Bài đăng nổi bật

Nghe 100 Truyện ngắn của Tràm Cà Mau

  Nghe 100 Truyen Ngan Cua Tram Ca Mau ( Tac gia không giữ bản quyền.) bấm mỗi dòng dưới đây để nghe một truyện: Tuoi Gia La Tuoi Sung Suong...

Thứ Tư, 2 tháng 9, 2015

HUONG LIEU DIA TRUNG HAI - PHAM DINH LAN, F.A.B.I.

Cac em than men,
Men goi cac em bai viet ve huong lieu Dia Trung Hai de nhin lai huong lieu A Chau. Sau khi de quoc La Ma sup do nguoi Y dong vai tro trung gian ua huong lieu tu nguoi A Rap ban lai Au Chau.  Marco Polo dich than di bo sang Trung Hoa thoi nha Nguyen.  Cac thuong nhan A Rap  vua mua huong lieu o Nam A va Dong Nam A vua truyen giang dao Hoi 0 Ma Lai, Indonesia, Chiem Thanh, Mindanao (Phi Luat Tan).  Cai gi cung co chut huong vi lich su va dia ly cua no.
Van Su Lanh
Thay Lan
phamdinhlan (david)

HUONG LIEU DIA TRUNG HAI

 

PHAM DINH LAN, F.A.B.I.

 

          Dia Trung Hai rong 2.5 trieu km2 la bien noi lien ba luc dia Au Chau, A Chau va Phi Chau.  Dia Trung Hai an thong voi Dai Tay Duong bang eo bien Gibraltar va noi lien voi Hong Hai bang kinh dao Suez.  Hong Hai an thong ra An Do Duong.

          Cac quoc gia co bo bien tren Dia Trung Hai la:

1.  Au Chau:  Tay Ban Nha Phap, Y, Albania, Croatia, Montenegro, Slovenia, Bosnia- Herzegovina, Hy Lap, Cyprus, Malta

2.  Tay A (Trung Dong):  Tho Nhi ky, Syria, Lebanon, Do Thai, Palestine (Gaza)

3.  Phi Chau:  Morocco, Algeria, Tunisia, Libya, Ai Cap.

          Hy Lap la cai noi cua van hoa Au Chau.  Alexander Dai De tung dua dao quan chinh phuc sang tan song Indus tren tieu luc dia An Do tu the ky IV truoc Tay Lich.

          Ai Cap noi tieng voi van minh Kim Tu Thap ket hop cung van minh Luong Ha Chau (Mesopotamia) tren chau tho song Tigris va Euphrates. 

          De quoc La Ma thong tri tu Dai Tay Duong den bo dong cua Dia Trung Hai.

          De quoc Tho Nhi Ky mot thoi do ho cac quoc gia mien dong Dia Trung Hai bao gom mien dong nam Au Chau va cac quoc gia o mien nam Dia Trung Hai. 

          Ve ton giao do la giao diem cua van hoa Thien Chua Giao La Ma, Hoi Giao va Chinh Thong Giao.       

          Dia Trung Hai xua kia la hai lo thuong mai cua nguoi Pheonicians va nguoi Hy Lap.  Vao thoi Trung Co thanh pho Venice tro nen hung thinh nho trao doi hang hoa voi cac nuoc phuong dong nhu An Do va xa hon la Trung Hoa.  Tu do xuat hien hai con duong thuong mai giua Au Chau va A Chau:

a.  Duong bien la Duong Huong Lieu do cac nha hang hai Bo Dao Nha va Hoa Lan khai thong truoc tien.

b.  Duong bo la Duong To Lua do Marco Polo, cong dan thanh pho Venice, dich than mo duong.

          Cac nuoc trong vung Dia Trung Hai co khi hau dai duong, mat troi choi loi, bien trong xanh.  Khi hau tuong doi kho nay thich hop cho viec trong nho, o-liu, cay bo (avocado), hanh nhan, cam, quit, hoa hong, hoa hue, cac loai cay huong lieu dung de cho vao cac thuc an cua cac dan toc song trong vung.  Ngoai tru cac dan toc theo dao Hoi khong an thit heo va khong uong ruou, cac dan toc quanh vung Dia Trung Hai an nhieu thit truu, de, bo, ca, ga, vit, heo va uong ruou nho nhat la cac nuoc Thien Chua Giao.  Huong lieu thuong dung la nguyet que, rau carum hay thi la Ba Tu, kinh gioi, huong thao (rosemary), huong lieu paprika, rau hung cay nui, long thao (tarragon) v.v.  Cac loai huong lieu dat tien vao thoi Trung Co trong vung la huong lieu mua tu cac nuoc Nam A va Dong Nam A nhu dau khau, dai hoi, dinh huong, ho tieu, que, nghe, rieng, toi, gung v.v.

          Trong bai nay lan luot chung toi trinh bay vai loai huong lieu vua ke qua o phan tren trong vung Dia Trung Hai duoc dung de cho vao thuc an hay lam thuoc.

          HUONG THAO

Rosemary

Rosmarinus officinalis

Gia dinh:  Lamiaceae

          Dung chu huong thao nghe co ve xa la nhung neu dung chu rosemary thi nhieu nguoi hieu ngay.  Nguoi Phap goi la rosemarie va Tay Ban Nha goi la Romero.  Nhung dung chiet tu chu rosemarie cua Phap de goi do la hoa hong cua Me Marie thi khong dung vi day la mot loai huong lieu khong co hoa dep nhu hoa hong.  Neu chiet tu ten khoa hoc Rosmarinus officinalis thuoc gia dinh Lamiaceae thi ta co Ros: suong; marinus: bien (La Tinh) tuc hai suong vi hoa cay huong thao mau trang nhat xa xa trong nhu suong.

          Huong thao co the cao tu 1 den 2 m.  Than co long; la nhuyen va nhon nhu cay kim, co huong thom.  Hoa nho mau trang nhat, trang- xanh nhat, hong hay tim nhat.  Huong thao la thao moc thich hop voi khi hau Dia Trung Hai nhu vung Florida va California cua Hoa Ky.

          Nguoi Au Chau, Trung Dong va Bac Phi dung la huong thao uop thit, ca cho co huong thom.  Nguoi ta cung dung la cho vao sup, ra -gu de tao mui thom cho thuc an tang them phan thom ngon va hap dan.

          Nguoi Ai Cap ngay xua dung la huong thao goi dau cho sach va thom toc.

          Ngay xua nguoi ta tin rang mui thom huong thao lam tri oc thanh than va tri nho gia tang.  Nguoi Hy Lap co mang vong hoa huong thao trong nguoi voi hy vong gia tang tri nho trong luc di thi.

          Huong thao co tinh khang viem, khang nam, dieu hoa mat trong ruot, gay phat han (do mo hoi), dieu kinh, tri mat ngu, tang cuong tri nho, giam lo au.  Dung qua lieu co the gay truy thai doi voi phu nu mang thai.

          Hoa huong thao uop kho lam cho quan ao duoc thom va xua duoi con trung.

          La huong thao co camphor, rosemaridiphenol, rosmanol, caffeic acid, ursolic acid, betulinic acid, carnosic acid, rosmarinic acid.

          Dau co borneol, bornylacetate, camphene, cineol, pinene.

          Dau huong thao khong uong duoc vi co the gay tu vong.  Dau duoc dung trong ky nghe san xuat nuoc hoa.

NGUYET QUE DIA TRUNG HAI

Bay Leaf

Laurus nobilis

Gia dinh:  Lauraceae

          Chung toi goi la nguyet que Dia Trung Hai de phan biet voi nhieu loai nguyet que khac co xuat xu khac nhau.   Ten khoa hoc cua nguyet que Dia Trung Hai la Laurus nobilis thuoc gia dinh Lauraceae.  Nguoi Anh goi la laurel tree, bay leaf, bay tree, sweet bay tree.

          Cay nguyet que Dia Trung Hai cao tu 10- 12 m; la lang mau xanh.  Gan la noi bat chay tu cuong la den dau la; ria la gon song.  La nguyet que Dia Trung Hai rat thom; hoa nho mau vang.  Trai co dau beo.

          La kho dung de cho vao sup, ra- gu, pa-te, thit ham cho co huong thom nong o Hy Lap va cac quoc gia Au Chau ven Dia Trung Hai.  O Thai Lan nguoi ta cung dung la nguyet que Dia Trung Hai cho vao mon bai kra wan cua ho.

          Gian, ruoi, moi, chuot, loai con trung khong canh (silverfish) ky mui thom nguyet que Dia Trung Hai. 

          La nguyet que Dia Trung Hai dung de cat dau dung trong ky nghe dau thom.  Dau co eugenol C10 H12 O2, eucalyptol, terpene, sesquiterpenes, methyleugenol, alpha-beta- pinene, phellandrene, linalool, geraniol, terpinol.  Dau dung trong tri lieu xoa bop, huong tri lieu, tri te thap, dau tai, cao huyet ap.

          La nguyet que Dia Trung Hai  duoc nguoi Hy Lap ket thanh vuong mien cho nguoi thang cuoc choi.  No la bieu tuong cua su thang loi.  Nguoi La Ma cung co y nghi tuong tu.  Trong Thanh Kinh nguyet que Dia Trung Hai bieu tuong cho danh tieng, thinh vuong va su phuc sinh cua Chua Jesus.

HUONG LIEU PAPRIKA

Ot- Lac Tu

Capsicum annuum

Gia dinh:  Solanaceae

          Nguyen lieu cua huong lieu paprika la loai ot cay mau do phoi kho ngoai troi roi xay nhuyen thanh bot.  Co loai paprika khong co hot ot.  Co loat xay nhuyen luon ca hot.  Ot cay la do chat capsaicin C18 H27 No3.  Chat capsaicin cang nhieu ot cang cay.

          Ten khoa hoc cua cay ot la Capsicum annuum thuoc gia dinh Solanaceae.    Ten Han -Viet cua cay ot la lac tu hay    tan lac tu.  Ot co mau trang, vang, xanh va do.  Nguoi ta chi chon ot cay mau do de lam paprika.

          Bo Dao Nha la quoc gia som phat trien hang hai.  Tay Ban Nha la nuoc kham pha Tan Luc Dia (My Chau) noi xuat phat cua cay ot.  Nguoi Bo Dao Nha du nhap ot vao A Chau vao the ky XVI.  Nguoi Tay Ban Nha dem hot ot ve trong tren ban dao Iberia vao dau the ky XVI.  Tu do ot duoc trong o cac nuoc ven Dia Trung Hai.  Nhu vay huong lieu paprika thuc te xuat phat tu que huong cua cay ot tuc la tu luc dia My Chau.  Nguoi Tay Ban Nha goi ot la pimento; Phap: piment; Anh: chilli pepper, red pepper, Cayenne pepper.

          Ot duoc du nhap vao mien dong Dia Trung Hai dong thoi voi su banh truong cua de quoc Ottoman.  De quoc Tho Nhi Ky  co anh huong tu Dong Nam Au Chau sang Trung Dong vong qua Bac Phi tuc tu dong bac Dia Trung Hai, dong Dia Trung Hai sang toan the cac nuoc Bac Phi o phia nam Dia Trung Hai.  Huong lieu paprika thuc su thinh hanh o Hung Gia Loi vao the ky XIX.  Danh tu nay vao tu dien Anh nam 1896.  Paprika co anh huong dan dan o Duc.  Chu paprika co goc cua chu piperi cua Hy Lap co nghia la ot.  Ngay nay Nhat cung co huong lieu paprika ma ho goi la papurika.  Cac xu Hung Gia Loi, Serbia, Tay Ban Nha san xuat nhieu huong lieu paprika.  Hoa Lan la quoc gia cung cap nguyen lieu san xuat huong lieu nay.  Paprika co mau do tham vi su hien dien cua zeaxanthin C40 H56 O2.  Huong lieu paprika co:

-  sinh to A:  66%

-  sinh to B6: 5%

-  Fe: 7%

-  Ca: 1%

          Nguoi Hung Gia Loi cho huong lieu paprika vao mon gulyas cua ho.  Nguoi Hoa Ky goi thuc an nay la goulash.  Do la mon thit (truu, bo, de) nau voi mo, hanh, toi, ca chua, khoai tay, ot chuong voi huong lieu paprika.  Nguyen thuy mon an nay la mon an cua nhung nguoi Magyar chan truu o Hung Gia Loi xua kia.  Ngay nay no tro thanh mon an dac thu cua ca nuoc.

          Ot co sinh to C, sinh to A, B6, potassium, magnesium, sat, protein v.v.  Nguoi ta dung ot de tri thong phong (ket hop voi vo cay ky ninh Cinchona pubescens va dap len cho dau), tri sinh bung, tri, tieu chay, kiet ly, sot xuat huyet va phong ngua say song. 

          O Viet Nam ot duoc dung de lam tuong ot.  Ot co gia cao vao dip Tet Nguyen Dan.  Nhieu nong dan cac xa Phu Huu, An My, Phu Chanh trong tinh Binh Duong co loi tuc kha cao nho trong nghe va ot.  Ot la cay huong lieu de trong, co trai trong vong 03 thang va de che bien (tuong ot, ot phoi kho, ot bot, ot sa-te v.v.).

THI LA BA TU:  RAU CARUM

Persian cumin- Caraway

Carum carvi

Gia dinh:  Apiaceae

          Thi la Ba Tu la mot loai co cao tu 60 den 70 cm, bong ruot; la nho va dai, co mui thom nong; hoa nho mau trang hinh tan du ; trai co nhieu hot co nhieu dau.  Do la loai thao moc goc o Tay A tuc dong Dia Trung Hai tuc Trung Dong ngay nay.

          Ten khoa hoc cua thi la Ba Tu hay rau carum la Carum carvi thuoc gia dinh Apiaceae.  Goi la rau carum  do ten thanh pho Caria o Tho Nhi Ky, vung duoc xem la noi xuat phat cua loai rau nay.  Nguoi Anh goi la caraway, Persian cumin.  Nguoi Ai Cap va cac dan toc Trung Dong da dung thi la Ba Tu tu 5,000 nam nay.  Nguoi Au Chau moi biet rau nay vao the ky XIII qua nhung cuoc Thanh Chien voi nguoi Hoi Giao.

          La, cu va hot thi la Ba Tu deu an duoc. Hot co nhieu dau.  Trung binh 20 ki- lo hot cho 1 ki-lo dau carum.  Nguoi ta cho hot carum vao banh mi hay rau cai de an.  Hot carum co protein, magnesium, potassium, phosphorus, sinh to A.

          La va trai carum thom nong va co carvone, limonene.  La duoc cho vao sup, ra-gu cho co mui thom.

          Dau carum duoc dung trong ky nghe san xuat nuoc hoa, xa bong, thuoc sat ky sinh trung.

          La, cu va hot duoc dung lam thuoc truc lai, sinh bung, loet da day, tieu chay, chuot rut trong thoi ky phu nu co kinh, viem phe quan, lam sang mat vi co sinh to A.

CO CA RI

Fenugreek

Trigonella foenum- graecum

Gia dinh:  Fabaceae

          Ten goi co ca ri nhac cho chung ta mui vi cua no trong mon ca-ri o An Do va cac nuoc Trung Dong.  Vung Dia Trung Hai la noi phat tich co ca-ri.  No cung duoc tim thay o An Do, Pakistan, Phap, Tay Ban Nha, Trung Hoa.  Do la loai co luu nien , la co rang cua nhuyen.  Ba la ket lai thanh hinh tam diep.  Hoa hinh tam giac mau trang.  Trai duoi dang trai dau.  Theo tieng La Tinh foenum- graecum co nghia la rom Hy Lap.  Trigonella co nghia la hinh tam giac am chi hinh dang cua hoa co ca-ri.

          Ten khoa hoc cua co ca-ri la Trigonella foenum- graecum thuoc gia dinh Fabaceae.  Ten goi thong thuong:

Anh              An Do           A Rap           Ma Lai

Fenugreek    Methi            Hilbeh           Halta

          Cong dung:

-  Cu co vi dang nhung neu nau hay nuong vi dang giam di.  Cu nghien thanh bot cho vao banh mi, ra- gu va cac thuc an chien xao.

-  Hot co mui thom tron voi cai xa lach duoc xem la bo gan, bo than va tao su cuong trang cho bo phan sinh duc.

-  Hot dung de cat dau.  Dau duoc dung trong ky nghe thuc pham.

-  Co ca-ri duoc trong lam huong lieu va la nguon thuc an cua thu vat.  Tu the ky thu VII truoc Tay Lich nguoi Ai Cap biet dung co ca- ri lam thuoc uong khi bi hanh kinh.  O Ai Cap va cac nuoc Trung Dong nguoi ta nau co ca-ri phoi kho de uong nhu tra.  Tra nay danh cho phu nu moi sinh con uong.

-  O Trung Hoa co ca-ri duoc dung lam thuoc bo than, giam dau, ha cholesterol, ha huyet ap, giam duong trong mau, tri cuoc khi, lanh duc (frigidity), kinh nguyet dau don.

-  O An Do do la thuoc kich duc, tri binh phoi, tieu hoa suy nhuoc co the, tri tieu duong, ha sot, ha huyet ap, khang trung, nhuan truong.

-  Thanh phan hoa hoc:  Co ca-ri co polysaccharides, galactomannan, saponins (diogenin, yamogenin), alklaloids (choline trigonelline).

RAU HUNG DIA TRUNG HAI

Thyme

Thymus vulgaris

Gia dinh:  Lamiaceae

          Do la than thuoc cua bac ha va kinh gioi.  Rau hung Dia Trung Hai cao loi 50, 60 cm; than cay mau hung do; la tron, ria la gon song mau xanh sam tren mat; mat duoi mau nhat hon.  La co mui thom.  Hoa mau trang-xanh nhat.  Trai co hot den, nho li ti.

          Rau hung Dia Trung Hai duoc dung lam rau, cho vao sup, thuc an cho co mui thom, trong trong vuon lam canh va dung lam thuoc.

          Ten khoa hoc la Thymus vulgaris thuoc gia dinh Lamiaceae.  Nguoi Anh goi la thyme; A Rap:  Zatar.

          Cong dung:

-  la an duoc, cho vao thuc an cho co huong thom.  Nguoi ta cho la rau hung vao nuoc cham, trung chien, trung omelette, sup, thuc an lam tu ca de khu mui tanh cua ca.

-  La va than rau dung de cat dau.  Dau co tu 20- 55% thymol C10 H14 O, p- cymene, myrcene, borneol, linalool.  La kho dung lam tra uong tri ho, ho ga, viem phe quan.  La tuoi lam nuoc suc mieng.  Thymol khang nam thuong thay o cac ngon chan.

-  Hippocrates (460 tr Tay Lich - 370 tr. T.L ), Thanh to Tay Y dung rau hung tri binh ve ho hap.  Theo nhung khao cuu gan day kem lam bang rau hung tri mun trung ca (acne) co hieu qua cao hon ca (Dai Hoc Leeds Metropolitan University, England). 

-  hoa, la, dau rau hung dung de tri dai dam, tieu chay, dau bung, sinh bung, dau khop xuong, dau cuong hong, ho, ho ga, tang them nuoc tieu, viem phe quan.

-  Ngay xua nguoi Ai Cap dung rau hung de uop xac chet.  Nguoi Hy Lap dung rau hung de nau nuoc tam.  Cay rau hung kho duoc dot nhu nhang toa mui thom trong cac den. Huong thom cua rau hung la nguon can dam cua nguoi ngui no.  Thoi de quoc La Ma rau hung duoc khuyen khich  trong o cac nuoc chiu anh huong cua de quoc La Ma.  Vao thoi Trung Co nguoi ta dat rau hung trong goi de ngu yen khong bi ac mong.

          Rau hung Dia Trung Hai tuoi co sinh to C, sinh to A, sat, manganese, soi, dong v.v.

          Trong vung Dia Trung Hai nhat la o Tho Nhi Ky co rau hung nui tuc rau hung hoang duoc dung lam huong lieu cho vao sup.  Nguoi ta cung an la rau hung hoang nay nhu rau cai. 

          Ten khoa hoc cua rau hung hoang nay la Thymbra spicata thuoc gia dinh Lamiaceae.

          Ten goi thong thuong:

Anh                        Tho Nhi Ky              A Rap

Wild thyme              Zahter                    Zatar

Cach goi ten cua nguoi A Rap cung giong nhu da goi rau hung Dia Trung Hai ma chung ta da noi qua.  Ve hinh dang rau hung hoang cung hao hao nhu rau hung Dia Trung Hai Thymus vulgaris. 

          La rau hung hoang rat thom.  La duoc dung de cat dau.  Dau co carvacrol C10 H14 O khang trung, khang viem, ha cholesterol, bao ve gan.  La kho dung de lam tra hay huong lieu cho vao thuc an.  O Tho Nhi Ky nguoi ta hai rau hung hoang de ban lam huong lieu qua nhieu den noi chanh phu phai giao duc dan chung tranh su khai thac bua bai co the gay tuyet chung loai rau hung hoang qui gia nay.

LONG THAO

Tarragon

Artemisia dracunculus

Gia dinh:  Compositae

          Tarragon hay estragon deu am trai tu chu dragon (con rong).  Nguoi Anh goi la dragon herb.        Long thao la mot loai thao moc co lien he than thuoc voi nhan tran, ngai cuu dong Artemisia (do ten cua Nu Than Artemis trong huyen thoai Hy Lap).  Long thao duoc tim thay nhieu o Tay A (Trung Dong), cac quoc gia ven Dia Trung Hai.  Cay cao tu 60- 100 cm.  La nho va dai.  La tuoi hay kho deu co huong thom.  Hoa mau trang hay vang- xanh nhat.  Vai loai hot long thao doi khi khong nay mam de co cay con. 

          Ten khoa hoc cua long thao la Artemisia dracunculus thuoc gia dinh Asteraceae hay Compositae cua hoa cuc, hoa huong duong.  Nguoi Anh goi la tarragon nhu Phap hay dragon herb.

          Cong dung:

-  la long thao duoc dung nhu rau cai.  La duoc cho vao trung, thuc an co ca, nuoc cham Bearnaise co giam de co mui thom hoi huong (anise) cua long thao.  Cac dau bep Phap thuong dung long thao cho vao cac mon an cua ho.  Co noi nguoi ta cho long thao vao banh ngot.  Co noi nguoi ta thich an mon an nau bang thit ga  co huong vi long thao.  Long thao Phap duoc duoc cac nha nau bep ca ngoi nhieu hon long thao Nga.

-  la long thao dung de cat dau.  Dau co nhieu methy chavicol tuc estragole C10 H12 O va methy eugenol C11 H14 O2.  La long thao co sinh to A, C, B6, sat, potassium, protein v.v.

-  long thao duoc dung de tri binh scorbutus do thieu sinh to C (da xuat huyet, nuou rang ruom mau), dieu kinh, ha sot, truc lai, tri non mua, dau bung, tieu hoa bat thong, te thap (thuoc dap).  Con trung ky  mui long thao.

KINH GIOI O

Origanum syriacum

Gia dinh:  Lamiaceae

          Theo chiet tu tu Hy Lap ngu Oros: nui; Ganos:  niem no, han hoan, dong thao moc Origanum co nghia la niem han hoan cua nui.  Nguoi ta goi kinh gioi o co le dua vao mau sac cua nui chang?  Theo tieng Hy Lap Oreiganon la mot loai co dang.

          Thao moc mang ten khoa hoc Origanum syriacum thuoc gia dinh Lamiaceae goc o Tay A (Syriacum: xu Syria).  Nguoi Anh goi kinh gioi la oregano, majoram. 

          Kinh gioi o Origanum syriacum la bai huong duoc de cap nhieu trong Thanh Kinh.  Cay cao loi 50, 60 cm; than va la co long.  La mau xanh nhat, co rang cua.  Than va la co mui thom nong.

          Tu 2000 nam truoc nguoi Hy Lap va Do Thai da dung kinh gioi o trong nha bep cua ho.  Ho cung dung no trong viec tri binh cho san phu.  La va than dung de cat dau, lam tra.  La tuoi an nhu rau tron voi xa lach, dau o- liu, hanh, toi, ca chua.

          Kinh gioi o hoang Origanum vulgare cung co cong dung tuong tu.  Vi dong Origanum co nhieu flavonoids, carvacrol, thymol.  La kinh gioi o Origanum vulgare duoc cat dau dung tri cam, sot, kinh nguyet.  Dau cung duoc dung trong ky nghe san xuat xa bong tam goi, ky nghe nuoc hoa va ky nghe thuc pham.

****

          Xem nhu the huong lieu Dia Trung Hai khong cay nong nhu huong lieu o cac nuoc A Chau.  Huong lieu tieu bieu o A Chau la: 

-  Ngu Vi Huong cua Trung Hoa:  1. hoi huong Illicium verum 2. que Cinnamomum zeylanicum 3. ho tieu moc Tu Xuyen Zanthoxylum simulans 4. hot thi la Anethum graveolens 5. dinh huong Eugenia aromaticum) 

-  Ngu Vi Huong An Do:  1. ho tieu Piper nigrum 2. que Cinnamomum zeylanicum 3. dinh huong Eugenia aromaticum 4. thi la Ai Cap Cuminum cyminum 5. dau khau Amomum cardamon.

-  That Vi Huong Nhat Ban:  1. ho tieu moc Tu Xuyen Zanthoxylum simulans 2 & 3. me trang va me den Sesamum indicum 4. rong bien Fucus vesiculosis 5. tran bi Citrus deliciosa 6. ot Capsicum annuum 7. hot can sa Cannibalis sativa).

Do la ly do tai sao vao the ky XVI nguoi Au Chau phai mo duong huong lieu xa xoi de mua huong lieu tu Nam A, Dong Nam A dem ve Au Chau ban voi gia dat.  Nguoi Bo Dao Nha den An Do, Ma Lai, Indonesia truoc tien.  Ho bi Hoa Lan hat chan ra khoi Indonesia.  Tu nam 1600 Hoa Lan bien quan dao Indonesia thanh thuoc dia cua ho.  Hoa Lan doc quyen ve huong lieu do Indonesia san xuat.  Vai tro thuong mai cua Venice giam sut truoc su phat trien hang hai cua Bo Dao Nha, Tay Ban Nha, Hoa Lan, Phap va Anh.

          Ghi chu:  Phan lon noi dung bai viet nay dua vao The Gioi Thao Moc Tu Dien do tac gia Pham Dinh Lan bien soan.

 

         

         

CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM

CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM
Mỗi ngày chỉ cần vào đây sẽ có được mọi tin tức trên khắp Thế giới
Website mới:  http://tv.qhvn.org

Website này gồm có 3 phần :
 

1- TRUYỀN HÌNH 
 gồm các đài SBTN, RFA, VOA, VNTV, VIETFACE, SGN, SBTN/DC, NGUOIVIET.  v...v..được cập nhật hằng ngày
2- MOVIE gồm những phim chon lọc ( loại Playlist ) phim nhiều tập , coi một lèo không cần phải bấm , thay đổi hằng tuần 
3- VIDEO CLIPS : thay đổi hằng tuần 




     (PKNgoc:)


image
TỔNG LÃNH SỰ CSVN TẠI SAN FRANCISCO VƯƠNG H...
TỔNG LÃNH SỰ CSVN TẠI SAN FRANCISCO VƯƠNG HẢI NAM CHẾT VÌ "BẠO BỆNH" HAY DO BỊ THANH TOÁN PHE NHÓM? - description
Preview by Yahoo

TỔNG LÃNH SỰ CSVN TẠI SAN FRANCISCO VƯƠNG HẢI NAM CHẾT VÌ "BẠO BỆNH" HAY DO BỊ THANH TOÁN PHE NHÓM?

Friday, August 28, 2015
Ông Tổng Lãnh sự csVN tại San Francisco VƯƠNG HẢI NAM phát biểu tại đêm 15-2-2015
tổ chức Mừng Xuân Dân tộc và Tết Nguyên đán tại San Francisco, Hoa Kỳ. Ông bị gọi về Hà Nội họp
và được công bố "Chết vì Bạo Bệnh" ly1c 7:00AM sáng Thứ Ba 25-8-2015 tại Hà Nội.
VietPress USA (28-8-2015): Đương kim Tổng Lãnh Sự csVN tại San Francisco là ông Vương Hải Nam được lệnh triệu hồi về Hà Nội để họp khẩn và sau đó 1 tuần thì ông được công bố là đột ngột từ trần vì “bạo bệnh” vào hồi 7:00am giờ Việt Nam sáng Thứ Ba 25-8-2015 tại Hà Nội. Ông là viên chức ngoại giao đầu tiên của csVN tại Hoa Kỳ bị chết trong lúc đang tại chức.

Một thông báo “Tin Buồn” được phổ biến dười hàng tựa rất nhỏ trên trang Website của Tổng lãnh sự quán csVN tại San Francisco ở Link sau đây cho biết thi thể của ông TLS Vương Hải Nam được tổ chức an táng ngày hôm nay Thứ Sáu 28-8-2015 vào lúc 7:00AM đến 8:45AM giờ Việt Nam tại Nhà Tang lễ Bệnh viện 108 Trần Thánh Tông, Hà Nội (http://www.vietnamconsulate-sf.org/tin-tuc/hoat-dong-noi-bat/72D619_tin_buon.aspx ).

TIN BUỒN” được phổ biến lúc 13:59GMT+7 ngày Thứ Tư 26-8-2015 ghi nội dung sơ sài như sau:
Ngài Vương Hải Nam, sinh ngày 04/9/1962, Chuyên viên cao cấp, Đại sứ, nguyên Vụ trưởng Vụ Đông Nam Á - Nam Á - Nam Thái Bình Dương, nguyên Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại New Zealand, hiện là Tổng Lãnh sự Việt Nam tại San Francisco, do mắc bệnh hiểm nghèo, đã từ trần hồi 7:00 A.M ngày 25/8/2015.
Lễ viếng được tổ chức từ 7:00 AM đến 8:45 AM ngày thứ Sáu, 28/8/2015 tại Nhà tang lễ Bệnh viện 108 Trần Thánh Tông, Hà Nội, Việt Nam.
Lễ truy điệu: 8:45 A.M cùng ngày
An táng tại Đài Hóa thân Hoàn Vũ
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco mở Sổ tang vào ngày 27/8/2015, từ 1:00 P.M đến 5:00 P.M tại 1700 California Street, Suite 430, San Francisco, CA 94109
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco xin thông báo và trân trọng cảm ơn./

Điều đặc biệt là tất cả hồ sơ, hình ảnh của ông Vương Hải Nam trên trang Website của Tổng lãnh sự quán csVN đều đã bị xóa sạch (http://www.vietnamconsulate-sf.org/tong-lanh-su-quan/tieu-su-ong-tong-lanh-su/).
Tuy nhiên trên trang Website của “Thế Giới Việt Nam” trực thuộc Bộ Ngoại giao csVN tại Link (http://www.tgvn.com.vn/Item/VN/NgoaiGiao/2014/8/CC8D55C7A3FEDCEC/ ) vẫn cón tồn tại bản tin cho hay:

Sáng ngày 19/8/2014, tại Trụ sở Bộ, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã trao quyết định bổ nhiệm 03 vị Tổng Lãnh sự, Trưởng Phái đoàn nhiệm kỳ 2014 - 2017; Cục trưởng Cục Quản trị Tài vụ; Vụ trưởng Vụ Luật pháp và Điều ước Quốc tế. Tham dự buổi lễ còn có các vị Trợ lý Bộ trưởng: Nguyễn Văn Thảo, Nguyễn Ngọc Sơn cùng lãnh đạo một số đơn vị chức năng trong Bộ.
TLS Vương Hải Nam 53 tuổi, chết vì bạo bệnh
tại Hà Nội ngày 25-8-2015 hay bị giết vì phe nhóm?
Theo đó, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao quyết định: Bổ nhiệm ông Vương Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Đông Nam Á - Nam Á - Nam Thái Bình Dương, giữ chức Tổng Lãnh sự Việt Nam tại San Francisco, Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, thay ông Nguyễn Bá Hùng hết nhiệm kỳ..”.
Ông Vương Hải Nam từng nắm nhiều chức vụ quan trọng thuộc Bộ Ngoại giao csVN. Trước khi được bổ nhiệm làm Tổng Lãnh sự điều hành Lãnh sự quán tại San Francisco, ông Vương Hải Nam đã là Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền nước CHXHCNVN tại New Zealand.

Ông được bổ nhiệm làm Tổng Lãnh sự tại San Francisco vào ngày 19-8-2014.. Đến nhận nhiệm sở tại Tổng lãnh sự quán csVN tại San Francisco ngày 25-8-2014..  Ngày ông được lệnh về Hà Nội họp khẩn là 19-8-2015 và ngày ông được công bố chết vì bạo bệnh là 25-8-2015. Tức là các ngày tháng trùng hợp đúng 1 năm.

Chiều hôm qua Thứ Năm 27-8-2015 một số những “Kiều bào yêu nước” làm ăn và làm cơ sở ngoại vi cho csVN tại Nam và Bắc California đã đến ký sổ tang chia buồn về cái chết của TLS Vương Hải Nam tại Tổng lãnh sự quán csVN số 1700 California Street, Suite 430, San Francisco, CA 94109 từ 1:00PM đến 5:00PM. Trong danh sách, VietPress USA thấy có nhiều gương mặt rất quen thuộc từ các tổ chức kinh doanh, doanh nghiệp, hội đoàn mà đa số tại bắc California.

Chức vụ Đại sứ là cao hơn Tổng lãnh sự; nhưng lý do tại sao Bộ Ngoại giao đưa ông Vương Hải Nam đang là Đại sứ csVN tại New Zealand xuống làm Tổng lãnh sự tại San Francisco? 

Các tin tức cho hay lý do đảng và Nhà nước csVN đưa ra kế hoạch thao túng toàn bộ khối Cộng đồng người Việt định cư tỵ nạn tại Hoa Kỳ; mà quan trọng là tại California để chuẩn bị kỷ niệm 20 năm bang giao Việt-Mỹ vào năm 2015. Kế hoạch nầy là đánh phá làm suy sụp khối các tổ chức chống cộng, lực lượng Cờ Vàng 3 Sọc Đỏ, làm phân hóa các tổ chức Cộng đồng, Hội đoàn, Đoàn thể của người Mỹ gốc Việt rồi từng bước đưa thành phần Sinh viên Học sinh Trẻ gọi là “Các Lãnh Đạo Trẻ Mỹ gốc Việt” lên thay thế lãnh đạo các sinh hoạt cộng đồng để dần dần đưa đến hòa hợp hòa giải dân tộc.

Một nguồn tin từ Washington D.C. cho hay, ông Vương Hải Nam là người có học, tính tình hòa nhã, khôn ngoan và ông là một người hoạt động chuyên nghiệp về tình báo quốc ngoại trước khi ông vào làm Ngoại giao từ năm 1985.

Phó TLS Trần Thị Hiếu Hạnh
tạm thời thay thế..
Trong vòng đúng một năm qua kể từ khi ông Vương Hải Nam làm Tổng lãnh sự csVN tại San Francisco; ông đã được Hà Nội khen thưởng vì đã len lỏi mua chuộc, cho người xâm nhập vào các tổ chức của nhiều Cộng đồng ở hai Miền Nam và Bắc California. Ông là người tổ chức, móc nối với một số “Kiều bào yêu nước” tại Hoa Kỳ để mua chuộc, làm Lobby trong chính trường Hoa Kỳ; thuê các tổ chức tư vấn của tư nhân Mỹ làm Lobby để giúp csVN có được những thắng lợi về ngoại giao, đầu tư và chiến lược từ các giới lập pháp và cầm quyền tại Hoa Kỳ. Ông dùng quỹ đen của csVN để tài trợ cho một số thành phần ra tranh cử các chức vụ dân cử tại các thành phố và Tiểu bang đông người Việt định cư tỵ nạn csVN.

Ông Vương Hải Nam đã cùng với một “Kiều bào yêu nước” tại bắc California đứng ra thu xếp kết nghĩa “Sister City” giữa thành phố Đà-Nẵng và thành phố Oakland tại bắc California. Ông đã về Đà Nẵng để thúc đẩy vụ kết nghĩa nầy (http://fad.danang.gov.vn/default.aspx?id_NgonNgu=EN&id_ThucDon_Sub=177&TinChinh=0&id_TinTuc=5838&TrangThai=BanTin).

Ông Vương Hải Nam đã cùng với một “Kiều bào yêu nước” có đầu tư tại Thành phố Sài-gòn đã thu xếp đưa ông Phó Thị Trưởng Sacramento về để họp với Thành ủy Tp.HCM tổ chức kết nghĩa “Sister City” với thành phố Sacramento là Thủ phủ của California nhằm tạo Lobby với Quốc Hội California đặt trụ sở tại Sacramento.  Qua thu xếp nầy, ông Lê Thanh Hi, Bí thư Thành ủy Tp.HCM (Sàigòn) cầm đầu một phái đoàn của Đảng ủy và của Ủy ban Nhân dân Tp.HCM qua mở phiên họp mật với Hội đồng các Nghị viên Thành phố Sacramento, bắc California vào lúc 6:00Pm chiều Thứ Ba 14-7-2015 nhưng bị các tổ chức cộng đồng người Mỹ gốc Việt chống cộng phản đối nên bất thành (http://www.vietpressusa.com/2015/07/bi-thu-thanh-uy-saigon-le-thanh-hai-va.html).

Tối 15-2-2015, ông Vương Hải Nam đã tổ chức dạ tiệc mừng Xuân dân tộc và Tết cổ truyền tại San Francisco (http://www.vietnamconsulate-sf.org/tin-tuc/hoat-dong-noi-bat/56C619_am_ap_tet_cong_dong_tai_thanh_pho_san_francisco_california.aspx ). Dịp Tết nguyên đán vừa qua, ông TLS Vương Hải Nam cũng đã hỗ trợ tài chánh cho một “Kiều bào yêu nước” đứng ra lo tổ chức ăn Tết cho một nhóm Báo chí Truyền Thông Việt ngữ tại Bắc California; cũng như hỗ trợ tổ chức Hội Xuân tại San Jose mà sau đó báo chí csVN đã ca ngợi khi “Kiều bào yêu nước” nầy về Sài-gòn lãnh bằng khen, huân chương của Thủ Tướng và Chủ tịch Nước csVN.

Tin từ Washington D.C. cũng cho hay rằng ông TLS Vương Hải Nam thuộc nhóm thân Trung Quốc (TQ) và làm việc rất sát cánh với Tổng Lãnh sự TQ tại San Francisco. Ông Vương Hải Nam là người cùng với phía TQ hỗ trợ tài chánh cho một tổ chức sinh viên học sinh du học Việt Nam hoạt động chung với một Tiến sĩ “Kiều bào yêu nước” tại Hoa Kỳ. Tiến sĩ “Kiều bào yêu nước” nầy giúp cho csVN và TQ trong việc Lobby chính giới Hoa Kỳ và giúp đưa các thành phần sinh viên du học VN, hay sinh viên thanh niên trẻ trong cộng đồng Mỹ gốc Việt xâm nhập vào các cơ quan, tổ chức của Hoa Kỳ để thu thập tin tức tình báo cung cấp cho csVN và TQ vì hiện nay TQ đang bị an ninh Hoa Kỳ canh chứng quyết liệt. Tổ chức nầy cũng đã tài trợ cho một Hội Tết tại bắc California vừa qua do một nhóm học sinh sinh viên trẻ để quảng bá cho văn hóa truyền thống của TQ tại Hoa Kỳ trong cộng đồng tỵ nạn Việt Nam.

Mới đây hôm 16-8-2015 trong một bản tin cho hay nội các TT Barack Obama cảnh báo TQ cài gián điệp, dùng mật vụ trong chiến dịch “Săn Cáo” trên đất Mỹ lùng bắt cóc những người TQ có tiền bạc đầu tư ở Hoa Kỳ để đưa về TQ trị tội và thu hồi tài sản; đã có đoạn nói tới tổ chức của Tiến sĩ “Kiều bào yêu nước” nầy nhưng không nói rõ tên gì, ở đâu. Đoạn tin ghi rằng “Hoa Kỳ quan ngại về một tổ chức của một Tiến sĩ người Mỹ gốc Việt đang hoạt động bên cạnh tình báo Hoa Nam và an ninh của csVN nhằm huấn luyện cho một số Sinh viên, học sinh trẻ ở Mỹ và du học sinh từ Việt Nam đến học tại Hoa Kỳ để làm công tác xâm nhập, lobby và cài tình báo giúp cho TQ vì nay TQ rất khó cài tình báo tại Hoa Kỳ. TQ nay phải sử dụng người của các quốc gia thứ 3 mà du học sinh Việt Nam do tổ chức của vị Tiến sĩ Mỹ gốc Việt đang là nguồn cung cấp mà TQ đặt tất cả kỳ vọng.(http://www.vietpressusa.com/2015/08/chuan-bi-on-tap-can-binh-en-tham-bach.html ).

Sau chuyến viếng thăm Tòa Bạch Ốc của ông Tổng bí thư đảng csVN Nguyễn Phú Trọng từ ngày 07 đến 11-7-2015 (http://www.vietpressusa.com/2015/07/dan-bieu-lien-bang-thuoc-hai-ang-oi-hoi.html), nguồn tin từ Washington D.C. cho hay rằng phe thân TQ của Tbt Nguyễn Phú Trọng đã biết rõ ông TLS Vương Hải Nam nay chuyển hướng qua thân Mỹ hoàn toàn nằm trong phe của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng. Các tin tức về hoạt động của nhóm Tiến sĩ “Kiều bào yêu nước” làm việc cho TQ, nay được biết do ông TLS Vương Hải Nam tiết lộ cho phía an ninh Hoa Kỳ để theo dõi vì ông Vương Hải Nam nay ý thức rằng nếu không tìm cách ngăn chặn TQ thì chắc chắn Việt Nam sẽ mất nước và dân tộc VN sẽ làm nô lệ và bị TQ đồng hóa mau chóng.

Tin nầy nói rằng kể từ khi ông Tbt Nguyễn Phú Trọng trở về thì coi như mọi hoạt động của ông TLS Vương Hải Nam bị tạm ngưng cho đến khi ông được lệnh gọi về Hà Nội để họp. Chẳng biết có phải vì họp hành

mệt mỏi nên ông đã chết do bị “bạo bệnh” lúc 7:00AM sáng Thứ Ba 25-8-2015 theo giờ Việt Nam hay không? Một người trẻ khỏe lại chết vì “bạo bệnh” mà không hề nghe công bố là bệnh gì.. Thật vô cùng khó hiểu!

Đọc tiếp tại:
http://www.vietpressusa.com/2015/08/tong-lanh-su-csvn-tai-san-francisco.html





--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Dien Dan Cau Lac Bo Tinh Nghe Si" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to DienDanCauLacBoTinhNgheSi+unsubscribe@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.