BAN TIN THAN HUU SO 92- 2016 CHU TRUONG: PHAM DINH LAN

Men goi cac em BT TH 92 soan xong 04 ngay truoc cuoc bau cu TT Hoa Ky.
Van Su Lanh
Thay Lan
phamdinhlan (david)

BAN TIN

THAN HUU

CHU TRUONG:  PHAM DINH LAN

SO 92- 2016

TIN TUC

*    Nguyen Thi Thap, Hoi Truong Hoi Ai Huu Chan Phuoc Liem, hoat dong am tham nhung rat ben bi.  Thang nao HAHCPL cung co tho ngo cua  Hoi Truong voi nhung loi chuc sinh nhat cho cac than huu va giao su cua truong va chuong trinh hoat dong cua Hoi.  Thanksgiving chua den nhung Chan Phuoc Liem da co chuong trinh don Giang Sinh o nha giao su Chu Ngoc Tri o San Jose.  Da so cuu hoc vien CPL tap trung o Nam California mot chuong trinh don Giang Sinh khac duoc to chuc tai nha cua Anh Dao.  Chuc Hoi Ai Huu Chan Phuoc Liem van su lanh va thanh cong.

*   Bai viet khong dau cua toi lam kho nguoi doc vo cung.  Tat ca deu co cam giac kho chiu nhu nhau.  Van biet rang  khong biet danh dau khong phai la cai toi nhung lam phien nguoi doc lai la cai toi khi doc sai chu va sai y!  Nhung thua cac than huu, Samson manh nho mai toc.  Bi nguoi dep Dahlia cat mai toc suc luc cua Samson tieu tan.  Toi danh bai khong dau thi sang tac nhanh chong va tron tru.  Neu danh dau thi cam hung nhu bi ngan chan lai.  Cam on g.s Ha Thuc Nhu Quy da dong gop nhieu y kien xay dung voi toi.  Cam on nhung feedbacks cua nguoi ban dong nghiep vua moi quen biet qua cac em Bui Thi Quy va Nguyen Thi Thap.  Se lien lac voi anh thuong xuyen.

*   Cam on duoc si Lam Thi Phuong cho toi biet vai loai thao moc  hien dien o Uc nhung khong duoc tim thay o Bac Ban Cau.  Phuong giup toi phien am vai tieng Mandarin (Quan thoai) ve thuc vat hoc hay dong vat hoc ra Viet Ngu.

*   Bai viet ve Nuoc va viec bien nuoc bien thanh nuoc ngot (desalination) da duoc danh dau tren art2all.net.  Nguyen Thi Mai doc lai bai nay de nho lai nhung ngay vuot bien thieu nuoc uong tren dat nuoc nguoi Khmer.  Nguoi can nuoc.  Dong vat can nuoc.  Cay co can nuoc.  Nuoc la nguon song.  Song nuoc, ao ho, bien ca la kho luong thuc va la duong giao thong giup loai nguoi di chuyen tu vung nay den vung khac.  Thieu nuoc la thieu su song.  Su du thua nuoc cung la su de doa cua su song.  Nuoc o vao the long nhung co suc manh ghe gom.  Nuoc dap tat lua, lam cho dat sup do, xoi mon da (nuoc chat da mon), lam ri set sat, lam ung thoi cay coi neu bi ngap nuoc.  Trong ngu hanh Nuoc la Thuy.  Ve mau sac hanh Thuy tuong trung bang mau den.  Trong co the con nguoi Thuy tuong ung voi Than (kidneys).

*   Cam on dai phu Nguyen Dang Cung goi mot bai viet ve Ca Phe Chon (bo bot mot chu  thieu phan tao nha).  Toi van phan van ve viec tim kiem phan chon de lay hot ca phe de co mot so luong to lon de ban ngoai thi truong.  Neu nuoi chon de lay ca phe chon thi moi ngay phai hai trai ca phe chin cho chon an?  Chon tieu hoa trong chuong de chu cua chung thu gop phan, rua sach va rang.

VAI CHUYEN QUANH TA

Chuyen Bau Cu Tong Thong Hoa Ky Nam 2016

          Chung toi da viet qua nhieu bai ve cuoc bau cu tong thong Hoa Ky ngay tu 18 thang truoc.  Bai viet hom nay (04 ngay truoc khi xay ra cuoc bau cu) chi ghi vai dac diem cua cuoc bau cu tong thong Hoa Ky nam 2016.

1.      Mot cuoc bau cu gay nhieu tranh cai giua nguoi My goc Viet

          Nguoi My goc Viet la nhung nguoi Viet Nam o mien Nam Viet Nam (Viet Nam Cong Hoa) roi Viet Nam truoc ngay 30-04- 75 vai ngay, nguoi Viet Nam hai mien Nam- Bac vuot bien, nguoi Viet Nam (da so goc Hoa) dang ky ban chanh thuc, cac cuu quan nhan hoc tap cai tao tu 03 nam tro len den Hoa Ky theo dien HO, nguoi Viet nhap cu theo dien bao lanh, du hoc sinh khong ve nuoc va duoc nhap tich. 

          Nhung nguoi co tuoi ung ho ong Trump vi cho rang ong chong Cong.  Y niem dang Cong Hoa chong Cong da duoc nuoi duong tu luc nao khong biet chi biet rang hai tong thong Cong Hoa la Eisenhower (1952- 1960) va Richard Nixon (1968- 1974) ung ho tong thong Ngo Dinh Diem va Nguyen Van Thieu.  Dang Cong Hoa chong Cong?  Con dang Dan Chu theo Cong sao?  Nam 1965 ong Johnson dua quan Hoa Ky sang Nam Viet Nam trong do co re cua ong.  Ong la tong thong thuoc dang Dan Chu.  Su that thu cua Viet Nam Cong Hoa nam 1975 xay ra duoi thoi tong thong Ford cua dang Cong Hoa.  Trong chien tranh Viet Nam vang mat cac ong Clinton, Bush II, Trump.  Vay ong Trump chong Cong luc nao? va vi sao ong ca ngoi Putin loi lac hon tong thong Bush II va Obama nhieu? 

          Mot so nguoi My goc Viet khac to ra quen thuoc khi thay ong Trump nguong mo tong thong Putin cua Nga vi buc tuong lon nhat o Ha Noi la tuong cua Lenin.  Ong noi cua Putin la nguoi nau bep cho Lenin roi cho Stalin.  Ban than Putin la trung ta mat vu KGB cua Lien So.  Mot su trung hop ngo nghinh la ong Ho Chi Minh xem Lenin la cha, thay, co van vi dai.  Ong Trump la mot nguoi My kha di lam tong thong mot quoc gia tu xem va duoc nguoi khac xem la thanh tri dan chu va sieu cuong the gioi lai nguong mo tai lanh dao cua nha doc tai Putin.  Lenin ne phuc to chuc cua Hoa Ky.  Ong Trump ne phuc tai lanh dao cua Putin, chau noi nguoi nau bep cho Lenin!

          Nhung nguoi My goc Viet tre hap thu van hoa My tu nho ung ho ba Hillary Clinton cua dang Dan Chu.  Do la nhung nguoi yeu chu nghia tu do <phong khoang> (Liberalism) va ngao ngan chu nghia bao thu (Conservatism).  Nhung nguoi nay lien tuong den chuyen buy one get one khi ung ho ba Hillary thi co them ong Bill Clinton.  Ho tin tuong vao kha nang va kinh nghiem cua ba Hillary voi y nghi tam thuong rang ngoi tren chiec xe bus co tai xe lai xe kinh nghiem bao dam hon ngoi tren mot chiec xe ma tai xe moi hoc lai lan dau tien trong doi nhung to ra thich thu muon hoc cach lai xe ngang nguoc, vi pham luat giao thong cua tai xe ngoai quoc o mot nuoc xa xoi.

          Mot it nguoi My goc Viet co hoc vi va chuc quyen khi con o que nha nay theo chu nghia hoai nghi (Skepticism).  Nhung vi nay cho rang nguoi Viet nam o Hoa Ky tren 2 trieu nguoi tuc 0.6% tong so dan so Hoa Ky.  So nguoi co quoc tich va co quyen bau cu loi vai tram ngan nguoi chua du suc tro thanh nhom ap luc chanh tri (pressure group) quan trong duoc.  Neu nghi nhu vay thi khong di bau?  hay bau ai cung duoc cung the thoi?  Day la thai do hoai nghi, tieu cuc.  Nguoi ta do xuong mau de duoc quyen bau cu.  Minh duong nhien huong quyen ay ma khong phai ton mo hoi, nuoc mat va xuong mau nhung lai tu choi quyen lua chon nguoi lanh dao cua minh.  Khong the xem thuong vai tram ngan phieu bau neu toan so phieu ay don cho mot ung cu vien nao do.  Nguoi Da Den chi chiem 14% tong dan so Hoa Ky nhung voi ky luat bo phieu chat che ho da co tong thong Da Den dau tien.  Nam 2000 ong Bush II thang ong Al Gore von ven 537 phieu tren 300 trieu dan!  Thai do hoai nghi va tieu cuc khong xung dang duoc khuyen khich.

          Viec tranh cai soi noi giua hai phe ung ho ong Trump va ba Hillary Clinton da bien cuoc bau cu tong thong Hoa Ky tro thanh mot vu an Dreyfus cua the ky XXI.  Vo chong, cha con, ban be vi su ung ho hai ung cu vien tren ma tranh cai voi nhau lam mat hoa khi gia dinh va tinh bang huu mot cach dang tiec.

2.  Mau sac tinh duc, boi ban ca nhan, ky thi nu phai nhieu hon chanh sach

          Net noi bat cua cuoc bau cu tong thong Hoa Ky nam 2016 la chuyen  tuc tiu trong bang Access Hollywood, chuyen tinh duc, sach nhieu tinh duc, ky thi nu gioi (viec chui nu hoa hau Venezuela map nhu heo, may an v.v.).  Da so thuoc ve ong Trump.  So khac thuoc ve cuu tong thong Bill Clinton, nguoi khong ra tranh cu. 

          Ngay 28-10 giam doc FBI dua ra email cua cuu dan bieu  Anthony Weiner, chong cua mot phu ta than tin cua ung cu vien Dan Chu, Hillary Clinton, nhung da ly di tu thang 08 vi nghi ngo co lien he den email trong may rieng cua ba Hillary.  Noi dung email cua Weiner lien quan den chuyen tinh duc voi mot thieu nu 15 tuoi.   Vu email cua ba Hillary khi con lam bo truong Ngoai Giao da lang diu vao thang 07 vua qua.  Con 11 ngay den ngay bau cu ong Comey, giam doc FBI, goi cho Quoc Hoi mot buc tho mo lai ho so email cua ba Hillary.  Viec lam cua ong Comey khong duoc su dong y cua bo Tu Phap va bi hai cuu bo truong Tu Phap, mot Cong Hoa (Gongalez) va mot Dan Chu (Holder) chi trich.  Truong khoi Dan Chu Thuong Vien, Reid, manh me chi trich ong Comey tao hoa mu chanh tri bat loi cho ung cu vien Hillary trong cuoc bau cu.  Ong cho biet vao thang 08 ong goi cho giam doc FBI mot buc tho yeu cau dieu tra ve lien he giua ong Trump va Nga qua truong ban van dong bau cu cua ong Trump la Paul Manaford nhung FBI im lang.  Chuyen email cua ong cuu dan bieu co kha nang tinh duc cao bi nghi ngo co lien quan den email cua ung cu vien Hillary giup cho doi thu cua ba la ung cu vien Trump duoc loi to lon mac du  chi con vai ngay bau cu.  FBI khong the qua quyet co lien he gi giua email cua ong Weiner va email cua ba Hillary Clinton.  Hoa mu höan toan co loi cho ong Trump mac du ong luon luon nghi ngo co gian lan bau cu!

          Khong thay ong Trump co duong loi, chanh sach gi ro rang ngoai nhung loi chi trich ca nhan, noi xau doi thu bang moi tu ngu khong do mot vi nguyen thu dung, nhung loi choi bo trang tron kem theo su de doa kien thua bao chi noi bat loi cho ong, mang nhiec truyen thong ve ket qua nhung cuoc tham do du luan, doa bai bo bau cu va dua ghe tong thong cho ong, doa chien tranh nguyen tu neu ba Hillary Clinton dac cu, doa dua ba Hillary vao tu neu ong  (Trump) dac cu, doa ba Hillary se bi bai mien (impeachment) neu ba dac cu v.v.  Do la dau hieu cho thay ong o the yeu cho khong phai the thuong phong.  Ong chi tao the manh bang cach chup lay co hoi khi ba Hillary bi binh (11-09 o New York) va tho cua ong Comey goi cho Quoc Hoi ve email cua cuu dan bien Weiner goi dam voi mot thieu nu 15 tuoi nao do.  Chuyen goi dam cua Weiner nhap cuoc vao viec quyet dinh ket qua cuoc bau cu?

3.  Su nhung tay bi mat cua Nga vao cuoc bau cu?

          Tong thong Putin khong ngan ngai bay to cam tinh voi ong Trump va oan ghet ba Hillary Clinton.  Ong Trump ca ngoi ong Putin.  Trong cuoc van dong bau cu ong muon Nga tac email cua ban van dong tranh cu cua Hillary Clinton va noi se gap Putin truoc khi nham chuc (neu dac cu).  Bao chi Nga tan cong ung cu vien dang Dan Chu va nhiet liet thoi phong ung cu vien Cong Hoa la ong Trump.  Ong noi Putin khong ua ba Hillary! Ong Trump de doa the chien thu ba se bung no neu ba Hillary Clinton dac cu.  Mot dan bieu than tin cua Putin doa rang neu cu tri Hoa Ky khong bo phieu cho ong Trump thi co chien tranh nguyen tu!  Mot mat Nga choi khong tac email cua dang Dan Chu.  Mat khac tin tac duoc chuyen qua Julian Assange cua Wikileaks de ong Trump dung lam vo khi tan cong doi thu cua minh.  Ong Trump ho hoan len rang co bau cu gian lan nhung chinh ong da huong loi tu nhung tin tuc do Wikileaks (do Nga cung cap.  Snowden hien song o Nga.  Julian Assange  song chui trong toa dai su Ecuador o London tu may nam nay) dua ra va tin email cua cuu dan bieu Weiner, chong ly di cua Huma Abedin, phu ta than tin cua ba Hillary, do FBI dua ra.  Do la loi the trong lan ngoai cua ong Trump.  Ca hai loi the cua ong deu dua vao emails.

4.  Bau cu nam 2016 goi lai vai cuoc bau cu nam xua

          Trong chung muc nao do cuoc bau cu tong thong Hoa Ky nam 2016 co vai net tuong dong voi cuoc bau cu:

-     nam 1960 giua John F. Kennedy (DC) va Richard Nixon:  Kennedy la nghi si tre.  Nixon la pho tong thong hai nhiem ky.  O diem nay khong co gi giong nhau giua Hillary Clinton (DC) va Donald Trump (CH) vi Hillary co 08 nam trong White House voi tu cach de nhat phu nhan; 02 nhiem ky nghi si Lien Bang; 04 nam bo truong Ngoai Giao (nhan vat thu tu trong nuoc).  Ong Trump khong co mot chuc vu nao trong Hanh Phap lan Lap Phap.  Cuoc bau cu tong thong nam 1960 dien ra sau khi Cuba tro thanh quoc gia Cong San dau tien o Tay Ban Cau sat nach Hoa Ky.  Lien So hung han de doa an ninh Hoa Ky bang cach dat hoa tien o Cuba huong ve Hoa Ky.  Trong cuoc bau cu nam 2016 Putin trang tron nhung tay vao cuoc bau cu bang cach tac tin cua Dan Chu de giup cho ong Trump, nguoi duoc Putin va truyen thong Nga hoan nghinh nhiet liet.  Nga da chiem Crimea, gay han o Ukraine va de doa cac nuoc nho trong vung Baltic.  Su xam lang cua ho o Au Chau gap phai  su hien huu cua NATO duoc Hoa Ky yem tro.  Neu khong co Hoa Ky thi su xam lang cua ho duoc tron tru.  Do do ho muon co mot tong thong Hoa Ky khong ung ho NATO va thao go viec trung phat kinh te duoi thoi tong thong Obama (DC) sau vu Crimea va Ukraine.  Ong Trump duoc ho khen vi tuyen bo muon roi bo NATO va to ra co cam tinh voi Nga.  Trong cuoc tranh luan nam 1960 ong Nixon bi ong Kennedy danh bai de dang.  Sau ba lan tranh luan ong Trump deu bi ba Hillary de bep de dang.  Nam 1960 ong Nixon thang o Ohio nhung that cu.  Theo su tham do thi hien gio ong Trump thang ba Hillary o Ohio.  Theo su tham do, kha nang dac cu toan quoc cua ong kem xa ba Hillary (27%- 75%).  Vay la ong giong Nixon nam 1960.  Thang Ohio nhung that cu toan quoc.  Trong cuoc bau cu nam nay Ohio khong quyet dinh ket qua cua bau cu bang Florida (29 phieu cu tri doan) va North Carolina (15 pieu cu tri doan)

-     nam 1964 giua Johnson (DC) va Goldwater (CH): Ong Goldwater that cu nang ne vi tanh tinh cuc doan cua ong.  Ong bi nguoi Da Den chong doi.  Ong doa dung bom nguyen tu giai quyet chien tranh Viet Nam.  Ong Goldwater duoc dang Cong Hoa nhat tri ung ho.  Ong Trump khong duoc nhu vay.  Hai tong thong Bush I, Bush II va nhieu nhan vat Cong Hoa tung co chuc vu cao cap trong Hanh Phap va Lap Phap tuyen bo bo phieu cho ba Hillary Clinton.  Ong Trump duoc mo ta nhu mot nguoi khong ton trong phu nu, che nhao mot ky gia tan tat, goi nguoi nhap cu Latino la ke giet nguoi, hiep dam; phu nhan hanh dong anh hung cua phi song Mc Cain trong nguc tu Cong San, cac tuong lanh can duoc ong day ve Mosul, khong than thien voi nguoi Hoi Giao, xem thuong gia dinh tu si, khong xuat trinh giay khai thue loi tuc nhu tat ca cac ung cu vien tong thong khac, khong dong thue Lien Bang gan 20 nam lien v.v.  Trong cuoc bau cu som o Florida nguoi ta ghi nhan co 28% thanh vien Cong Hoa bo phieu cho ba Hillary Clinton.

-     nam 2000 giua ong Al Gore (DC) va Bush II (CH):  Trong cuoc bau cu nay ong Al Gore phai khieu nai viec dem lai phieu bau o Florida.  Viec dem lai phieu dung lai theo phan quyet cua Toi Cao Phap Vien voi ty so 5- 4.  Ket qua ong Al Gore that cu vi chi thua ong Bush II 537 phieu.  So phieu bau cua ong Al Gore lon hon phieu bau cua ong Bush II nhung ong that cu vi chi co 264 phieu cu tri doan trong khi ong Bush II duoc 274 phieu cu tri doan.  Voi tanh tinh nong noi va kieu ngao ong Trump tra loi trong cuoc tranh luan lan thu ba rang ong khong de dang chap nhan ket qua cuoc bau cu neu ong bi thua.  Nam 2000 nguoi khieu nai la ong Al Gore (DC).  Noi khieu nai la tieu bang Florida do em cua ong Bush II lam thong doc.  Nam nay kho long tranh duoc su khieu nai neu nguoi thang khong bo xa nguoi thua va nhat la nguoi thang la ba Hillary Clinton.  Luc do nguoi khieu nai la ong Trump (CH).   Viec khong cong nhan ket qua bau cu lam mo tinh than dan chu cua nguoi thua cuoc cho khong gay tro ngai kha di tro thanh khung höäng chanh tri khong co giai dap.

****

          Du ong Trump dac cu hay that cu dang Cong Hoa cung gap nhung kho khan sau ngay bau cu.  Viec chan chinh dang bat dau tu cho nao?  Dang Cong Hoa co con la dang cua Abraham Lincoln va Ronald Reagan khong? 

          Vi thu nhat dau tranh de:

-     cuu van Lien Bang Hoa Ky khoi canh phan ly 

-     giai phong no le Da Den.

          Ngay tu giay phut dau tranh cu ong Trump duoc David Duke cua dang KKK ung ho.  Dang KKK khong ai mo tong thong Abraham Lincoln bao gio.  Tong thong Lincoln tiep noi va boi dap su nghiep do tien nhan de lai.  Ong Trump tu cho minh lam cach mang da pha co che chanh tri ma cac nha lap quoc Hoa Ky dat ra va luu lai 240 nam nay voi nhung thanh qua vien man de ca ngoi tong thong doc tai Nga Putin, mot cuu si quan mat vu KGB cua Lien So, bam chat quyen hanh tu nam 1999 den nay bang cach sua doi hien phap, sua doi nhiem ky tong thong, gia vo ton trong dieu khoan tong thong 02 nhiem ky ve nam ghe thu tuong roi 04 nam sau ra tranh tong thong nhu moi ra lan dau.  Lan nay nhiem ky tong thong dai hon nhiem ky cu (04 nam)!  Putin duoc xem la nguoi giau nhat the gioi.  Tai san cua ong duoc uoc luong tu 70- 140 ty My kim giua luc kinh te Nga rat bi tham .

          Mot trong nhung khau hieu tranh cu cua tong thong Reagan la The Bear in the Wood (Gau trong Rung) va mot cau noi lich su cua ong voi Gorbachev, thu lanh Cong San Lien So la “Gorbachev!  Dap tan buc tuong nay!” (Buc tuong phan cach Dong va Tay Berlin).  Ong Trump tran trong Putin, ca ngoi Putin, va bien ho cho Putin ve van de Crimea, Ukraine va tac email cua dang Dan Chu trong mua bau cu nam 2016.

          Voi ong Trump dang Cong Hoa tro thanh dang xa cach  nguoi Da Den, Latino va di nhien nhung sac toc khac.  Ve doi ngoai ong Trump than Nga neu khong noi la duoi co cua Nga.  Hoa Ky co cum giua hai dai duong va kho vi dai tro lai voi nhung thien anh hung ca trong rong cua ong Trump.

          Ket qua cuoc bau cu tong thong nam 2016 danh gia:

-     kinh nghiem chanh tri gia dan cua cu tri Hoa Ky sau 240 nam xay dung va bao ton nen dan chu

-     hay su chan ghet cua ho toi voi nen dan chu truyen thong ma cac nha lap quoc tien phong da day cong dung len. 

          Thang hay bai dang Dan Chu van nhu truoc.  Truong hop dang Cong Hoa thi khac.  Du thang hay bai dang cung co nhung dieu chinh cho phu hop voi da phat trien khong ngung cua Hiep Chung Quoc Hoa Ky.  Diem khoi dau cua cuoc dieu chinh nam o cho nao?  That’s the question.

         

HỒ TỘC VÀ THÂN THUỘC PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

Men goi cac em bai viet ve zoology de doc truoc ngay bau cu.
Bai nay duoc danh dau tren art2all.net.
Van Su Lanh
Thay Lan
phamdinhlan (david)

HỒ TỘC VÀ THÂN THUỘC

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

http://art2all.net/tho/phamdinhlan/phamdinhlan_hotocvathanthuoc.html


PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

HỒ TỘC VÀ THÂN THUỘC

          Cả hội trường vỗ tay vang dội tán thưởng ban nhạc Renard với bản Hồ Tộc Ca do một nhạc sĩ Hồ tộc Pháp phổ nhạc lấy cảm hứng từ bài ngụ ngôn Le Corbeau et Le Renard của La Fontaine. Vỗ tay nhiều nhất là đại biểu Chó Sói, Linh Cẩu và nhiều đại biểu thuộc động vật ăn thịt sống. Đại biểu Quạ, Kênh Kênh, Diều Hâu và các đại biểu Điểu tộc không che giấu được nét mặt không vui. Đại Bàng nói với Quạ: Về miền thảo dã rồi chúng nó biết uy danh của ta.

Tiếng vỗ tay vừa dứt, đại diện Hồ tộc lên diễn đàn. Đó là trưởng lão Chồn Đỏ (Hồng Hồ) Âu Châu tuy đã già nhưng cặp mắt sáng của ông không che giấu nổi tính độc ác và gian xảo của ông ta lúc còn trẻ.

****
 

          Hồ tộc chúng tôi hiện diện khắp nơi trên thế giới đặc biệt ở ở Bắc Bán Cầu. Chúng tôi sống trong rừng, thảo dã ở các vùng khí hậu nhiệt đới, sa mạc, ôn đới, bán hàn đới và hàn đới trên các lục địa Á Châu, Phi Châu, Âu Châu, Bắc Mỹ và Nam Mỹ. Người Việt Nam gọi chúng tôi là CHỒN, CÁO. Theo Hán- Việt, CHỒN là HỒ. Người Trung Hoa và Việt Nam chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa cho rằng HỒ LY TINH là con Chồn già hoá thành tinh. Nghĩ như vậy họ tin rằng bà Đắc Kỷ (Daji) nào đó là cốt của Hồ Ly Tinh!

Tên gọi thông thường của Hồ tộc rất phong phú trong ngôn ngữ loài người.

Quốc Gia	Tên gọi
Việt Nam	Chồn, Cáo, Hồ (Hán- Việt)
Trung Hoa	Hulijing (Hồ Ly Tinh), Guweihu (Cửu Vĩ Hồ)
Triều Tiên	Gumiho (Cửu Vĩ Hồ)
Anh	Fox (chung cho hai giống đực và cái)- Dog, Tod, Reynard (từ ngữ Thời Trung Cổ) (nam Hồ); Vixen (nữ Hồ); Fox cub, Kit, Pup (Hồ nhi)
Pháp	Renard (dùng chung hai giống và cho nam Hồ), Renarde (nữ Hồ), Renardeau (Hồ nhi)

Trong từ ngữ của Anh có flying fox nhưng đừng nghĩ rằng đó là Chồn Bay (Phi Hồ) mà đó là anh chị DƠI (Large- fruit Bat) ăn trái cây ở các nước Đông Nam Á. Tên khoa học của Dơi ăn trái cây này là Pteropus vampyrus thuộc gia đình Pteropidae.

Các nhà động vật học cho chúng tôi mang tên La Tinh Vulpes vulpes thuộc gia đình Khuyển tộc Canidae. Các anh chị Chó Nhà, Chó Sói, Chó Đồng Cỏ (Coyote), Chó Rừng (Jackal) là thân thuộc gần của chúng tôi. Hồ tộc chúng tôi có vóc dáng của các anh chị Khuyển nhưng nhỏ hơn, mõm ngắn và nhọn. Chiều dài trung bình của Hồ tộc xê dịch từ 40 cm đến 80 cm và cân nặng từ 5 đến 11 ki- lô. Hồ tộc nhỏ con là Chồn tai to Phi Châu (fennec fox) mang tên khoa học Vulpes zerda cân nặng từ 1 đến 1.5 ki- lô. Hồ tộc có nhiều màu lông khác nhau. Hồ tộc miền hàn đới có lông trắng dày. Hồ tộc có đuôi có lông dày tựa như cây chổi tàu cau. Đuôi giúp cho chúng tôi giữ thăng bằng khi chạy, nhảy, leo trèo và sưởi ấm chúng tôi vào mùa đông. Về cách bắt mồi Hồ tộc có sự nhanh nhẹn của Miêu tộc. Người ta cho rằng chúng tôi có địa từ trường khi săn mồi. Ria của Hồ tộc chúng tôi cũng có công dụng như ria của các anh chị Mèo. Điều đặc biệt là Hồ tộc có hàm răng sắc bén và rắn chắc khả dĩ cắn nát một vật cứng như một ly nước đóng băng. Hồ tộc có thể cắn đứt thân hình một anh hay chị Chuột bằng hàm răng sắc bén và rắn chắc của họ.

Hồ tộc là động vật có vú, có xương sống, có máu đỏ, sinh con và ăn thịt sống. Thức ăn của chúng tôi là Thỏ, Chim, Cắc Kè, Rắn Mối, Chuột, Cua, Gà, Vịt, trái cây v. v. Chúng tôi được xem là động vật cô đơn. Chúng tôi hoạt động về đêm. Thị giác của chúng tôi rất tốt về đêm. Gặp ánh sáng đèn mắt chúng tôi chuyển sang màu xanh. Chúng tôi bám sát các thành phố nơi có loài người sinh sống và tìm thức ăn trong các đống rác của loài người. Cách sinh nhai này cũng giống như cách sinh nhai của các anh chị Raccoon. Trong trạng thái hoang dã chúng tôi sống trong rừng, các đồng cỏ bằng cách đào hang hay sống trong các bộng cây. Chúng tôi chạy nhảy và leo trèo rất nhanh. Tốc độ chạy của Hồ tộc chúng tôi có thể lên đến 50 km / giờ.

Nếu các anh chị Thỏ, Cắc Kè, Rắn Mối, Gà, Vịt là mồi của chúng tôi thì chúng tôi là mồi của loài người, của Beo, Đại Bàng, Chim Ưng. Khi gặp nạn Hồ tộc vểnh đuôi làm cờ hiệu. Lúc hoảng sợ và để thoát thân các anh toát lên một mùi xạ hay nước tiểu làm cho kẻ thù của họ khó chịu phải chấm dứt cuộc săn đuổi.

  Nam, nữ Hồ bắt đầu tuổi yêu đương khi được 12 tháng tuổi. Sau cuộc ái ân các chị Hồ mang thai trong vòng 50 đến 55 ngày thì sinh. Mỗi lứa có từ 02 đến 10 hay 12 Hồ nhi. Hồ tộc sống theo đàn. Các nam Hồ có trách nhiệm với gia đình. Các cuộc ái ân thường xảy vào mùa đông. Các chị sinh sản vào mùa xuân. Các chị chăm sóc con với sự giúp đỡ của các dì Hồ hay nữ Hồ, chị của lứa con trước. Các nam Hồ phải đi kiếm thức ăn về cho vợ và các con. Các Hồ nhi phải mất 30 ngày mới mở mắt và vành tai. Các cháu bắt đầu tập bắt các loại mồi nhỏ quanh nơi sinh sống. Thường thường tử suất Hồ nhi rất cao. Một số bị các động vật ăn thịt sống ăn thịt. Một số chết vào mùa đông giá lạnh lại thiếu ăn. Sức mạnh của xã hội Hồ tộc xuất phát từ tinh thần trách nhiệm của các nam Hồ đối với gia đình, tình mẫu tử và tinh thần tương trợ của các dì Hồ và tỷ Hồ và sự đoàn kết của Hồ tộc trong đàn.

Tuổi thọ trung bình của Hồ tộc xê dịch từ 03 đến 07 năm và thọ nhất là 15 năm.

Hồ tộc chúng tôi có dòng họ khắp nơi trên Bắc Bán Cầu và một ít ở Nam Mỹ thuộc Nam Bán Cầu. Vào thế kỷ XIX các anh chị Hồng Hồ (Chồn Đỏ) được đưa sang Úc Đại Lợi ở Nam Bán Cầu. Các anh chị Khuyển hay Cẩu, Sói, Raccoon, Chó Rừng, Linh Cẩu… đều là thân thuộc gần của chúng tôi. Đại cương Hồ tộc và thân thuộc có hai đại gia đình:

1. Gia đình Canidae

2. Gia đình Mustelidae.

 

GIA ĐÌNH CANIDAE

Vài dòng Hồ tộc đáng kể trong gia đình Canidae được ghi nhận như sau:

  1. Hồng Hồ tức Chồn Đỏ Vulpes vulpes gốc ở Âu Châu ôn đới và bán hàn đới được đưa sang Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Nam Mỹ. Vào thế kỷ XIX Hồng Hồ tộc được đưa sang Úc Đại Lợi. Không bao lâu người Úc phải tìm cách thuốc hay bẫy loài Hồ tộc này vì giết hại nhiều Trừu con. Hồng Hồ có quần áo dày màu đỏ. Gan bàn chân và phía tai có lông màu đen. Hồng Hồ dài lối 1 m; đuôi dài 50 cm có nhiều lông. Cách yêu đương của Hồng Hồ giống như Khuyển tộc. Mùa yêu đương xảy ra vào cuối mùa đông và đầu mùa Xuân. Thời gian mang thai xê dịch từ 50- 55 ngày. Mỗi lứa có từ 02 đến 12 Hồng Hồ tử. Bộ lông màu hồng của Hồng Hồ rất đẹp. Các anh chị ấy bị thợ săn giết để ăn thịt và lấy da kể cả lông. Hồng Hồ bị giết rất nhiều trong thời kỳ loài người phát động chiến dịch diệt trừ bịnh Chó dại vì Hồng Hồ cắn cũng bị bịnh như bị Chó dại cắn vậy .

2. Chồn Ăn Cua mang tên khoa học Cerdocyon thous (Kerdo: Chồn; Cyon: Chó- Hy Lạp ngữ) có nhiều ở Panama, Colombia, Venezuela, Paraguay. Chồn Ăn Cua mặc quần áo màu xám đen chuyển sang màu vàng. Đuôi dài lối 30 cm, có nhiều lông. Trọng lượng trung bình xê dịch từ 4- 8 ki- lô. Các anh chị Chồn này có tiếng hú ghê rợn khi mất liên lạc với nhau.

3. Chồn Sói đảo Falklands mang tên Dusicyon australis sống ở vùng khí hậu lạnh ở Nam Bán Cầu. Người Pháp gọi là Loup- Renard (Chồn Sói). Chữ australis chỉ hướng nam hay nói rõ hơn là cực nam của xứ Argentina ở Nam Bán Cầu. Các anh chị Chồn Sói to lớn như các anh chị Sói và mặc quần áo dày màu hung đỏ- vàng- đen. Thức ăn của Chồn Sói là Hải Âu, Chim Cút, Ngỗng, côn trùng.

  4. Chồn Tai Dơi Otocyon megalotis hay Canis megalotis được tìm thấy nhiều trong thảo dã, rừng và sa mạc Phi Châu (Kenya, Mozambique, Angola, Nam Phi). Các anh chị Chồn này có tai to vểnh lên như hai ống loa. Mõm màu đen; mắt có quầng đen; quần áo màu xám. Thức ăn của Chồn Tai Dơi là côn trùng, Mối, Mọt, Nhện, Cào Cào, Bò Cạp, Dế, xác thú sình thối v.v.

5. Chồn Xám Nam Mỹ Lycalopex griseus được tìm thấy nhiều ở vùng ôn đới và bán hàn đới của xứ Argentina. Chồn Xám Nam Mỹ mặc quần áo dày màu xám. Chiều dài của các anh chị ấy xê dịch từ 65 đến 110 cm tính cả đuôi và cân nặng từ 2.5 đến 5.5 ki- lô. Thức ăn gồm có: Sò, Ốc, Chim, trứng Chim, trái cây, xác chết sình thối của các loại thú v.v.

  6. Chồn Đen Blanford Vulpes cana là chồn đồng cỏ, núi hay sa mạc được tìm thấy ở Afghanistan, Iran, các quốc gia Trung Đông như Do Thái, Jordan, bán đảo Saudi Arabia v.v. Loại Chồn này còn được gọi là Chồn Đen (Hắc Hồ), Chồn Đồng Cỏ, Chồn Afghanistan. Đó là Chồn có vóc dáng và sự nhanh nhẹn của Miêu tộc. Móng vuốt Chồn Đen giống như móng vuốt của Mèo. Chồn Đen hay trèo trên đá, leo cây và nhào từ trên cao xuống đất dịu dàng như Mèo. Các anh chị Chồn Đen này có tai to; đuôi có nhiều lông rậm rạp rất đẹp. Chồn Đen vừa là động vật ăn tạp vừa ăn trái cây. Đây là loại Chồn được đề cập trong Cựu Ước Kinh phần Song of Songs 2:15 Hãy bắt Chồn, những con Chồn nhỏ bé trước khi chúng phá hủy vườn nho ra hoa. Điều này cho thấy Chồn Đen Blanford thích ăn trái nho. Lông của Chồn Đen rất đắt tiền.

7. Chồn Xám Urocyon cinereoargenteus là Chồn leo cây nhanh nhẹn như Mèo. Nhóm Hồ tộc này được tìm thấy nhiều Hoa Kỳ, Canada và Mễ Tây Cơ. Chồn Xám săn mồi rất giỏi. Thức ăn thường thấy là Chuột, Kiến, trái cây, các loại hột v.v.

  8. Chồn Fennec hay Chồn Sa Mạc (Fennec do tiếng Ả Rập Fanak có nghĩa là Chồn, Cáo) mang tên khoa hoc Vulpes zerda (Xeros: kho- Hy Lạp ngữ) là Chồn nhỏ con mặc quần áo màu vàng. Trong trạng thái thiên nhiên Chồn Fennec đào hang sâu dưới cát để tránh sự bức nhiệt của sa mạc. Các anh chị Chồn Fennec được nuôi trong nhà như Mèo. Bộ lông dày của các anh chị Chồn Fennec rất đắt tiền. Chồn Fennec bắt đầu yêu đương khi được 09 tháng tuổi. Cuộc giao tình kéo dài đến hai tiếng đồng hồ. Trong thời gian các chị Chồn Fennec mang thai và sinh sản, các anh phải lặn lội đi kiếm thức ăn về nuôi vợ và con. Trong sa mạc ở Trung Đông và Phi Châu còn có Chồn Cát (Sa Hồ) hay Chồn Ruppell Vulpes ruepelli, tên của nhà vạn vật học Đức Eduard Ruppell (1794- 1884).

  9. Ở miền hàn đới Chồn mặc quần áo trắng toát. Màu quần áo nầy chuyển sang màu xám hay hung đỏ vào mùa hè. Các anh chị Bạch Hồ này có bộ quần áo dày để chịu đựng khí hậu băng giá miền cực như Alaska, bắc Canada, Tây Bá Lợi Á, Greenland. Tên khoa học của Bạch Hồ là Alopex lagopus.
 

GIA ĐÌNH MUSTELIDAE

Thân thuộc của Hồ tộc trong gia đình Mustelidae có vóc dáng giữa Chồn + Rái + Chuột. Các loại Chồn này có chân ngắn; cổ, mình dài và nhỏ. Sau đây là vài thân thuộc Hồ tộc thuộc gia đình Mustelidae:

1. Chồn Mỏ Heo Arctonyx collaris được tìm thấy ở Việt Nam, Lào, Cambodia, Thái Lan, Miến Điện, Mã Lai, Indonesia và Hoa Nam. Các anh chị dòng Arctonyx có mỏ dài tựa như mỏ Trư tộc. Các anh chị nầy mặc quần áo dày luộm thuộm màu đen pha lẫn màu hung đỏ nhạt- xám. Chân đen; móng dài và trắng. Các anh chị Chồn Mỏ Heo dài lối 70- 80 cm, cân nặng từ 7- 14 ki- lô. Các anh chị ấy rất dũng mãnh khi bị các dã thú khác bao vây và đe dọa mạng sống. Họ sống trong hang hay hốc đá. Khi gặp nguy hiểm họ ẩn trốn sâu dưới hang. Chồn Mỏ Heo có khứu giác bén nhạy khi đi tìm mồi và trái cây.

2. Chồn Hang Miến Điện Melogale personata được tìm thấy nhiều từ Miến Điện đến Việt Nam. Chồn màu xám đen; đuôi màu trắng. Loại Chồn nầy dài lối 40- 50 cm; đuôi dài và có nhiều lông như cây chổi. Chồn Hang sống trong hang hay trong bóng cây ăn tạp như các thân thuộc khác. Khi bị loài thú dữ uy hiếp Chồn Hang tiết ra một chất nhờn rất hôi khiến cho đối phương phải ngừng tấn công.

3. Chồn Marten Martes flavigula ở Đông Nam Á, nam và đông Trung Hoa có lông vàng dưới cổ. Chồn Marten leo cây rất giỏi và phóng nhảy rất xa. Khi gặp hiểm nguy các anh chị trèo lên cây trốn và tiết ra một chất nhờn có mùi hôi rất độc.

4. Chồn Đen (Ferret .<.A.>.; furet .<.Pháp.>.) hay Chồn Polecat mang tên khoa học Mustela putorius có da và lông rất quí. Địa bàn của Chồn Đen là lục địa Âu Châu. Chồn Đen ăn Thỏ, Chuột, loài bò sát, Chim, Ếch, Nhái. Các anh chị Chồn Đen có thị giác kém. Họ săn mồi bằng thính giác và khứu giác. Khi gặp nguy hiểm Chồn Đen tiết ra mùi hôi rất khó chịu như là một võ khí tự vệ vậy. Các chị Chồn Đen (Policat hay Ferret) bị mất hồng huyết cầu và đi đến tử vong nếu không giao tình với các anh Chồn Đen! Đây là một đặc điểm đáng lưu ý của dòng Mustela putorius.

5. Các loại Chồn Ermine Mustela erminea, Chồn Tí Hon Mustela nivalis, Chồn Mink Mustela vison ở vùng ôn đới lạnh và hàn đới ở Âu Châu, Mỹ Châu và Bắc Á đều có lông dày màu trắng. Màu lông thay đổi vào mùa hè.

6. Ở Phi Châu, Nam Âu có Chồn ăn mật ong như Hùng tộc (Gấu). Đó là Chồn mang tên khoa học Mellivora capensis.

7. Chồn Hôi (skunk) ở Hoa Kỳ và Mễ Tây Cơ mang tên khoa học Spilogale putorius thuộc gia đình Mephitidae, cân nặng lối 3 ki-lô. Các anh chị chồn hôi trèo cây rất giỏi. Nơi cư ngụ của các anh chị là các bộng cây. Anh chị mang tên Chồn Hôi vì có gương mặt phảng phất Hồ tộc; quần áo đen có sọc dọc theo thân màu trắng. Đuôi của Chồn Hôi như cây chổi. Chồn Hôi tiết ra một chất nhờn hôi và độc. Đó là võ khí tự vệ của dòng tộc này.

8. Chồn Ăn Cá được người Anh gọi là fisher cat (Mèo câu bắt cá) ở Hoa Kỳ và Canada mang tên khoa học Martes pennanti. Chồn Ăn Cá là loài ăn tạp. Ngoài Cá họ còn ăn Chim, Chuột, Sóc, Thỏ v.v. Lông của tộc này được loài người ưa chuộng. Chồn Ăn Cá Martes pennanti khác với các anh chị Rái Lutra lutra cùng gia đình Mustalidae, sống dưới nước và bắt Cá rất giỏi.

  9. Chồn Gulo gulo tạm gọi là Chồn Háo Ăn (Chữ Gulo phát xuất từ tiếng La Tinh có nghĩa là cuống họng; ăn ngon miệng) hay Chồn Wolverine (wolf: Chó Sói). Loại Chồn nầy sống ở vùng khí hậu lạnh như Bắc Mỹ, Bắc Âu, Tây Bá Lợi Á, Mãn Châu v.v. Vì vậy các anh chị Chồn Gulo Gulo ăn mặc quần áo dày để chịu đựng nổi cảnh băng giá ở nơi họ sinh sống. Các anh chị Chồn Gulo Gulo có hàm răng sắc bén khả dĩ cắn nát thịt đông đá ở vùng khí hậu hàn đới.

****

Thưa quí vị, chúng tôi chỉ sơ lược vài thân thuộc của chúng tôi. Riêng trong họ Canidae chúng tôi xin miễn đề cập đến các thân thuộc như Chó Sói, Chó Nhà, Chó Rừng, Chó Dingo v.v..  vì Khuyển tộc có bài tham luận riêng.

Như quí vị đã thấy, loài người và một vài động vật khác không ưa thích gì chúng tôi. Loài người ghét chúng tôi vì chúng tôi ăn Gà, Vịt, Ngỗng của họ. Để trừng trị chúng tôi họ gài bẫy bắt chúng tôi rồi hứng khởi cho chúng tôi chết ngộp trước khi làm thịt. Do đó người Việt Nam có câu: Ăn quen Chồn Đen mắc bẫy. Ở bất cứ nơi nào trên Trái Đất nhất là ở Âu Châu người ta cỡi ngựa và dẫn theo Chó bầy để săn bắn, giết và bắt sống chúng tôi. Các anh Chó, thân thuộc với Hồ tộc chúng tôi không ngần ngại cắn cổ dòng họ chúng tôi để phục vụ cho loài người. Ở Úc Chó Dingo giết hại Hồ tộc chúng tôi vô số. Bây giờ chúng tôi mới hiểu tại sao loài người thương yêu Khuyển tộc và gán cho họ nhiều đặc tính như trung thành, mến chủ, không bao giờ bỏ nhà của chủ v.v. Theo sự hiểu biết thô thiển của Hồng Hồ thì những người khen Khuyển tộc đều là những người khá giả. Trái lại những người nghèo, người hành khất lại nói: Chó sủa người áo rách. Hồ tộc chúng tôi khủng khiếp vì những cuộc săn bắn Chồn qui mô ở Âu Châu. Bây giờ Hồ tộc chúng tôi giảm dân số nên ở Âu Châu người ta có luật cấm săn Chồn. Scotland ban hành luật cấm săn bắn Chồn năm 2004. Trước những luật này chúng tôi không còn biết nói gì hơn:

Có còn hơn không

Trễ còn hơn không bao giờ có.  

Loài người vẫn tiếp tục bắn giết Hồ tộc chúng tôi để lấy thịt, da và lông. Phụ nữ của loài người càng sang trọng càng phải có áo khoác có lông Chồn miền ôn đới hay hàn đới. Muốn có những chiếc áo đẹp như vậy phải giết bao nhiêu Hồ tộc?

Các anh chị Gà, Vịt, Ngỗng, Chim, Cắc Kè... oán ghét Hồ tộc chúng tôi. Xin các anh chị bình tâm suy nghĩ các anh chị có biết các anh chị gây khổ cho bọn Trùn, Dể, Kiến, Sâu Bọ... như thế nào không?  

Thưa quí vị, bịnh chủ quan cho phép người ta thấy lỗi lầm và tội ác của người khác mà không thấy ác tâm và sự tàn độc của chính mình. Vũ trụ có to lớn và già nua nhưng nó luôn luôn bị bao quanh bởi những vấn đề lẩn quẩn không bao giờ có lối thoát tốt đẹp và trọn vẹn. Các anh chị Điểu tộc biết có bao nhiêu Hồ tử bị Chim Ưng, Quạ, Đại Bàng bắt cóc và ăn thịt không?

Thân xác Hồ tộc bị loài người chặt từng mảnh ngâm nước muối và giấm một đêm rồi đem ra nấu ra- gu với khoai tây, củ cải cà-rốt. Người Việt Nam có vẻ đơn giản hơn vì thiếu thịt trong đời sống hàng ngày. Họ dùng bột nghệ xào thịt chúng tôi với nước cốt dừa. Có người nấu thịt Hồ tộc với rượu chát như nấu thịt Thỏ vậy. Có người ăn thịt Chồn như ăn Cẩu nhục. Vậy mà họ chê thịt Hồ tộc dai. Lông Hồ tộc được dùng trong các áo đắt tiền của phụ nữ. Xạ của Hồ tộc được các thầy thuốc Đông Y dùng làm thuốc.

Loài người dùng mọi từ ngữ để nói xấu chúng tôi, đồng hóa Hồ tộc chúng tôi với phường lường gạt, mưu mô, xảo quyệt. Những từ Chồn, Cáo, Hồ Ly Tinh, Fox, Foxy, Renard của Việt Nam, Trung Hoa, Anh và Pháp không có nghĩa tốt bao giờ. Chúng tôi không sợ sự phê phán của loài người. Họ ghét chúng tôi có nghĩa là họ nễ chúng tôi. Họ không dám khinh thường chúng tôi. Lạ gì thái độ của loài người. Nghèo thì họ khinh. Ngu thì họ hiếp đáp. Giàu và khôn thì họ ganh tỵ, suy bì và ghét bỏ. Nói như vậy để thấy loài người có nễ sợ chúng tôi vì Gà, Vịt, Ngỗng.. của họ dễ bị chúng tôi ăn sạch. Hồ Cá của họ bị các anh chị Rái vét sạch!  

Người Trung Hoa gieo oán hận cho loài người đối với chúng tôi qua nàng Daji (Đắc Kỷ) đẹp tuyệt sắc nhưng ác độc không ai bằng. Người ta cho rằng nàng là hiện thân của Hồ Ly Tinh. Vào thế kỷ XV các Nho gia ủng hộ nhà Trần cũng có những ám chỉ tương tự đối với Hồ Quý Ly, người soán ngôi nhà Trần và lập ra nhà Hồ (1400- 1407).

Ông Aesop sống ở Hy Lạp vào thế kỷ VI trước Tây Lịch. Ông La Fontaine sống ở Pháp vào thế kỷ XVII. Hồ tộc chúng tôi có thù oán gì với hai ông đâu. Vậy mà hai ông viết bài Con Quạ và Con Chồn để chửi Hồ tộc chúng tôi dùng miệng lưỡi tâng bốc anh Quạ để anh nhả bánh sữa cho Hồ lão bối, tiền nhân của chúng tôi, ăn. Rồi họ chọc quê anh Quạ mê nghe lời nịnh hót mà mất bánh sữa.

Người Việt Nam phân loại Hồ tộc chúng tôi qua màu quần áo và vóc dáng.

Chồn Bông Lau là chồn mướp, lông xám có vết đen giống như bông lau.
Chồn Cáo là Chồn to lớn.
Chồn Đen là Chồn mặc quần áo đen.
Chồn ngận là Chồn to lớn và rất dữ.

Hồ giả hổ oai (uy) là Cáo mượn oai Hùm (Cọp).
Hồ quần Cẩu đảng nghĩa là Chồn bầy Chó lũ.
Thố tử Hồ bi nghĩa là Thỏ chết, Chồn buồn. Tuy không là đồng loại nhưng vẫn có sự thương xót nhau khi lâm chung.  (Dưới hội trường một anh Thỏ la lớn: Hồ tộc giết chúng tôi còn gì nữa mà buồn!)
Chồn bầy Cáo lũ nói lên nếp sống tập đoàn của Hồ tộc và thân thuộc nhưng những chữ bầy và lũ có nghĩa chê bai, khinh bỉ, ghét bỏ hơn là khen ngợi.

Người Việt Nam nói tốt cho Hồ tộc thì ít mà nói xấu thì nhiều. Dù vậy họ lại thích uống cà phê cứt Chồn. Hồ tộc chúng tôi không hiểu tại sao Chồn ăn trái cà phê chín và vất hột cà phê ra ngoài bằng đường tiêu hóa và hột cà phê đó trở thành cà phê ngon. Chúng tôi không hiểu mỗi ngày loài người phải mất bao nhiêu thì giờ đi tìm phân chồn và lấy được bao nhiêu hột để có cà phê cứt chồn được khen là cà phê ngon độc đáo?

Chữ FOX là tên một bộ lạc Da Đỏ ở Wisconsin và cũng là ngôn ngữ Algonquian của bộ lạc Fox, Sauk va Kickapoo. Fox là tên một đài truyền hình ở Hoa Kỳ.

Ermine là tên một dòng Hồ tộc Mustela ermina. Ermine cũng chỉ thứ bậc, phẩm hàm hay qui chế của vua chúa, công hầu khanh tướng hay thẩm phán ở Âu Châu ngày xưa khi mặc áo lông Chồn Ermine vào những ngày lễ.

Wolverine là Chồn Háo Ăn Gulo gulo. Chữ Wolverine viết hoa là tên một bộ lạc ở Michigan hay cư dân của tiểu bang này. Tiểu bang Michigan còn có biệt danh là Wolverine State.

Trong tiểu bang Massachusetts có một thành phố nhỏ tên Foxborough.

Trong Thánh Kinh Chồn được đề cập đến trong sách Judges 15:3- 5; Nehemiah 4:3; Luke 13:32; Song of Songs 2:15; Ezekiel 13:4; Mathew 8:20; Lamentation 5:18.

Trong thực vật học có:

- Cây Đuôi Chồn tức Đậu ma Flemingia macrophylla
- Foxnut (Hoa Súng Gai- Khiếm Thực) Euryale ferox
- Fox brush (Hoa Nữ Lang Đỏ) Centranthus ruber
- Fox tail orchid (Phong Lan Ngọc Điểm) Rhynchostylis gigantea
- Fox tail millet (Kê Đuôi Chồn) Setaria italica
- Fox tongue melanoma (Cây Mua) Melastoma sanguineum

Trong Thiên Văn học có chòm sao Vulpecula tức Little Fox (Tiểu Hồ hay Tiểu Cáo) nằm giữa sao Cygnus (Thiên Nga) và Aquila (Đại Bàng).

Trong Đề 40 con Chồn mang số 36 trước Ông Trời (số 37) và sau Dê (số 35).

Ở Hoa Kỳ có rất nhiều bài hát nhi đồng về Fox (Chồn).

Trong y học Hồ tộc mang cho loài người bịnh dại như Khuyển tộc. Bị Chồn cắn cũng nguy hiểm như bị Chó, Chó Sói, Dơi, Raccoon… cắn. Vi khuẩn Lyssavirus thuộc gia đình Rhadoviridae gây ra bịnh dại (rabies, hydrophobia) và dẫn đến tử vong. Hồ tộc cũng mang lại cho loài người một loại bịnh mới gây tử vong: bịnh SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome- Hội Chứng Hô Hấp Cấp Tính) do vi khuẩn SARS coronavirus gây ra. Bịnh này bùng nổ trước tiên ở Trung Quốc năm 2002 gây thiệt mạng nhanh chóng cho 774 người trong số 8,096 người bị nhiễm bịnh. Ở Hoa Kỳ có 27 người nhiễm bịnh SARS nhưng thoát chết.

Thưa quí vị, Hồ tộc chúng tôi oán ghét loài người. Họ gây khiếp sợ cho dòng họ chúng tôi bằng những buổi săn bắn được tổ chức rầm rộ. Họ bắn giết dòng họ chúng tôi để ăn thịt, lấy da, lấy lông bán. Họ bắt vài anh chị Chồn có vóc dáng bề ngoài đẹp đẽ để nuôi trong nhà làm công tác bắt Chuột thay cho anh chị Mèo. Khi bịnh dại bùng phát họ tàn sát chúng tôi vì cho rằng Hồ tộc cắn cũng gây bịnh dại ngộp nước và tử vong như bị các anh chị Chó cắn vậy. Thế là Hồ tộc bị thảm sát hàng loạt, bỏ xác xuống hầm thiêu hủy mất xác. Chuyện lưu đày Hồng Hồ tộc sang Úc Đại Lợi gây cảnh phân ly của nhiều gia đình Hồng Hồ trên lục địa Âu Châu. Hồng Hồ bị lưu đày không bao giờ trở lại sinh quán của mình. Đến Úc, do mặc cảm lưu đày và mất gốc, các anh chị yêu thương nhau nhiều hơn. Không bao lâu dân số Hồng Hồ gia tăng. Ở Úc người ta nuôi trừu rất nhiều. Các anh chị Hồng Hồ dẫn các Hồ nhi ra đồng cỏ thưởng thức thịt trừu con. Vì chuyện này mà Hồng Hồ bị loài người tấn công liên hồi. Độc ác hơn là dùng mấy anh Chó Dingo, thân thuộc của chúng tôi, cắn giết Hồ tộc đẫm máu không một chút thương tâm. Chút cơm thừa đã làm cho các anh chị Dingo quên thân thuộc và trở nên tàn bạo.

Chúng tôi xin dứt lời và kính chúc quí vị một ngày vui.

Bản nhạc Renard trỗi bản C’est là Vie vang rền.

Trưởng lão Hồng Hồ tộc Anh Quốc Vulpes vulpes.

 

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

art2all.net

Xuân đến Nam Bán Cầu QUANG NGUYEN

   Xuân đến Nam Bán Cầu

                                                                                                                                        

                                                                                                                          Xương rồng khoe sắc nở chào xuan

                                                      Nắng ấm lung linh phủ cánh Hồng

                                                      Cúc soi cửa kiếng ngóng trông

                                                       Chủ nhà đâu nh ỉ mời ông hưởng nhàn.

                                                                                                                                         QLTK Nam Úc 2016 v ào Xuân