BAN TIN THAN HUU SO 84-2016_ CHU TRUONG: PHAM DINH LAN SO 84- 2016

BAN TIN

THAN HUU

CHU TRUONG:  PHAM DINH LAN

SO 84- 2016

TIN TUC

*    Nhan dip Tet Binh Than Pham Thi Thoa goi mot loat hinh dia lan Da Lat nhieu mau sac khac nhau rat dep.  Hinh nhu Vu Thi Lien cung o Da Lat (theo N. Duc Phan).  Thoa co quen voi Lien khong?  Lien hoc LTK sau em ba lop.  

*   Dai phu Nguyen Van Chi dien thoai chuc Tet.  Qua cuoc dien dam toi moi biet Chi van chua huu nhung bot gio lam viec o binh vien ma chi lam o clinic thoi.  Chi o California nhung trong mot thanh pho it nguoi A Chau va nguoi Viet nen khong co khong khi Tet nhu Los Angeles, Santa ana, Garden Grove, San Jose, San Diego, San Francisco v.v. 

*   Nguyen Duc Phan va Le Minh an Tet tai que nha cung voi gia dinh truong nu.  Phan lien lac voi ban be cu va co chup nhieu hinh  cac than huu Ly Thuong Kiet to chuc Tat Nien o Sai Gon, Trung Chanh va An Phu Dong.

*   Cam on chi Le Khanh ve nhung anh chup cac loai hoa quanh nha no vao nhung ngay dau Xuan.  Trong luc ay chi Lien Nhu tron lanh mien Dong Bac de chay ve mien cat trang o Dong Nam Hoa Ky.

*   Doc ebao Binh Than cua truong Chan Phuoc Liem (chanphuocliem.com) toi thay Q Binh Phuong biet rat nhieu ve anh Pham Dinh Huy.  Cang ngac nhien hon khi thay Q Binh Phuong trich vai cau trong bai Ong Giao Gia cua toi.  The moi biet khong viec gi ma cac em thong biet!  Nguyen Duc Phan tim o dau ra ngay sinh cua toi de chuc sinh nhat khien toi ngac nhien vo cung.  Nguyen Thi Thap thi biet vi em co hoi.  Nguyen Thi Thap va Bui Thi Quy rat tich cuc trong sinh hoat cua Hoi Ai Huu Chan Phuoc Liem voi tin tuc cap nhat hang tuan roi hang thang rat phong phu.  Thang 07- 2016 Hoi Ai Huu Chan Phuoc Liem se to chuc dai hoi o Orange County de cac ban huu tu cac noi tren the gioi ke ca cac ban o Viet Nam den California de co nhung ngay hoi ngo day y nghia giua qui Cha trong ban lanh dao truong, qui Thay trong ban giang huan va cac cuu hoc sinh cua truong.  Thy Nam Fevrier o Phap co sang Hoa Ky du dai hoi nay khong?

*   Nguyen Manh Hung, Truong Minh Tue, Phan Kim Ngoc, Pham Thi Phuong, Do Thi Cai, Nguyen Ngoc Chieu…co dinh to chuc gi cho rieng khoa 59 nhu da hoach dinh khi Chu Ba Thu con song khong?  Nguyen Van Quang va cac em o Uc thi sao?

*   Nguyen Viet Duc:  Chi tu Hue o Binh Chuan, me cua Dung, da mat va chon tren nghia trang Chanh Luu.  Chi mat dung mot nam sau khi anh An mat.  Ve giam tao ma em noi toi khong biet nhieu lam.  Chi biet rang giam lam tu trai cay thi an ngon va khong qua chua lam hai da day nhu giam pha tu acetic acid.  O Viet Nam nguoi ta ua chuong giam nuoi bang chuoi su tuc chuoi Xiem (chi chuoi su thoi.  Cac loai chuoi khac khong lam giam duoc).  O mien on doi nguoi ta dung nho hay trai pomme (apple) lam giam.  Nho va ‘apple’ la hai loai trai cay duoc xem la trai cay ngon va co duoc tinh.  Ngay xua nguoi My van truyen tung cau:  An apple day keeps the doctor away.  Vay giam lam tu nho (vinaigre: giam- Vin: ruou nho; aigre: chua) hay ‘pomme’ (apple) chang nhung ngon ma con  co duoc tinh.  Chung ‘tuoc’ cua tre em vai thang tuoi rat kho tri nhung cho tre an trai ‘pomme’ xay ca vo thi chung tieu chay tre em duoc chan dung ngay.  Tannins trong vo ‘pomme’ khong qua chat n'en phu hop voi bo may tieu hoa cua tre em vai thang tuoi.  Doi voi dan mien Dia Trung Hai va theo dao Thien Chua nho rat quan trong.  Nho lam ruou chat trang, ruou chat do, ruou Champagne, ruou le; lam giam.  Hot nho dung de khai thac dau nho.  Nho la mot loai day nhung co the song hang tram nam chung to kha nang sinh ton va suc de khang cua no nhu the nao.     

*   Nghe Duc la ban cua Pham Quoc Kiet khi hoc o Trinh Hoai Duc (Binh Duong).  Trong luc noi chuyen dien thoai Kiet goi loi tham anh toi va toi.  Duc lay lam la sao Kiet biet nhieu ve anh em toi.  Thi ra  Kiet la chau cua chung toi.  The la Duc cho Kiet email de lien lac voi toi.  Toi rat mung noi lai lien lac voi nguoi chau mat lien lac gan nua the ky mac du song chung trong mot thanh pho.  Ly do don gian vi o tuoi 30 ma con cua Kiet goi toi bang ong co n'en toi ngai  vi thay minh som gia qua.  Pham Quoc Kiet sang Phap sau nam 1975 vi vo chau co Phap tich.  Chau co 03 bang Ph. D ve : 1. Molecular Bioengineering 2. Chemical Bioengineering  3. Human Physiology Nutrition.  Chau Kiet la Giao Su Titulaire cua Ecole Normale Superieure o Paris , mot trong nhung truong noi tieng nhat o Phap vi sinh vien phai qua mot ky thi tuyen gat gao de duoc vao hoc sau khi co du bi dai hoc.  Nguoc dong thoi gian chung ta co: Bui Quang Chieu la ky su Nong Nghiep dau tien cua Viet Nam hoc o Algeria roi Phap (1897); Nguyen Van Xuan Polytechnique (1911); Phan Van Truong co tien si Luat va cu nhan Van Chuong; Nguyen Manh Tuong co 02 tien si (Luat & Van Chuong) cung mot nam o tuoi 23; Tran Van Trai co 02 tien si (Luat & Van Chuong); O. Ngo Dinh Nhu tot nghiep Ecole Nationale de Chartes; Pham Duy Khiem, Tran Duc Thao (ENS) v.v. O. Tran Van Trai la nguoi An My, Thu Dau Mot (Binh Duong).  O. Le Van Hai la nguoi Thu Dau Mot tot nghiep ENS.  Ong day Philosophie o Lycee Chasseloup Laubat, Sai Gon, sau nay la Jean Jacques Rousseau roi Le Qui Don.  Hau sinh co Pham Quoc Kiet co 03 Ph.D  nhu vua ke.  Kiet khong tot nghiep ENS ma la giao su thuc thu cua ENS.  Thinh thoang Kiet la giao su thinh giang cua M.I.T, Hoa Ky.  Trong Thanh Kinh co chuyen mot ba gia mat mot dong xu.  Khi tim duoc dong xu ba mung ro va lam tiec mung vi da tim lai dong xu.  Doc gia chac thong cam su vui mung cua toi khi noi lai lien lac voi nguoi chau sap huu tri o tuoi 70 sau gan nua the ky mat lien lac.  Gap lai nguoi chau qua dien thoai toi nho lai cau noi cua Pascal:  Chan ly ben nay day Pyrenees la su lam lan o ben kia day Pyrenees.  Kim cuong bi xem la da cuoi va bi dap be nat mot cach khong thuong tiec o vai noi nao do tren hanh tinh nay.  Cung tren hanh tinh ay co noi goi no la kim cuong nen trau chuot no,  tran qui no va gin giu no nhu mot bao vat.  

VAI CHUYEN QUANH TA

Vit Hai Chan

          Bai viet ve Vit lam cho Nguyen Thi Mai nho den thit vit Thanh Da.  Ban than nguoi viet nho den vit quay Ton Tho Tuong va thit vit tren duong Hong Thap Tu.  Quanh chu de nay toi bong nho mot chuyen duoc nghe luc con nho xin luoc thuat lai xem ban doc co thay gi moi khong.

          Chuyen ke rang co mot cau hoc tro di theo thay di an gio.  Thay o day co le la thay day chu nho thoi tien Tay thuoc nen moi co canh thay dan tro di an gio nhu vay.

          Di doc duong nguoi hoc tro ngac nhien khi thay mot con vit dung mot chan va nham mat ngu.  Nguoi hoc tro  ngac nhien la len: “Thua thay! “

          Con vit nghe tieng  dong, mo mat ra va tha chan kia xuong dat.  Ong thay hoi: “Cai gi?”

          Nguoi hoc tro linh quynh khong biet tra loi nhu the nao cho hop voi su ngac nhien cua anh ta khi con vit ngu va dung tren mot chan.  Bay gio no tha chan kia xuong dat roi.  Vay phai tra loi cho ong thay nhu the nao cho hop le, hop canh.  Nguoi hoc tro dap lai: “Thua thay con vit co hai chan.”

“Thi con vit co hai chan cho co may chan?”  Ong thay noi.

          Nguoi hoc tro danh im lang vi do la su that hien nhien.  Nguoi Phap goi do la Verite de La Palice, Lapalissade.  Nguoi Anh goi la Truism hay Tautology (trung phuc hoc) dua theo ten cua hau tuoc Jacques de Chabannes tuc hau tuoc De La Palice (1470- 1525).  Day la mot tuong lanh qui toc duoi thoi vua Francois I, nguoi mo dau cho thoi Phuc Hung (Renaissance) o Phap.  Hau tuoc De La Palice noi tieng ve su that hien nhien dai de nhu sau:

-     Tren mo bia cua ong co nhung dong chu:  Day la noi an nghi cua De La Palice.  Neu ong ta khong chet thi ong ta con song.

-     No tran truong vi no khong mac quan ao.

-     Ong ta chet ngay thu sau, ngay cuoi cua cuoc doi.  Neu ong ta chet ngay thu bay ong ta song them mot ngay.

-     Neu ong ta chet ong ta khong con tho.

-     Hai ngay truoc khi ong ta chet, ong ta con song. 

          Cho bon cang; ga hai chan; rang bo thi trang; cho co nhieu long; cay rung nhieu la…deu la nhung su that hien nhien khong ai choi cai duoc.  Cau hoc tro thay vit mot chan.  Do la mot chuyen la.  Nhung khi cau noi vit hai chan thi chuyen cau tuong la la truoc do vai giay tro thanh su that hien nhien!!

Ve Chuyen Da Ho

          Loai nguoi xem Cop hay Su Tu la dong vat manh nhat trong cac loai dong vat an thit song tren mat dat.  The ma cac sieu nhan trong lich su nhan loai da danh chet Cop va Su Tu. 

          O phuong Tay co chuyen Hercules (nhan vat Than thoai) da giet chet su tu.  Samson, David da giet chet su tu bang doi tay ran roi cua minh. 

          O Trung Hoa co Vo Tong da ho. 

          O Viet Nam co chuyen Le Van Khoi danh chet cop va bi duc ta quan Le Van Duyet  gian du bat phai danh mot con cop khac nhung phai bat song cho khong duoc danh chet cop.  Theo truyen thuyet duoc ghi lai Le Van Khoi da lam dung theo loi duong phu ong, ta quan Le Van Duyet, da dan.  Chuyen ong At, ong Giap o Tan Khanh da danh chet cop.  Tan Khanh, Ba Tra (ten mot phu nu da danh nga 16 thanh nien choc gheo ba.  Ba Tra tro thanh mot dia danh nam giua nga tu Binh Chuan va Tan Khanh)  con hoang vu vao dau the ky XIX.  Thinh thoang co cop xuat hien.  Trong thoi ky chien tranh Viet- Phap (1945- 1954) nguoi ta noi nhieu ve cop ba chan o Khanh Van tuc la ria cua Chien Khu D voi nhung chi tiet rung ron, kinh hoang khong thua gi Chuyen Than Ho cua TCHYA Dai Duc Tuan.

          Trong bai viet ve Quang Trung Hoang De chung toi co de cap chuyen Nguyen Hue (hoang de Quang Trung sau nay) da danh chet mot con cop truoc khi xay ra cuoc khoi nghia cua ba anh em nha Tay Son.  Trong mot Ban Tin Than Huu chung toi co noi den chuyen thay giao Khai o Tan Ba, giam thi truong Petrus Ky trong thoi gian hoc sinh toan quoc to chuc le truy dieu nha cach mang duy tan Phan Chu Trinh (1926), da bi cop tan cong tren mot go moi.  Ong dung vo thuat danh bat con cop roi dung sung ban ha  no trong luc di san o Loc Ninh (luc ay thuoc tinh Thu Dau Mot).  Lam Thi Phuong co post mot anh chup nay.  Trong anh co O. Truong Van Di, hieu truong dau tien cua truong Trung Hoc Trinh Hoai Duc va truong Cong Dong sau nay la truong Nong Lam Suc Binh Duong.

          Chuyen nguoi danh chet cop rat hiem nhung thinh thoang van xay ra o cac vung rung nui.  Do la ly do giai thich tai sao nguoi sinh song o vung rung nui  thuong gioi vo nghe.  Sinh quan cua Nguyen Hue  trong tinh Qui Nhon la vung rung nui.  Le Van Khoi von ho Be la nguoi Thuong Du Bac Ky duoc ta quan Le Van Duyet nuoi lam duong tu.  Nhu vay viec danh va giet cop la mot viec lam kho khan nhung van co the co nguoi lam duoc.

          Thoi tien chien trong xa que noi toi co mot nguoi ten Ly Quan rat ngheo.  Vo anh mat va de lai 04 nguoi con trai luc nao cung khoc la vi thieu an.  Cha toi cho anh cat mot cai choi trong dat nha.  Khong biet ten that cua anh la gi va anh tu dau toi.  Chi nghe cha va anh toi goi anh la Ly Quan.  Toi khong biet anh lam gi de song.  Chi biet rang  anh rat ngheo.  Dieu lam cho toi nho mai la cac con anh moi lan khoc deu phat am hai chu ‘Am binh! Am binh!” .  Den mua trai truong nguoi ta muon Ly Quan treo truong de hai trai ban.  Cay truong Nephelium hypoleucum hay Xerospermum tonkinense la mot lai cay moc hoang cao tu 25 den 30 m.  Nguoi Anh va Hoa Lan goi trai truong la Korlan.  Treo truong rat nguy hiem neu khong co anh Ly Quan vi cay cao; trai nam ngoai ria cua cac nhanh rat kho hai.  Trai truong mau do hay vang rat dep.  Trai truong, hang cay sao (Hopea odorata) va tieng ve sau mua he tro thanh net dac thu cua que noi toi (xa Tuy An hay An Phu Xa).  Vo trai truong nham nhu trai vai nhung trai truong nho va rat chua; hot to.  Truong co nhieu trai nen  cay truong cung mang cho chu nhan chung mot so loi tuc phu co dinh hang nam.  Khi chien tranh bung no,  lang bi thieu huy.  Dan lang chay ra Bung, Lai Thieu, Thu Dau Mot, Sai Gon, Bien Hoa, Thu Duc, Di An, Xuan Loc.  Anh Ly Quan va con chay nguoc len thac Tri An.  Thoi bay gio vung thac Tri An rat hoang vu nen co nhieu nai, cop, heo rung thuong xuyen lai vang.  Ly Quan song cam cu voi da thu va bom dan chien tranh.  Cuoc song cua anh thieu thon va nguy hiem hon Robinson nhieu.  Nam 1955 anh ca toi len Tri An cho anh Ly Quan ve Sai Gon.  Co le do la lan tham vieng Sai Gon dau tien trong doi anh.  Nhan co hoi nay toi hoi anh co so cop khong khi song o Tri An?  Anh noi rang song trong rung lau nam nen anh khong so da thu.  Anh noi anh phai dung vo khi ben nhon de ruot cop den bat heo va ga cua anh moi dem.  Qua cach noi cua Ly Quan chung ta co the tin rang tren Trai Dat van co nguoi co du tri khon va suc manh danh chet cop nhu cac chuyen truyen khau duoc loan truyen tu truoc.

Niem Tin va Su Lac Quan

          Suc manh cua bap thit chi cong hien 25% toan suc manh cua con nguoi.  75% con lai la suc manh cua niem tin va su lac quan. 

          Nguoi lac quan va co niem tin de thanh cong hon nguoi bi quan va khong co niem tin.  Nguoi bieu dien trong ganh xiec, nguoi leo nui, nguoi lai xe hoi dua va nhung nguoi hang ngay doi dau voi nhung kho khan va nguy hiem khong the nao hoan thanh tot dep cong viec cua minh neu thieu niem tin va tinh than lac quan.  Mot nguoi co oc bi quan va thieu niem tin chi can nghe va thay mot nguoi binh thi da nhuom binh.  Khi mac binh, binh cua anh ta rat kho chua.  Su bi quan va thieu niem tin lam cho anh ta khong tin bac si va thuoc tri binh cho anh ta thi lam the nao anh ta het binh duoc?  Nguoi bieu dien xiec bieu dien nhung man nguy hiem thanh cong vi anh ta co niem tin lam duoc nhu the.  Trong luc bieu dien, chi can mot giay mat niem tin anh ta se bi te nga ngay. 

          Noi theo sieu hinh nguoi co niem tin va tinh than lac quan la nguoi co CAN tot nen co dinh so tot.  Quang Trung Nguyen Hue, Georges Washington, Napoleon Bonaparte…deu la nhung tuong lanh can truong xong pha ngoai tran mac nhung khong chet vi lan ten, mui dan.  Do la nhung nguoi co so Thien dinh de ganh vac nhung trong trach to lon. 

          Nguoi lac quan la nhung nguoi co duc tin cao hoac co suc khoe tot nghia la luc phu ngu tang lanh manh va hoat dong tot. 

          Nguoi khong co duc tin thuong hay ngo vuc.  Ngo vuc nguoi chung quanh.  Ngo vuc nguoi trong nha va ngo vuc ngay ca chinh minh.  Ho hay trach moc va hoai nghi mua, gio, hoai nghi cha me, Than Thanh va ca Thuong De nua.  Ho tu cho diem minh cao.  Den khi that bai thi de buong xui, buon buc va bi quan yem the.

          Nguoi binh hoan, luc phu ngu tang  suy yeu thi khong sao co tinh than lac quan duoc.  Doi voi nguoi bi quan mui huong cua hoa hue chi la mui cu hanh ma thoi.  Nguoi co luc phu ngu tang tot nhung trong tam luc nao cung nuoi duong tu tuong bi quan yem the thi khong bao lau luc phu ngu tang cung bi tan pha.  Toc som bac mau.  Thi giac suy kem.  Thinh giac khong con chinh xac.  Tieu hoa bat thong.  Da day bi loet.  Tam, can  nong buc, boi hoi mat ngu v.v.

          Nguoi Do Thai tao cho dan toc ho niem tin rang ho la mot dan toc duoc Thuong De lua chon.  Niem tin ay lam cho ho phai lam sao cho xung dang voi su lua chon cua Thuong De.  Du thanh cong tren lanh vuc kinh te, tai chanh, khoa hoc ho van khong ngung dat niem tin cua minh vao Thuong De ma ho goi la Jahveh hay Jehovah.  Niem tin do da dan nguoi Do Thai tro ve vung dat hua cua to phu Abraham sau 2,000 nam vong quoc va song luu lac khap nam chau.

          Nguoi Nhat luon luon tin tuong ho la con chau cua Thai Duong Than Nu Amaterasu.  Niem tin ay dan ho vao trat tu tinh than: ton kinh Thien hoang, thuong yeu que huong day rung nui va thien tai (dong dat, nan song than <tsunami- raz de maree>, dong dat, nui lua) nhung my mieu cua ho.  Niem tin ay giup cho nguoi Nhat giu cho dong lich su cua ho trong sang nhat the gioi:  mot dong Thien hoang lanh dao dat nuoc tu ngay lap quoc den nay (600 truoc Tay Lich).  Ho khong noi nhieu ve chu nghia yeu nuoc nhung suot dong lich su dai, dat nuoc ho chua thay got giay xam lang cua ngoai nhan.  Ho chua trieu cong Trung Hoa cung khong xem trieu dinh Trung Hoa la Thien trieu.  Nuoc cua ho nho be nhung ho vung niem tin vao su hung cuong va su truong ton cua que huong ho ben canh hai quoc gia lang gieng to lon va dong dan:  Trung Hoa va Nga.  Chang nhung the, ho con danh bai hai nuoc nay tan tac (Trung Hoa nam 1895 roi 1937; Nga nam 1904 o Man Chau va 1905 o Tsushima).  Trong de nhi the chien ho lam cho Hoa Ky, Anh, Phap, Hoa Lan dieu dung. 

          Khac voi cac dan toc A Chau khac trong do co Viet Nam bi rang buoc bang nhung ton giao, tap tuc, he thong dao duc co truyen, Nhat hoi nhap vao van hoa Tay Phuong de dang va nhanh chong mac du ho co van hoa va ton giao rieng cua ho (co chu viet, co Than Dao <Shintoism>, co cong trinh kien truc va nghe thuat, co cac nganh vo thuat khac nhau v.v.). 

          Nguoi Tay Phuong lac quan khi gap nhau voi nhung loi chuc Bon jour, Good morning, Bon soir, Good evening v.v.  Ho co ve hieu hoa va than thien khi cui dau chao hoi nguoi khong quen biet.  Nguoi Viet Nam goi nhung nguoi hanh dong nhu vay la ‘ba xao’, mat the dien vi chao nguoi khac truoc co nghia la minh chap nhan minh thap be! ! Chung ta rat nang ve the dien va tieu tiet.  Chung ta sieng nang  rinh rap, bat be, chui boi nhau vi cai cham, cai phet va tung tu ngu nho nhat bat phan NANG- NHE.  Tao su bi quan, so set cho nguoi khac thi chinh nguoi tao canh ay mat su lac quan, vui ve.   Gia dinh, xa hoi, quoc gia thieu su tuoi vui.  Hay tuong tuong mot gia dinh, mot xa hoi, mot quoc gia hoan toan vang tieng cuoi thi gia dinh ay, xa hoi ay va quoc gia ay se ra sao? 

          Tri sang cua nguoi Nhat xuat phat tu tinh than ky luat va trat tu,su ton kinh Thien hoang, su tinh lang tam hon do Zen mang lai. 

          Nguoi Nhat khong oan han Perry vi nhung phat sung dai bac ngoai Vinh Edo nam 1853. Trai lai ho cam on nhung phat dai bac ay lam cho ho bung tinh trong giac ngu phong kien va cham tien.  Trong lich su, Nhat chi bai tran lan dau tien vao nam 1945 vi hai trai bom nguyen tu cua Hoa Ky.  La quoc gia bai tran ho hanh su nhu mot quoc gia chien bai dung theo tinh than vo si dao cua ho va tinh than the thao cua nguoi Tay Phuong. 

          Hoa Ky la quoc gia chien thang nhung van kinh trong quoc gia chien bai cua minh.  Nhat cam on ke cuu thu da giup ho phuc hoi kinh te phon vinh hon ca thoi tien de nhi the chien.

          Tri sang cua nguoi Hoa Ky xuat phat tu long nhan ai va duc tin vao dang Christ cua ho.  Su ua chuong the thao nuoi duong su kien tri; tinh than lac quan, thang khong kieu, bai khong nan; niem tin vao thang loi chung cuoc va oc song phang ve su THANG- THUA.   Ho nang do cac quoc gia chien bai phuc hoi kinh te de cung cong dong sinh ton trong cong dong the gioi.  The la Hoa Ky, Nhat, Tay Duc, Y Dai Loi tro thanh nhung quoc gia than huu gop phan kien hieu vao viec boi dap van minh nhan loai ngay mot tuoi sang hon.

          Hoa Ky la mot quoc gia tre lac quan va tin tuong vao tuong lai tuoi sang cua minh.  Be ngoai ho co ve duy vat vi doi dao tien bac va cua cai vat chat.  Ben trong ho rat duy tam.  Be ngoai ho co ve hoi hot va roi rat vi tinh da chung va da van hoa.  Thuc te ho rat can mat va doan ket chat che.  Ho thuc thi long nhan ai nhung khong co nghia la ho tha thu ke gay phuong hai den tai san, nhan mang va dann du cua ho de dang.  Do doc Yamamoto doan truoc su that bai ma Nhat se ganh chiu khi nhan linh cua Tojo tan cong Pearl Harbor cuoi nam 1941.  Bang moi gia Hoa Ky bat song hay giet Yamamoto vi da tan cong Pearl Harbor lam cho hang ngan quan si Hoa Ky bi tu thuong.   Ho da giet Osama Bin Laden vi cho khung bo cuop phi co va danh sap World Trade Center, lam hu hai mot phan cua Ngu Giac Dai (Bo Quoc Phong Hoa Ky) sau 10 nam tim kiem (2011).  Do la cach cu xu rat NGUOI cua Hoa Ky.  Nguoi Nhat co ve thau hieu suc manh, oc to chuc va sang tao va hieu suat  lao dong cua Hoa Ky hon ca nguoi Au Chau.  Su tiep can Nhat- Hoa Ky vao nam 1853 va 1945 la nhung su bat dau toi te the hien qua nhung phat dai bac va hai trai bom nguyen tu.  Nhung su bat dau toi te ay lai dan den nhung ket cuoc em dem va hanh phuc.  Voi tri sang, niem tin va su lac quan Nhat khong xem de doc Perry hay tuong Mc Arthur la ke thu ma la nhung nguoi mang lai su cai bien tot dep cho nuoc Nhat va dan toc Nhat.

CÁI HỌC SƠ ĐẲNG THỜI PHÁP THUỘC PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

Vài Chuyện Quanh Ta

                          CÁI HỌC SƠ ĐẲNG THỜI PHÁP THUỘC

                                                                                              PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

                                                                                              

                                                                            Sách gối đầu giường của học sinh tiểu học thời Pháp thuộc

          Dưới triều Nguyễn trong nước không có trường công lập mà chỉ có các tư thục dậy tại nhà do các thầy đồ hay các quan lại hưu trí hay mất chức đảm trách. Không phải làng nào cũng có thầy có đủ trình độ hiểu biết chữ Nho để dạy học. Chữ thầy đồ do chữ sinh đồ mà ra.

Ngày xưa thi hương có 04 trường. Đậu tam trường được gọi là sinh đồ tức tú tài. Đậu tứ trường gọi là hương cống tức cử nhân. Đậu tam trường không được bổ nhiệm ra làm quan. Để mưu sinh các sinh đồ mở trường dạy chữ Nho cho trẻ nít trong làng hay làm thầy bốc thuốc chữa bịnh cho cư dân địa phương. Số người học cũng chẳng nhiều vì con của nông dân phải phụ cha mẹ trong việc đồng áng, chăn bò, giữ em hay cắt cỏ, xách nước. Thiểu số người không muốn con mình lao lực cực khổ nên tìm cách cho con cái tiến thân bằng đường cử nghiệp. Các thầy đồ không nhận học phí. Họ được phụ huynh học sinh đền đáp bằng gạo, nếp, đậu, gà trống thiến v. v.

Dưới thời đô hộ Pháp hầu như mỗi làng đều có một trường tiểu học. Có làng có trường chỉ có hai cấp lớp: Đồng Ấu (Cours enfantin), Dự Bị (Cours préparatoire). Có làng có ba cấp lớp: Đồng Ấu, Dự Bị, Lớp Sơ đẳng Lớp Ba (Cours élémentaire). Làng rộng lớn, đông dân có 05 cấp lớp: Đồng Ấu, Dự Bị, Lớp Ba, Lớp Nhì (Cours Moyen), Lớp Nhất (Cours Supérieur). Có một thời có hai Lớp Nhì (Moyen 1 và Moyen 2) sau bỏ bớt chỉ còn một lớp mà thôi.

Ở thành phố lớn, ngay ở bậc tiểu học, nam, nữ đều học riêng. Tuổi học sinh học lớp nhì và lớp nhất xê dịch từ 14 đến 16 tuổi. Học sinh thi rớt muốn ngồi lại lớp bao lâu cũng được. Điều đó cho thấy số người đi học không nhiều lắm vì cha mẹ không có tiền cho con đi học và vì con không có khai sinh. Cũng có vài trường hợp tẩy chay giáo dục Pháp Lan Xa để bảo tồn Nho học và tinh thần Khổng Giáo. Vào thập niên 1860 vì thiếu thông ngôn và để có học sinh cho các trường mới mở người Pháp kêu gọi người Việt Nam ở Nam Kỳ gởi con em đi học như là một dấu hiệu hợp tác và chấp nhận sự hiện diện của họ ở Nam Kỳ. Nhiều người giàu có phải đưa tôi tớ đi học thay cho con mình. Một người nhà nghèo được đi học thế cho con một phú hộ đã trở thành một nhân vật tiếng tăm lừng lẫy và ảnh hưởng lớn trong nước một thời.

Trường được xây bằng gạch quét nước vôi vàng. Cửa sơn màu chu. Mái trường được lợp bằng ngói đỏ. Trước trường học thường có một cây to có bóng mát. Có nơi có cây dầu, cây sao. Có nơi người ta trồng cây phượng vĩ. Người Pháp du nhập giống cây này từ Madagascar. Từ đó cây phượng vĩ gắn liền với trường học ở Việt Nam.

Thầy giáo dạy từ lớp Đồng Ấu đến lớp Sơ Đẳng chỉ cần có bằng CEPCI (Tiểu học). Thầy giáo dạy lớp Nhì và lớp Nhất phải tốt nghiệp trường Normale. Câu:

Dưa leo chấm với cá kèo,
Học trò nghèo đi học Normale.

ra đời vào buổi bình minh của thời thuộc địa Pháp. Người học Normale phải có bằng CEPCI đậu kỳ thi tuyển vào trường Normale và học 04 năm (khi tốt nghiệp có thể đậu BE Brevet Élémentaire hay DEPSI Diplome d’Étude Primaire Supérieure de L’Indochine tức bằng Thành Chung). Người tốt nghiệp trường Normale (Sư Phạm) được dạy lớp Nhì, lớp Nhất hay được cử làm hiệu trưởng trường tiểu học có 05 cấp lớp. Hiệu trưởng được gọi là ông ĐỐC (Giám Đốc: Directeur). Học trò không mặc đồng phục mà có gì mặc nấy. Không người nào mang giày hay mang guốc cả. Tất cả đi chân không. Học trò giàu có xài cặp da, một loại da bò dày màu đỏ hồng. Học trò nghèo thì dùng cặp đệm. Nghèo hơn nữa thì cuốn tập vở giấu trong bụng gặp thầy thì len lén nhìn như kẻ trộm gặp mã tà. Trưa học trò ăn cơm miễn phí (chế độ này sau bị bãi bỏ). Học trò được miễn phí khi đi đò hay ngồi xe đò để đi học. Các chủ xe đò và những người đưa đò trên sông rất sợ gặp học trò mỗi buổi sáng đi học và chiều trở về vì chở học trò không có tiền mà lại nặng trách nhiệm nếu họ té dưới sông hay nhảy xuống xe bị tai nạn có thương tích. Vì học trò hay đùa giỡn, phá phách nên có câu:

Nhất: Quỉ
Nhì: Ma
Thứ Ba: Học Trò.

Trường thông báo giờ học, giờ ra chơi và giờ tan trường bằng tiếng trống trường. Trống to như cái lu to, hai đầu bịt bằng hai miếng da bò. Phải dùng cái dùi trống dài khoảng 50 - 60 cm để đánh vào mặt trống tạo thành những tiếng Thùng! Thùng!... vang dội rất xa. Nghe tiếng trống trường học sinh các lớp sắp hàng để vào lớp. Vừa đi họ vừa đọc cửu chương bằng tiếng Pháp deux fois un font deux; deux fois deux font quatre; deux fois trois font six... v. v. Cụ thể đọc cho đến neuf (chín) thì mới được phép ngồi xuống băng ngồi.

Học sinh học 05 ngày trong tuần. Mỗi ngày học 06 tiếng: sáng: 04 tiếng; trưa: 02 tiếng. Hai ngày nghỉ là thứ năm và chúa nhật. Ngày thứ năm là ngày học chữ Hán (caractères Chinois) nhưng là ngày nghỉ và vì thiếu thầy dạy chữ Hán nên học sinh lơ là với môn học này. Dần dà môn chữ Hán bị bãi bỏ hẳn trong học trình. Học sinh có 03 tháng nghỉ hè; 03 tuần lễ nghỉ lễ Pâques (Phục Sinh) (lúc này thời tiết nóng bức), 02 tuần lễ nghỉ Tết. Ngoài ra còn nghỉ lễ Noel, đầu năm Dương Lịch, lễ Thăng Thiên v. v. Lễ phát thưởng hằng năm thường diễn ra vào ngày 14 - 07 tức ngày Quốc Khánh của Pháp kỷ niệm cách mạng 1789 khi dân chúng vùng lên phá ngục Bastille. Trong ngày lễ phát thưởng ông đốc trường đọc một bài diễn văn bằng tiếng Pháp trước các quan khách Pháp- Việt. Học sinh lớp Nhì và lớp Nhất hátCe n’est qu’un aurevoir, Jolis Tambours, Lundi matin l’Empereur... Những bài học thuộc lòng như La Vipère et la Sangsue (Con Rắn và Con Đỉa), Le Loup et l’Agneau(Chó Sói và Cừu Non) thường được dùng trong ngày lễ phát thưởng.

Chương trình học khá nặng dù ở bậc tiểu học. Bù lại tuổi của học sinh tiểu học thời Pháp thuộc khá cao. Hàng tuần học sinh được công bố thứ hạng trong tuần. Mỗi ba tháng có kỳ thi tam cá nguyệt (composition trimestrielle) rồi 06 tháng có kỳ thi lục cá nguyệt (composition semestrielle). Ngày khai trường học sinh lại phải thi lên lớp chớ không phải căn cứ vào điểm trung bình của các kỳ thi tam cá nguyệt hay lục cá nguyệt để được tự động lên lớp cao hơn.

Học sinh bắt đầu học tiếng Pháp từ lớp Dự Bị. Đến lớp Sơ Đẳng (Lớp Ba) học sinh bắt đầu thi bằng CE (bằng Sơ Đẳng Tiểu Học). Trường thi cũng nghiêm túc lắm. Bài thi gồm 02 phần: thi viết và thi vấn đáp. Thi trong ngày thì có kết quả ngay. Phần thi viết gồm có: bài chính tả, luận, toán, bài chính tả bằng tiếng Pháp (không tính điểm nhưng nếu bài ít lỗi thì học sinh đậu sẽ được ghi thêm dòng chữ Mention Française trên mảnh bằng.

Đến lớp Nhất học sinh được xem như có một căn bản văn phạm Pháp Văn khả dĩ viết một bài luận một hay hai trang giấy. Quyển Grammaire của Claude Augé được xem là sách gối đầu. Muốn trau dồi thêm Pháp Văn học sinh phải đọc Livres Roses để làm giàu từ ngữ và bắt chước cách hành văn vừa bay bướm vừa sáng sủa của Pháp. Chương trình toán lớp Nhất có phân số, phép tam suất, thể tích, động tử, khái quát về rút căn ( racine carrée) v. v. Học sinh phải lên tỉnh để thi lấy bằng CEPCI (tiểu học). Cuộc thi kéo dài hai ngày gồm cả thi viết lẫn thi vấn đáp.

Những người đậu bằng CEPCI thời Nhật chiếm đóng phải thi lại khi Pháp tái chiếm Việt Nam sau đệ nhị thế chiến.

Với cách học nặng nề như vậy một người đậu CEPCI có thể được tuyển dụng để dạy các lớp Đồng Ấu, Dự Bị hay Sơ Đẳng. Nhiều người đậu CEPCI ở tuổi 18 tức là tuổi đậu Tú Tài II sau này! Tôi có một người quen thuộc bậc đàn anh được một gia đình hứa gả con với điều phải đậu bằng CEPCI. Anh thi rớt CEPCI bốn lần. Bà nhạc mẫu đành chịu thua phải gả con gái cho anh ấy nếu không chính con gái của bà trở thành người cao niên!

Thời quân chế phong kiến không có trường công lập ở các địa phương. Thời Xã Hội Chủ Nghĩa trường học rất nhiều nhất là sau năm 1975 ngoài trường công lập còn có nhiều trường tôn giáo đặt dưới sự quản lý của chánh phủ. Những học sinh thời đất nước độc lập và thống nhất có ăn cơm cantine miễn phí, đi xe hay đi đò qua sông miễn phí không? Sao người đô hộ Pháp lại chú trọng đến mầm non của đất nước ta hơn ta khi cho học sinh những đặc ân như vậy? Sao họ không xét lý lịch như chánh quyền Xã Hội Chủ Nghĩa? Con của Nguyễn An Ninh, Tạ Thu Thâu, những người trí thức Tây học từng học ở Pháp về và dấn thân làm cách mạng chống Pháp, vẫn học trường Pétrus Ký vì họ có khả năng và được chấm đậu để học ở đó. Đã gọi là thực dân hay đế quốc đáng lẽ họ phải ghét và khinh khi người nghèo bản xứ. Trái lại họ cấp học bổng cho những học sinh nghèo nhưng học giỏi đi học đại học ở Pháp. Những vị này về nước lại chống lại họ.

Việt Nam xây dựng chế độ Xã Hội Chủ Nghĩa đã nâng đỡ bao nhiêu học sinh giỏi không thuộc Gia Đình Cách Mạng, Dũng Sĩ Diệt Mỹ, đảng viên Cộng Sản, phát triển khả năng thiên phú của họ? Như vậy giáo dục chỉ làm lấy có chớ không nhằm đào tạo chân tài làm lợi cho quốc gia, dân tộc. Người Pháp không giết Nguyễn Ngọc Bích vì mến tài của ông. Họ tử tế với Nguyễn Mạnh Tường. Họ cứu mạng và chôn cất Trần Đức Thảo vì mến tài của ông ấy dù ông ấy và ông Tường chống Pháp kịch liệt.

Quí vị lãnh đạo Cộng Sản Việt Nam có dám làm như vậy không? 

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I

Posted by: "Patrick Willay" <pwillay@orange.fr>

• Privacy • Unsubscribe • Terms of Use

Kính thầy,

Qúi anh chị đồng môn,

Trên mạng toàn cầu vừa chuyển  bài CÁI HỌC SƠ ĐẲNG THỜI PHÁP THUỘC của thầy phía dưới. Vài giờ sau nhận thêm BT mới nhất của thầy.

Xin hân hạnh chuyển BT của thầy đến anh chị.

BT, thầy có hỏi thăm đến LTK Úc Châu .

Xin thưa, các tiểu bang bước đầu hằng năm tổ chức hội ngộ LTK tại tiểu bang nhà một lần. Melbourne anh chị em sẽ gặp nhau vào ngày lễ nghỉ mừng Phục Sinh 28-3 năm nay.

LTK Úc Châu cần thêm thời gian liên lạc và chờ dịp thuận tiện sẽ có LTK hội ngộ liên bang.

TB Victoria, thành phố Melbourne năng động( Moving State) TB NSW thành phố Sydney ngã tư QT. TB Nam Úc nhiều lễ hội ( Festival state) TB Queensland thành phố Brisban du lịch. Tây Úc thành phố Perth có thầy Vinh, Lãnh thổ Bắc Úc và thủ đô Canberra, chỗ nào cũng có LTK nhưng không nhiều. Úc Châu đất rộng tình nồng, như đồng bằng sông Hậu, sông Cửu.

Mời thầy & qúi anh chị xem tiếp vài dòng hàn huyên phía dưới.

Trọng kính,

Thân chào qúi anh chị.

QLTK Adelaide-Châu Úc.

                          Xưa                                                                                        Nay                                                                                             Văn phòng

---

.

QLTK Uc góp ý :                                                         Vài Chuyện Quanh Ta

                          CÁI HỌC SƠ ĐẲNG THỜI PHÁP THUỘC

                                                                                              PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

  Trước đây có đọc, nay  đọc lại bài này vẫn  hay, bài được phất  trên mạng toàn cầu gửi đến ,tên thầy hiện nay rất quen thuộc trên làng mạng,  xin đặt trên  đd LTK Úc để qúi anh chị đồng môn cùng thưởng lãm. Cám ơn thầy.

Bài không chỉ  gía trị ở “Ôn cổ tri tân” mà còn có dịp vui cười, động não, xin thầy gỉai thích cho độc gỉa hiểu:   

-            “Họ được phụ huynh học sinh đền đáp bằng gạo, nếp, đậu, gà trống thiến v. v.”

  Thưa thầy, tại sao lại là gà trống thiến ?  Thầy giáo dùng nó vào việc gì ạ ?

* Tam cá nguyệt, lục cá nguyệt, còn phải thi lên lớp ! học trò phải học hè, luyện thi mới mong được lên lớp ! Khổ thế ! hèn chi thời Pháp thuộc, thầy giáo tiếng Pháp nói như Tây!

* Động não: _ Ce n’est qu’un aurevoir, Jolis Tambours, Lundi matin l’Empereur... Xin chào tạm biệt, tiếng trống thân yêu, sáng thứ hai vương gỉa...( Google translate)

·       Kết luận: Chính sách ngu dân, bỏ đói hay bần cùng hóa nhân dân cả tinh thần lẫn vật chất, là  một sách lược cốt lõi, CS mong toàn trị lâu dài, kết cục chế độ như thế sẽ bi thảm !  Như Liên xô đã xụp đổ tan tành. Bài học lịch sử có học lắm, loay hoay kéo dài, như ông thầy CS Tầu, kết cục vẫn phải vất nó vào thùng rác. Thế giới luôn thay đổi, nhân loại tiến hóa huớng về phía trước để cùng tồn tại.

Câu hỏi gợi ý kết thúc. Độc gỉa có thể  nghĩ : không riêng CSVN, thầy có hỏi người CS khắp nơi, họ cũng không thể trả lời! Nhất là CS Bắc Triều Tiên !

  Bài tham khảo :

                                                               

Hôm nay Mùng 8 tháng 3. Nguyễn thị Cỏ May

Hôm nay Mùng 8 tháng 3.

 "Hôm nay, Mùng 8 tháng3

Tôi giặt hộ bà cái áo của tôi .

Nếu bà còn nói lôi thôi,

Thì tôi giặt nốt hộ tôi cái quần » ( Tú Sót )

Nguyễn thị Cỏ May.

Có nhiều người than phiền phụ nữ có Ngày Quóc tế Phụ nữ, có nhiều tổ chức tranh đấu cho quyền lợi người Phụ nữ, trong lúc đó, cho tới thời đại @ này, vẫn chưa có một ngày dành cho cánh Đàn ông, vẫn chưa có một tổ chức nào đứng ra lo tranh đấu cho quyền lợi của Đàn ông . Đàn ông trước sau vẫn cô đơn . Phải chăng Ngọc Hoàng Thượng Đế đã muốn vậy ? Nếu không, tại sao có ngày Thiếu nhi, ngày Bô lão, ngày cây cỏ, ngày môi trường, ….cả ngày dành cho súc vật,  những hội Bảo vê Súc vật ?

Nhưng cũng đừng quên khi người Phụ nữ ngày nay có được ngày Quốc tế Phụ nữ, họ đã tranh đấu liên tục từ sau Cách mạng Nhân quyền và Dân quyền Pháp, họ đã đổ không biết bao nhiêu máu và nước mắt . Còn các ông ? Các ông xưa nay vẫn luôn luôn là nguyên nhân của bao nhiêu đau khổ của người Phụ nữ ? .

            «… Bao nhiêu đau khổ của trần gian

                   Trời đã dành riêng để tặng Nàng … »

               ( không nhớ tác giả)

Những ngày tháng đáng nhớ:

Cuộc biểu tình lịch sử ngày 8/3/1899.

  Để tự giải phóng thân phận người Phụ nữ khỏi kìm kẹp xã hội do Đàn ông tổ chức và điều hành, năm 1910, người Phụ nữ tổ chức một Hội nghị Phụ nữ đưa ra đề nghị thiết lập một Ngày Quốc tế Phụ nữ và đề nghị đã đươc Hội nghị tán thành .

Ý niệm sơ khởi về Nữ quyền đã có, tháng 3 năm 1911, hằng triệu Phụ nữ Âu châu đồng loạt xuống đường biểu tình để đòi hỏi phải có một ngày Quốc tế Phụ nữ .

Qua hai năm sau, ý tưởng về một ngày Quốc tế Phụ nữ thắm nhuần, ngày 3 tháng 8, phụ nữ Nga âm thầm tổ chức những buổi họp mặt bí mật để chuẩn bị ráo riết những ngày tranh đấu sắp tới .

Ngày 8 tháng 3 năm 1914, Phụ nữ biểu tình rầm rộ đòi quyền bầu cử ở Đức . Liền năm sau, Phụ nữ ở Oslo, Na-uy ( Norvège) hô hào đòi thực hiện Nữ quyền và hòa bình .

Năm 1917, để chuẩn bị cướp chánh quyền mùa thu, Lénine đã phải ban hành ngày mùng 8 tháng 3 làm ngày Phụ nữ để xoa dịu phong trào Nữ công nhân biểu tình ở Saint Peter Strasbourg đòi quyền bầu cử, cải thiện điều kiện làm việc, quyền nam-nữ bình đẳng, .. . Những cuộc biểu tình của Phụ nữ đã bắt đầu thật sự làm rung chuyển xã hội Âu châu trong những năm đầu thế kỷ trước .

Năm 1946, ngày Phụ nữ đươc đem ra thảo luận ở các quốc gia Đông Âu .

Phải đợi tới năm 1977, Tổ chức Liên hệp Quốc mới chánh thức ban hành Ngày mùng 8 tháng 3 làm Ngày Quốc tế Phụ nữ . Và năm 1982, Pháp chánh thức nhìn nhận ngày mùng 8 tháng 3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ của Pháp .

Như vậy từ đầu thế kỷ XX, người Phụ nữ của các quốc gia họp nhau lại để tranh đấu bảo vệ những quyền lợi của họ mà trước đây họ không hưởng đươc, cả những quyền tự nhiên như quyền được làm một con người . Trước đó, nhận thấy phong trào tranh đấu ôn hòa quá chậm chạp, một số Phụ nữ ở nước Anh đã đi học võ thuật Nhựt Bổn để dấn thân tranh đấu trực diện với Đàn ông, những người nắm quyền chánh trị mà người Phụ nữ bị lệ thuộc và nạn nhân .

Đã có Ngày 8 tháng 3, nhưng người ta muốn ngày này có nguồn gốc xa xôi hơn nữa . Lịch sử phải dẩn trở vế ngày Nữ công nhân ngành dệt ở Huê kỳ biểu tình năm 1857 . Nhưng sau cùng mối liên hệ này không được thừa nhận .

        Thân phận người Phụ nữ:

   Ông James Flynn, người Tân-Tây-lan, chuyên trắc nghiệm chỉ số thông minh (IQ = Intelligence Quote) công bố kết quả khảo sát của ông là Phụ nữ Tây Âu, Hoa kỳ, Úc, và Tân-Tây-lan, có chỉ số thông minh cao hơn Đàn ông, tuy sự thông minh của dân chúng ở những nơi này đều tăng trong gần đây . Đây là điều ghi nhận được ở người Phụ nữ từ sau hơn 100 năm nay . Theo ông: người Phụ nữ ngày nay thông minh vượt hẳn Nam giới, vì đời sống văn minh khoa học hiên đại đã bắt buộc mọi người phải vận dụng tối ta khả năng tinh thần của mình để đối phó với cuộc sống mà tiềm năng ở người Phụ nữ phong phú hơn, sức hoạt động cũng mạnh, và bền bỉ hơn . Khi có điều kiện phát triển, họ phát triển mạnh nhiều .

Vậy mà ngày nay, có hơn 60 % nữ Sinh viên, nhưng trong các xí nghiệp lớn, Chánh phủ, Quốc Hội, …số Phụ nữ vẫn kém hơn đàn ông, làm việc cùng ngành nghề, mức lương và sự thăng tiến vẫn còn thấp hơn, và chậm hơn Đàn ông, tuy luật pháp đã qui đinh sự bình đẳng Nam-Nữ rồi .

Thân phận người Phụ nữ ở các xứ Hồi giáo lại còn vô cùng thảm hại nữa . Riêng ở Việt nam, từ khi có cộng sản cai trị, người Phụ nữ, cả Thiếu nữ bắt đầu bị con buôn cộng sản, thi hành chánh sách xóa đói giảm nghèo, tổ chức bán ra nước ngoài làm mải dâm, hoặc ở đợ với mức lương không đủ sống .

Trước kia, ngay dưới thời quân chủ cực thịnh, địa vị người Phụ nữ Việt nam trong gia đình, và ngoài xã hội được luật pháp bảo đảm tối thiểu về đời sống vật chất và tinh thần . Thí dụ:  trong quan hệ với chồng, sau 3 tháng cưới về, người chồng không làm tròn bổn phận, người vợ có quyền đề xuất ly hôn . Điều này hoàn toàn khác hẳn với Tàu, tuy Việt nam chịu ảnh hưởng văn hóa Tàu . Hơn nữa, còn mới mẻ hơn cả đối với Âu châu thời đó nữa .

Vậy người Phụ nữ ngày nay nhìn ngưòi Đàn ông Việt nam như thế nào ? Chắc chắn họ chỉ thấy Đàn ông cầm quyền ở Việt nam làm mọi cách giữ chế độ độc tài giúp họ vừa bán nuớc, vừa cướp bóc, có thật nhiều tiền bạc để hưởng thụ, chớ không hề biết nghĩ tới xây dựng đất nước, cải thiện đời sống dân chúng . Như vậy họ có đáng bị Đàn bà khinh bỉ không ?

Tại sao phải tới hơn nửa thế kỷ sau mới có Ngày Mùng 8 Tháng 3 ?

Thật vậy, địa vị người Phụ nữ về mặt nhân quyền được cải thiện quá chậm . Cuộc Cách mạng Pháp 1789 mang ý nghĩa lịch sử là cuộc Cách mạnh Nhân quyền và Dân quyền, mà lại hoàn toàn bỏ quên thân phận người Phụ nữ, tuy họ chiếm hơn phân nửa nhân loại .

Thế lực truyền thống lớn mạnh, quyền lợi của Nam giới cầm quyền, thành kiến đối với Phụ nữ hình thành hàng ngàn năm do văn hóa Cơ đốc giáo, đã làm cho vấn đề phục hồi địa vị Phụ nữ không thể dễ dàng được .

Trong cuộc tranh luận về địa vị Phụ nữ, tuy cũng có phái chủ trương Nam-Nữ bình đẳng, nhưng lực lượng lại quá yếu. Cũng có một số người đồng ý Nam-Nữ bình đẳng trên nguyên tắc, nhưng lại nhấn mạnh sự khác biệt giữa Nam-Nữ về mặt sinh lý, tâm lý,  và khí chất, tức là tính chất bổ sung cho nhau . Hơn nữa về mặt quyền lợi, người chồng đã là đại diện gia đình rồi, không đủ sao ? Đây là cái cớ và lý lẽ tốt nhất để tiếp tục duy trì sự bất bình đẳng Nam-Nữ . Lập luận Nam trọng Nữ khinh tiếp tục cho rằng:  Phụ nữ so với Nam giới có sự khác biệt không thể khắc  chế được, và qua việc quá nhấn mạnh và khuếch đại sự khác biệt đó đã tạo thành chỗ dựa bền vững cho sự bất bình đẳng Nam-Nữ trong đời sống xã hội, cả về chính trị nữa  .

Vì người Phụ nữ không đứng ra làm cách mạng, mà chỉ là người thừa hưởng cuộc đại cách mạng . Mặc dầu Cách mạng Pháp đã giải phóng người Do Thái, hủy bỏ chế độ nô lệ da đen …

Cuối cùng, Bộ luật Dân sự của Napoléon lấy danh nghĩa Nam - Nữ cần thiết bổ sung cho nhau, đã cho phép sự bất bình đẳng về giới tính . Đối với Nam giới, nó là quyền lợi ; đối với Phụ nữ, nó là nghĩa vụ . Napoléon chủ trương Phụ nữ phải phục tùng chồng .

Bộ luật quy định : “ Chồng phải bảo vệ vợ mình, vợ phải tuân theo chồng mình” (điều 213), “ vợ có nghĩa vụ sống chung với chồng, và phải theo chồng tới nơi cư trú mà người chồng cho là thích hợp ; chồng có trách nhiệm tiếp nhận vợ mình, và có nghĩa vụ cung cấp nhu cầu sống cho vợ mình tùy theo khả năng và địa vị ” (điều 214).

Chưa được chồng đồng ý, thì vợ không có quyền cho tặng, chuyển nhượng, thế chấp, và thu nhận . Đây không gì khác hơn là thứ “ phu xướng phụ tùy ” .

Những qui định bất bình đẳng trong Bộ luật Napoléon mãi đến năm 1938, và 1942, mới thay đổi .

Vài vần thơ về Ngày Mùng 8 Tháng 3:

Cứ mỗi năm tới ngày Mùng 8 tháng 3, nhiều người nhắc tới bài thơ « Hôm nay Mùng 8 tháng 3, Tôi giặt hộ bà cái áo của tôi … » của Tú Sót, mà ít người biết về Nhà thơ trào phúng này . Nhưng với nhiều bản khác nhau, tuy nội dung không xa nhau lắm .

Tú Sót tên thật là Châu Thành, sanh năm 1930 tại Nghệ An . Năm 6, 7 tuổi, ông bắt đầu học chữ Nho, sau đó mới học Quốc ngữ . Lớn lên, ông tham gia chống thực dân pháp .

Ông lấy hiệu « Tú Sót » vì muốn nói mình chỉ là kẻ còn sót lại sau các tiền bối Tú Xương, Tú Mở .

Bài thơ trên có tựa là « 8-3 muôn năm » được làm trong những năm 80 của thế kỷ trước . Thơ của ông được tập trung lại thành một quyển nhan đề « Gà trống đẻ » (Thanh niên, Hà nội, 1989) gồm nhiều bài dưới nhiều dạng khác nhau, như tứ tuyệt, lục bát, thất ngôn, thơ đố vui và được xuất bản . Đọc thơ của ông, người ta có cảm tưởng như ông mong ước  có dịp làm cho mọi người ai cũng có được một tiếng cười trong sáng .

Về thơ Tú Sót, có một giai thoại khá lý thú . “ Có một năm, đúng ngày Mùng 8 tháng 3, nhà thơ Trịnh Thanh Sơn, bạn của ông, đi uống rượu với bạn bè đến khuya mới về . Vợ làm cơm, có nhiều món ăn ngon, ngồi đợi .

Thấy chồng về, đã muộn lại còn say lướt khướt, bà vợ tỏ ý không vui, mặt cứ nặng như chì…. Thanh Sơn  liền đứng giữa nhà, đọc oang oang một bài thơ của Tú Sót, không hiểu sao lúc đó, bài thơ lại nhập tâm đến như thế :

                           “ Hôm nay mùng 8 tháng 3,

Tôi giặt hộ bà cái áo của tôi 

Tôi phần bà một đĩa xôi .

Sợ bà xấu bụng, tôi xơi hộ bà  ! ”.

Bà vợ nghe ông chồng say đọc xong bài thơ, cười ngặt nghẽo . Hú vía ! Tú Sót đã một phen cứu bạn thoát khỏi thảm nạn Sư tử Hà đông ”.

Thơ của Tú Sót diển tả cái hay, cái tình, cái hài hước, rất tự nhiên, mà đủ làm cho người đọc thấy hình ảnh một người chồng hiểu và biết ơn vợ . Rất nhiều thế hệ đã mê thơ của ông . Họ mê đến mức họ đã không ngại “ phỏng thơ ” Tú Sót để đưa ra nhiều dị bản mà ai đọc qua cũng không giử được khỏi cười . Thí dụ như bài thơ sau đây mô tả tâm cảnh « xốn xang » của chị em Phụ nữ trong Ngày Quốc tế Phụ nữ ở Miền Bắc xã hội chủ nghĩa trước 30/04/75 :

« Hôm nay Mùng 8 tháng 3

    Chị em phụ nữ đi ra đi vào

   Hãy xem bất cứ nhà nào

   Chị em rỗi việc cũng vào cũng ra .

   Thật là ngứa mắt chúng ta

   Nhưng thôi cứ để họ ra, họ vào.

   Không thì “cửa sắt” họ rào,

Anh em đố được “ đi vào, đi ra »

Nguyễn thị Cỏ May