngu chi de thay the Nguyen Ai Quoc?

            Ho Chi Minh la bi danh cua Ho Hoc Lam goc o Nghe An va la chu cua Ho Tung Mau, nguoi cung Ly Thuy (Nguyen Ai Quoc) thanh lap Viet Nam Thanh Nien Cach Mang Dong Chi Hoi nam 1925 o Guangzhou (Quang Chau).  Ho Tung Mau bi phi co Phap ban chet o Thanh Hoa nam 1951.  Ong Ho Hoc Lam la dai ta Quoc Dan Dang Trung Hoa, co vo nguoi Hoa.  Nam 1936 ong lap ra Viet Nam Doc Lap Dong Minh Hoi o Nanjing (Nam Kinh).  To chuc nay duoc Nguyen Ai Quoc dung duoi ten Mat Tran Viet Minh nam 1941.  Quoc Dan Dang Trung Hoa cua Chiang Kaishek (Tuong Gioi Thach) chong Cong San du doi.  De de dang hoat dong tren lanh tho Trung Hoa va sau cai chet cua Ho Hoc Lam, Nguyen Ai Quoc dung bi danh Ho Chi Minh cua vi dai ta uy tin nay nguyen la mot thanh vien cach mang cua Viet Nam Quang Phuc Hoi cua nha cach mang Phan Boi Chau.  Nhu vay Nguyen Ai Quoc da vay muon cua Ho Hoc Lam  Viet Nam Doc Lap Dong Minh Hoi va bi danh Ho Chi Minh.  Nho mang bi danh Ho Chi Minh tuong Chang Fakwei (Truong Phat Khue) moi dam tra tu do cho nguoi tu co ly lich Cong San Quoc Te, Nguyen Ai Quoc, va dung ong ay lam tinh bao cho Quoc Dan Dang Trung Hoa va cho ca OSS cua Hoa Ky vi ong co Mat Tran Viet Minh hoat dong o Viet Nam.

            Neu Ho Chi Minh la Hu Xizhang (Ho Tap Chuong) thi lai co them vai thac mac nho can luu y:

-  tai sao phuc hoi dang Cong San duoi ten dang Lao Dong Viet Nam nam 1951? Theo Lien So, dang Cong San la dang cua giai cap Cong Nhan.  Mao Zedong pha bo y niem nay trong hoan canh cua mot quoc gia nong nghiep khong lo voi tren 90% dan so la nong dan.  Nong dan trong nuoc nong nghiep (Cai Liem) khac voi cong nhan lao dong trong xu ky nghe (Cai Bua).  Cong San Maoism (Nong Dan) khac voi Cong San Stalinism (Cong Nhan).  Trong chien tranh chong Phap anh huong cua Cong San Trung Quoc sau rong trong chien khu nhung Ho Chi Minh da gian tiep nhin nhan dang Cong San la dang cua giai cap cong nhan duoi ten Lao Dong (Workers: cong nhan; lao dong) nghia la ngam ngam bay to lap truong than Lien So giua luc Viet Minh nhan co van chanh tri, quan su, vien tro luong thuc, thuoc men, vu khi cua Trung Quoc.  Trong van phong cua Ho Chi Minh trong chien khu luc nao cung co anh cua Lenin va Stalin.  Nam 1941 ong ha khong dat ten Nui Cac- Mac (Karl Marx), Suoi Lenin o Pac Bo, Cao Bang?

-     tai sao Truong Chinh, mot nguoi noi tieng than Trung Quoc, bi loai ra khoi chuc tong bi tho dang Lao Dong Viet Nam nam 1956?

-     tai sao Ho Chi Minh (neu la Hu Xizhang) khong trong dung tuong Nguyen Son, nguoi than Trung Quoc 100%?  Vai tro cua tuong Nguyen Chi Thanh (than Trung Quoc 100%) kem hon tuong Vo Nguyen Giap khi Ho Chi Minh con song?

-     tai sao cac ong Nguyen Luong Bang, Pham Van Dong, hai nguoi som gia nhap Viet Nam Thanh Nien Cach Mang Dong Chi Hoi nam 1925 o Guangzhou (Quang Chau) nghia la biet ranh ve Nguyen Ai Quoc lai khong nhan ra Hu Xizhang la Nguyen Ai Quoc hay Ly Thuy hay Ho Chi Minh gia?  Neu nguoi Khmer phan biet nguoi Viet Nam o Cambodia voi nguoi Khmer qua cach van xa- rong thi nguoi Hoa phan biet voi nguoi Viet Nam qua cach xung ho NGO, NI.

-     tai sao Ho Chi Minh (neu do la Hu Xizhang) khong theo guong Mao Zedong (Mao Trach Dong) goi Khrushchev la bon ‘xet lai’ ma van xem Lien So la thanh tri XHCN the gioi?

-     tai sao Ho Chi Minh khong huong ung Buoc Tien Nhay Vot cua Mao nam 1958?

-     tai sao Ho Chi Minh khong huong ung Cach Mang Van Hoa cua Mao va Jiang Qing (Giang Thanh) (1966- 1976)?

            Nam 1946 Ho Chi Minh sang Phap.  Day la co hoi cho Phap nhan dang Ho Chi Minh va Nguyen Ai Quoc qua vanh tai de ket luan rang Ho Chi Minh va Nguyen Ai Quoc la mot.  Do la cach nhan dang the chat co sac suat dung cao nhat vi mat, mat, mui nguoi ta co the thay doi qua tuoi tac hay giai phau sac dep nhung tai thi khong the thay doi bang giai phau vi duoc cau tao bang sun.

            Do la y kien van tat cua toi ve bai bao tren L’Humanite nam 1932 va quyen sach cua vi Giao Su Taiwan cho rang chu ong, Hu Xizhang (Ho Tap Chuong), la nguoi gia Nguyen Ai Quoc duoi bi danh Ho Chi Minh trong de nhi the chien.

*   Cam quyen 20 thang tong thong Donald Trump la de tai chinh cua ba cuon sach.  Do la:

-     Fire and Fury:  Inside the Trump White House cua Michael Wolff

-     Unhinged:  An Insider’s Account of the Trump White House cua co Omarosa Manigault Newman

-     Fear:  Trump in the White House cua Bob Woodward.

Ba can sach nay gay buc doc cho tong thong Trump va to a Bach Oc khong it.  Cuon Fear cua Bob Woodward duoc nhieu nguoi de y hon ca.  No ra mat ngay 11-09-2018. 

*   Nga to chuc mot cuoc tap tran vi dai  o Chita Oblast (Oblast: tinh) o phia nam Tay Ba Loi A gan Mong Co va bien gioi Trung Quoc.  Cuoc tap tran co 300,000 binh si tham du voi 1,000 phi co; 36,000 xe tang va 80 tau chien.  Trung Quoc goi 3,200 binh si tham du voi 900 quan xa va 30 phi co tham du cung voi mot so binh si Mong Co.  Cuoc tap tran nay mang ten Vostok co nghia la phuong Dong keo dai tu ngay 11-09-2018 den 15-09-2018.  Kho ai biet duoc muc dich cua cuoc dien tap quan su ram ro nay.  No lon gap ba lan cuoc dien tap nam 1981.  Pho truong suc manh quan su cua Nga duoi thoi Putin?  That chat su hop tac chien luoc voi Trung Quoc?  Dan mat he thong hoa tien Thaad cua Hoa Ky o Nam Han?  dan mat Nhat Ban? hay cuoi cung la dan mat Trung Quoc?  Du the nao di nua Trung Quoc va Nga khong the la dong minh quan su duoc.  Ho chi la doi tac chien luoc giai doan ma thoi.  Nga la mot cuong quoc quan su.  Kinh te Nga yeu kem so voi nhieu nuoc khac tren the gioi.  So voi kinh te cua Trung Quoc ngay nay thi Nga thua xa.  Ngay nay Trung Quoc  vuon len thanh mot cuong quoc quan su.  Cuoc dien tap quan su nay nhu cho Trung Quoc biet ve suc manh quan su va vo khi moi cua Nga.  Trung Quoc thuc su bao vay Nga o nhung cuu Cong Hoa So Viet bang suc manh cua dong tien ma ho co.  Ngay luc con lac hau ve kinh te va ky thuat ho da dung vo luc voi Lien So nam 1969 trong cuoc tranh chap bien gioi.  Phai doi den nam 1989 tuc 20 nam sau Gorbachev moi ham nong quan he ngoai giao giua hai nuoc.  Su lon manh cua Trung Quoc la moi de doa truc tiep doi voi Nga trong khi nuoc nay con nhi nhang ve van de hai gioi va tranh chap voi Nhat ve quan dao Kurils (Bac Hai Dao).  Dong bo Tay Ba Loi A thua dan.  Viec phong thu khong chat che.   Putin la nguoi nguong mo Stalin.  Stalin ha khong cau ket voi Hitler bang hiep uoc bat tuong xam So- Duc nam 1939 roi tro thanh ke thu khi bi Duc tan cong?  Su lien ket Trung- Nga hien nay cung giong nhu vay.  Hai nuoc khong the la dong minh lau dai duoc. //  Mong Co la mot nuoc rong lon menh mong nhung dan it oi; kinh te trong doi vao chan nuoi va nong nghiep lai bi kem kep boi hai dai cuong quoc to lon va dong dan.  Ho muon doc lap voi hai cuong quoc lang gieng nhung  rat kho vi nam sau trong noi dia Bac A, xa bien, xa cac nuoc ma ho trong doi co the giup do ho nhu Nhat Ban, Hoa Ky va cac nuoc Au Chau.  Ve mat dia ly Mong Co la noi tranh gianh anh huong giua Trung Quoc va Nga.  Trung Quoc hien nay thi hanh cau Manh vi gao; bao vi tien mot cach nhuan nhuyen o A Chau, Phi Chau, Nam My va cac hai dao Thai Binh Duong.  Khong co gi dam bao Trung Quoc khong dom ngo dong bo Tay Ba Loi A nhu Mao Zedong tung mo ta  Tay Ba Loi A va ban dao Kamchatka thuoc ve Trung Quoc.// O bac Thai Binh Duong Nhat khieu nai quan dao Kurils ma quan Lien So chiem nam 1945.  Nam 1941 Stalin ra linh ky hiep uoc bat tuong xam So- Nhat de yen mat tran phia dong  va don no luc danh Duc o mat tran phia tay.  Hiep uoc nay co gia tri 05 nam tuc la den nam 1946 moi vo hieu luc.  O Au Chau Duc bi bai tran ke tu thang 05 nam 1945.  Nhat van con chien dau.  Tai hoi nghi Potsdam Hoa Ky thuc day Lien So tuyen chien voi Nhat.  Stalin chan cho.  Mai den khi Hoa Ky lieng trai bom nguyen tu thu hai xuong Nagasaki Lien So xua quan tan cong quan Nhat o Man Chau de chia phan chien thang voi Hoa Ky.  Ngay 14-08-1945 Nhat dau hang.  Quan Lien So tien chiem quan dao Kurils.  Vi bai tran Nhat phai tra phan nua dao Sakhalin cho Lien So ma Nhat chiem nam 1905 sau khi danh bai ham doi Nga tren eo  bien Tsushima.  Chuyen xay ra 73 nam roi Nhat van kien tri doi Nga tra lai quan dao Kurils va xem Nga vi pham hiep uoc bat tuong xam So- Nhat nam 1941.  Putin muon ky hiep uoc hoa binh voi Nhat vao cuoi nam 2018 nhung Abe khong nhan neu chua co su thoa thuan giua hai nuoc ve van de Kurils va hai gioi giua hai nuoc.  Gan 70 nam Nhat xa lanh vo khi nhung khong vi the ma Trung Quoc hay Nga de bat nat Nhat.//  Dien tap quan su Vostok  cung co the xem nhu la mot su hu doa quan si Hoa Ky o Nam Han va Okinawa giua luc tong thong Donald Trump cua Hoa Ky rat nguong mo Putin va khong ngot khen ngoi Kim Jong Un.  Do la cach Putin giup cho Kim Jong Un goi y cho Hoa Ky rut quan khoi Nam Han de thong nhat toan the ban dao Trieu Tien duoi su lanh dao cua  ho Kim.   Nhung cang bieu duong suc manh quan su Nga cang de lo tham vong lan su lo lang cua minh doi voi hai quoc gia A Chau lang gieng  o Dong Bac A:  mot quoc gia cam thu Nga xam chiem dat dai va khinh bi ho va mot quoc gia da tung danh bai Nga vao nam 1904 va 1905.