Ban tin T.H SO 71- 2015

BAN TIN

THAN HUU

CHU TRUONG:  PHAM DINH LAN

SO 71- 2015

TIN TUC

*   De Pere Inconnu (Tu Nguoi Cha Vo Danh) la tua de cua mot cuon sach tu thuat cua anh Pham Ngoc Lan xuat ban o Paris.  Anh Pham Ngoc Lan la duoc si, giang nghiem vien dai hoc Duoc Khoa Sai Gon.  Anh co cu nhan khoa hoc va la mot chuyen vien Informatique khi dinh cu o Phap.  Ngoai ra anh con la mot nhac si Tay Ban Cam va nha sang tac nhac duoc nhieu nguoi biet va ham mo qua youtube.  Ban Tin Than Huu tran trong gioi thieu cung cac than huu tac pham De Pere Inconnu cua tac gia cung ten va cung ho voi toi va chuc cho tac pham dau tay cua anh Pham Ngoc Lan duoc su don nhan nong nhiet cua doc gia Viet va Phap.

*  Chi Lien Nhu cho ra doi ba youtube ve Thien thoi nha Ly.  Phat Giao cuc thinh duoi trieu nha Ly.  Su Van Hanh la nguoi ung ho Ly Cong Uan len ngoi sau khi Le Long Dinh tuc ‘Le Ngoa Trieu’ mat.  Ly Cong Uan duoc su Ly Khanh Van nuoi duong va giao duc trong chua.  Tuong truyen rang khi con nho Ly Cong Uan da co khau khi quan vuong.  Mot hom ong bi su Ly Khanh Van quo phat vi bieng hoc, ong khong ngan ngai dap lai rang:

          Dem nam chang dam ngay chan dui,

          E so son ha xa tac xieu.

    Dinh Bo Linh, Le Hoan, Ly Cong Uan deu la ba quan nhan noi theo tu ngu ngay nay la ba tuong lanh.  Dinh Bo Linh va Le Hoan mo coi cha.  Ly Cong Uan khong co cha.  Ca ba deu lan luot lam vua sang lap ba trieu Dinh, Le (Tien Le) va Ly.  Trong ba vi vua sang lap vuong trieu tren, Ly Cong Uan co van hoa va dao duc cao hon hai vi kia nho duoc giao duc trong chua.  Vao thoi bay gio nha chua chang nhung la noi tho Phat, truyen ba Phat Giao ma con la trung tam van hoa, nghe thuat va y khoa.  Do la ly do cho thay vi sao Ly trieu keo dai 215 nam (1010- 1225) trong khi Dinh trieu chi duoc 12 nam (968- 980) va nha Tien Le chi duoc 29 nam (980- 1009).

          Thien duoc pho bien o nuoc ta vao the ky XI .  Thien duoc du nhap vao Nhat nam 1192 tuc sau Viet Nam gan hai the ky nhung Thien duoc quang ba sau rong trong quan chung tren quan dao Phu Tang.  Ngay nay khi noi den Thien nguoi Tay Phuong lien tuong den Zen cua Nhat.  Loi ich truoc mat cua Thien la tam yen tinh, tri sang suot va suc khoe khang kien.  Neu ca mot dan toc duoc nhu the thi nang suat lam viec gia tang rat cao.  Neu cong dong the gioi duoc nhu the thi hoa binh the gioi duoc bao dam hon.  Nguoi va nguoi nhin nhau bang su cam thong, an lac va an hoa.  Long tham lam, doc ac, hieu danh, hieu loi, hien chien, hieu thang, hi, no, ai, o duoc che ngu.  Cong dong the gioi duoc an vui thai hoa.  Thien can duoc hieu theo nghia Meditation, su tinh tam, su tap trung tu tuong, the duc tinh than de duoc quang ba va thuc hanh sau rong hon tren hoan vu khong phan biet ton giao, chung toc hay qua khu lich su.  Hoan nghinh sang kien nay cua chi Lien Nhu.  Mong chi manh tien trong viec lam huu ich nay.

*  Toi yen tam khi duoc cac em To Hong Linh, Doan Van Uc , Phung Thi Thanh xac nhan phan tam dung de bon day trau.  Gia dinh cua Linh va Uc o Hoc Mon co trong trau va co kinh nghiem ve viec lam co vuon trau, u phan tam voi dau tam de bon vao day trau.  Phung Thi Thanh la nguoi Ha Noi nhung co chong o Ba Diem nen ngoai viec biet ben chong trong trau va co phu ben nha chong trong viec cham soc trau con co nguoi quen nuoi tam.  Toi co nghe viec dung phan tam de bon vao day trau nhung khong tin lam vi toi chua muong tuong lam sao co du phan tam de bon vao vuon trau?  Vi o Viet Nam tu thap nien 1960 ve sau cac nha may det bang khung cui da bi thay the bang nhung may det nhap cang thi viec nuoi tam de lay to khong nghe ai noi den.  Cam on su xac nhan cua ba thay thuoc To Hong Linh, chuyen gia dien toan Doan Van Uc va dai gia Phung Thi Thanh.

*  Doc bai ve hoa Valentine Mai ngac nhien vi khong thay hoa hong.  Doc gan het Mai moi thay mung vi da gap hoa hong.  O cho nay toi moi thay Nguyen Thi Mai phan ung rat dung luc vi nguong mo hoa hong nhu muon ngan nguoi nguong mo khac.  Toi co chut thien vi nen cho hoa danh danh len hang dau chi vi Viet Nam co hoa nay trong khi nhan loai dau co chap nhan hoa danh danh la hoa duoc yeu chuong nhat dau!  Thanh that ma noi, toi lo viet den quen hoa hong!  Nguoi doc bai nay va nhac toi la chi Dang Ngoc Le Khanh nen toi moi bo tuc hoa hong o phan cuoi cua bai la vay do!   Thanh Duong thich tat ca cac loai hoa.  Do la cai nhin ve tham my va nghe thuat cua mot nu van thi si vay.

*  Cam on:

-  chi Lien Nhu ve cac loai mai o Phi Chau

-  co giao Phan Kim Ngoc ve cac loai mai co nhieu canh va nhieu lop o Viet Nam ngay nay

-  ba thay thuoc Lam Thi Phuong ve day to hong, chum goi (tam goi) va Lap Mai (La Mei), mot loai mai co hoa to mau vang va co nhieu canh va nhieu lop mau vang khong giong voi mai Ochna harmandii o mien Nam.

-  thi nhac si Lu Phuong tuc Pham Van Lam ve nhung hinh anh Quang Tri, Hue, Hau Nghia.  Canh cu, nguoi xua gio day da mat.  Manh dat thieng cua dan toc minh  trai qua qua nhieu con bi cuc bao gio moi duoc hoi thai lai?  Bo may Troi (Thien Co- Machine celeste) dang chuyen dong?

*   Dai phu Nguyen Dang Cung co goi y ve an cach nao ngon: mon an ngon? nguoi an doi va them mon an va duoc an mon do?  moi truong an? nguoi an ben canh?  Kho tra loi qua Cung oi!  Dieu chac chan la an ngon va nhai ngau nghien khi bi doi la an dau cua su an ngon.  Con an theo nghi le trieu dinh hay quoc khach thi chac khong ngon lam dau.  An ngon chac phai an nhu Hercules hay it ra an ngon lanh nhu nguoi Nhat an mi, hup nuoc  manh den noi nguoi o cach do 50 m cung nghe; nguoi Trieu Tien an kim chi va nong dan Viet Nam an dua mam voi ot trai hay an duoi ga voi ca xuong!  Ong ba ta co cau: Nam thuc nhu ho; nu thuc nhu mieu.  Cau nay chi dien dat cach an cua phai nam va phai nu ma thoi.  Phai nam phai to suc manh cua phai nam khi an uong de noi len suc khoe cua minh.  Phai nu phai an nhu meo de lam noi bat su duyen dang, diu dang cua nu phai.  Nhung do chi la quan niem co xua trong xa hoi Khong giao.  O phuong Tay bay gio phu nu lam vo si, do vat (wrestler), da banh, lai xe truck, cam sung danh giac...Co nguoi len den tuong 04 sao.  Cac vi nay lao luc cuc kho ma ‘nu thuc nhu mieu’ chac khong chiu noi roi.

VAI CHUYEN QUANH TA

Xin Mot Loi Giai Thich

          O Viet Nam nguoi o dong noi thich an ca nuoc ngot.  Nguoi o mien duyen hai thich an ca bien tuc ca nuoc man.  Do la thoi quen dua vao thuy san dia phuong.  Trong dong noi chi co ca nuoc ngot.  O mien duyen hai chi co ca nuoc man (ca bien).  Ca bien to lon hon ca nuoc ngot. 

          Tai sao co nhieu nguoi khong an loai thuy san khong co vay nhu luon, ca tre, ca tre phi, ca dua...?  Thit doc? Nhung loai ca ay an vat hoi thoi?  Tai sao cac thay bua khong an ca khong vay, luon, ech, rau om...?

          Nguoi mien Nam thuong noi:

Doc nhu vit Xiem lai.

Doc nhu ba ba, cua dinh.

Dieu do co dung khong?  Neu dung dua tren co so khoa hoc va ly luan nao?

          Nguoi ta cho rang thit heo va (tren da lung co nhieu va den ben canh nhung va trang), bo va, ca bong doc.  Loai heo va va bo va o Hoa Ky rat nhieu.  Thit heo va thit bo ban o cac cua tiem deu co thit heo va va bo va nhung khong thay ai trung doc.  Chuyen don gian la nguoi mua lan nguoi ban deu khong biet thit bay ban trong tiem la thit bo hay heo thuan mot mau hay thit cua heo va, bo va.  Voi su tien bo trong nganh chan nuoi, de co nhieu thit va sua, nguoi ta chung cac giong thu bang thu thai nhan tao de co heo con hay bo con manh va co trong luong cao.  Bo con hay heo con nay co the co hai hay ba mau khac nhau tuc la co nhieu va.  Nhung chua thay nguoi tieu thu bi trung doc ngoai tru truong hop an thit heo hay thit bo bi binh nhu da xay ra trong nhung nam vua qua.

Van Chua Hieu Tai Sao

          Con voi, bo, trau, ngua deu an co nhung van map map, to lon va co suc manh de keo cay, keo xe, cho hang hoa nang trong khi con su tu, cop, beo, gau an thit va co suc manh de vat nga va giet chet nhung con thu khac cho khong co suc manh de keo xe hay chuyen cho hang hoa.  Co khong co nhieu chat dinh duong bang thit. 

          Co phai chang con voi, bo, trau ngua tien dinh xuat hien tren dia cau de phu giup loai nguoi va bi loai nguoi doi xu khong may tot dep khi suc khoe tan lun? 

          Con su tu, cop, beo, gau xuat hien tren mat dat de hu doa muon loai bang nanh vuot va ham rang ben nhon va ban nang hung tan cua chung.  Tranh anh cua chung duoc trung bay khap noi nhu la bieu tuong cua suc manh va su uy dung.  Ngay o tu trong cac so thu chung cung duoc huong che do y te va am thuc hon mot nguoi co doi song trung binh trong xa hoi loai nguoi.  Hai cach doi xu tren phan anh tam ly mau thuan cua nhan loai: khinh thuong va ha hiep ke phuc vu va lam dieu huu ich cho minh va ton sung ke hu doa minh bang suc manh cua nanh vuot?

          La dong vat an co tai sao thit bo, thit trau, thit nai, thit de, thit truu ngon hon thit voi va duoc ua thich hon thit ngua?  Neu thit voi ngon thi lam sao co du thit de cung cap cho nguoi tieu thu?  Nguoi ta vao rung san voi khong phai de lay thit, da ma de lay nga.  Nguoi Viet Nam khong an thit ngua vi cho rang thit ngua co phong.  Nhu vay thit ngua bo hon thit bo va thit trau nen moi co nhieu ‘phong’.  Thuc te nguoi ta khong an thit ngua vi ngua rat hiem o nuoc ta.  Nhung khi ngua gia yeu va chet nguoi ta xe thit hay chon cat no nhu mot su nho on no da phuc vu cho minh?  Te giac va ha ma la thu to lon va  manh.  Chung an co.  Chung giup ich gi cho loai nguoi ngoai chiec doc sung te giac?

          Su tu, cop, beo, gau an thit song co nhieu chat dinh duong nhung khong nghe ai khen thit cop, thit su tu, thit beo, thit gau ngon!  Trai lai khap the gioi nguoi ta khen tinh bo duong va ngon mieng cua thit bo trong cac mon bo bip- tet, thit bo bam hamburger, bo kho, pho tai, bo vo vien, bo nuong la lot, bo luc lac, be thui tuong gung, bo Kobe, duong nhuc ham thuoc Bac, hay mon lamb chop o cac nha hang Dia Trung Hai v.v.

****

          Trong ngon ngu cua loai nguoi, ta co cac mau xanh, trang, do, vang, den, tim, xam.  Moi mau co them chu ‘sam‘ hay ‘dam‘ va chu ‘nhat‘ de dien ta trung thuc ve mau sac.  Ve mau xanh co xanh da troi (Thien thanh), xanh nuoc bien va xanh la cay.  Trong cac thuc an cua loai nguoi co du cac mau.  Nhung mau xanh Blue la mau it duoc thay.  Co le vi vay ma nguoi ta lam ra Blue cheese de mau Blue co mat tren ban an?

          Cung mau xanh la cay nhung khi nhin vao rung thao moc chung ta thay khong co la cay nao giong nhau ca.  Mau xanh cua la xoai khong giong mau xanh cua la oi, la chuoi, la mang cut, la sau rieng, la nho v.v.  Mau do cua hoa uat kim huong (tulip) khong giong mau do cua bong giay o Viet Nam hay cua hoa hong.

          Vi ngot cua trai xoai khong giong vi ngot cua duong, mat ong, cua trai mit, trai oi chin, trai sa-bo- che (sapot).

          Vi chua cua trai chum ruot khong giong vi chua cua khe, trai coc, trai chanh, vi chua cua giam.

          Vi chat cua trai oi non khong giong voi vi chat cua bong mit, vi chat cua trai chuoi chat.

****

          Tu khi loai nguoi xuat hien tren trai dat ta thay cach cau tao cua nguoi nguyen thuy va con nguoi ngay nay dai cuong cung nhu nhau: hai tai, hai mat, mot mui voi hai lo, mot mieng, hai tay, hai chan.  Moi ban tay co 05 ngon; moi ban chan cung co 05 ngon...Nam that khieu; nu cuu khieu v.v.  Nguoi nguyen thuy co rau toc ram rap de chiu lanh vao mua dong khi loai nguoi chua biet may mac.  Rang cua ho rat manh vi ho phai an tuoi nuot song vi chua biet tao ra lua.  Tay chan cua ho phai o de va manh de chong thu du song can ke ben ho.  Hinh hai con nguoi tro nen thanh tu khi con nguoi co chu viet, triet ly, ton giao.  Su yeu thich CHAN, THIEN, MY phat trien trong cong dong loai nguoi.  Quanh con nguoi bao phu nhieu dieu bi an.  Cac chu de tam thuong quanh loai nguoi khong co nhung loi giai dap.  Tai sao co Nam va Nu?  Tai sao co tinh yeu?  Tinh yeu la gi ma tu co chi kim loai nguoi van noi mai khong ngung tu khi co chu viet, co ngon ngu va co truong hoc ma khong co truong hop nao giong truong hop nao ca.  Cai gi tao ra ve dep va su duyen dang day quyen ru cua nguoi nam va nguoi nu? (mat? mat <eyes>, mui?, mieng?, rang?, tai? tu chi? v.v.).  Cai gi tao ra su thanh cao, su de hen cua con nguoi?  (loi noi? hanh dong cao thuong? hoc vi? dia vi xa hoi? huu san? vo san? v.v.).  Ai dinh phan so cua con nguoi?  Co phai tanh tinh cua con cai la su di truyen cua cha va me ma ra?  Tai sao co truong hop ho phu sinh ho tu?  va cung co truong hop ho phu sinh khuyen tu?  Con cua dai van hao Victor Hugo co phai la van thi si loi lac nhu ong khong?  Tai sao co canh vo chong cu sinh con Tien?  Tai sao nhung ba me my nu sinh con dep nhung khong dep tron ven  ve dep cua ba me?  Tren 7 ty nhan loai khong co nguoi nao co chi tay chi chan giong nhau.  Khong nguoi nao co tuong mao, tieng noi va chu viet giong nhau.

****

          Van vat tren doi deu co nhan va qua.  Chiec phi co ra doi do nhung thi nghiem thanh cong cua anh em Wright ma ra.  Con con nguoi, thu vat, cay co dau tien do dau ma co?  Ai sap dat dinh so cua nguoi, dong vat va thao moc?  Trong qua trinh song nguoi, dong vat, cay co deu trai qua sinh, lao, binh, tu.  Noi den day toi thay bo may hanh chanh Thien Dinh lam viec ghe gom qua.  Nao la lam sao cho cac hanh tinh quay ma khong bi tai nan.  Trai dat quay ma khong lam sap cau, gay duong.  Nguoi ta khong va cham vao nhau de sinh su cai va gau o.  Mat troi toa sang ban ngay.  Mat trang toa sang ban dem.  Mua nao co nhung net dac trung cua mua ay.  Toi muon biet vi nao trong coi viec sinh lao binh, tu cho NGUOI, DONG VAT va CAY CO.  Ngay A co mot so nguoi duoc sinh ra; mot so dong vat chao doi; mot so hot trai cay nay mam moc len khoi mat dat.  Ngay B co mot so nguoi, dong vat va cay co tro nen gia nua.  Ngay C co mot so nguoi, dong vat, thao moc bi binh hom hem.  Ngay D co mot so nguoi, dong vat, cay co gia tu su song sau khi bi binh tat day vo v.v.  Nhung khong phai luc nao NGUOI, DONG VAT, CAY CO cung chet vi tuoi gia va binh tat.  Nguoi co the chet tran, chet vi ruou, ma tuy, co bac, bi cuop hay tai nan v.v.  Dong vat co the chet vi bi dong vat khac can chet de an thit, bi tho san giet, bi tai nan xe co vi khong quen anh sang phat xuat tu anh den xe co cua loai nguoi v.v.  Thao moc co the chet vi su lan dat cua loai nguoi, sam set danh trung cay khien cay bi chet kho, bom dan cua loai nguoi thieu huy v.v.  Mot ngay phai giai quyet hang ty ho so SINH, LAO, BINH, TU cua 07 ty nhan loai, vai ngan ty dong vat thuoc du cac loai song tren mat dat, duoi long dat, duoi nuoc, tren khong trung, tren cac canh cay voi voc dang lon, be khac nhau tu voi, dai bang den vi trung va vai ty thao moc tu cay co thu to lon den chum goi, nam, rong reu.  Viec can nhac cong toi cua nguoi, dong vat va thuc vat de co su thuong phat quang minh hang ngay, hang gio, hang phut , hang giay cung la van de nhieu khe vi phai lam the nao dam bao su cong bang gan nhu tuyet doi.  Noi den dau su to mo cua toi di theo den do.  Toi tu hoi ai dac trach nhung chuyen bao la noi tren?  Trong trach ay do ai bo nhiem?  Ai ghi cong toi cua muon loai trong vu tru?  Ho so ay luu tru o dau?  Noi do rong lon den dau?  Bao lau ho so moi bi huy?

          Nhung cau hoi lam cam cua toi lam cho toi tham met va ngu mot giac ngon lanh vi khong tra loi duoc cau nao do chinh minh dat ra.  Toi khong ngan ngai nho ban doc tra loi de toi ghi lai cho doi sau hoc hoi, dieu chinh hay bo tuc them de co mot vu tru an lanh noi co NGUOI sang tao va chi huy van vat.

Dau Thang Tu va Cuoi Thang Tu

          Mien Nam Viet Nam chay dai tu vi tuyen 17 den mui Ca Mau mang quoc hieu Viet Nam Cong Hoa sau khi Hien Phap duoc ban hanh nam 1956.  Ngay 26-10, ngay ban hanh Hien Phap, duoc chon lam ngay Quoc Khanh cua Viet Nam Cong Hoa.

          Sau cuoc dao chanh cua quan doi lat do tong thong Ngo Dinh Diem, ngay dao chanh 01-11- 1963 tro thanh ngay Quoc Khanh o mien Nam Viet Nam.  Quoc hieu Viet Nam Cong Hoa van con. 

          Neu lay ngay 26-10-1956 la ngay khai sinh nen Cong Hoa o mien Nam Viet Nam thi nen de nhat Cong Hoa keo dai tu ngay 26-10-1956 (khong ke thoi gian ong Ngo Dinh Diem lam thu tuong tu ngay 07-07-1954 den ngay to chuc trung cau dan y lat do quoc truong Bao Dai 23-10-1955 cong voi thoi gian chuan tiep tu ngay 23-10-1955 den ngay ban hanh Hien Phap) den ngay 01-11-1963. 

          Tinh hinh mien Nam Viet Nam sau ngay dao chanh nam 1963 danh dau bang nhung bat on chanh tri: bieu tinh Phat Giao, dao chanh (chinh ly 30-01-1964; dao chanh  13-09-1964 <tuong Duong Van Duc va Lam Van Phat>; cac tuong tre <Nguyen Cao Ky, Nguyen Chanh Thi...> lat do noi cac Tran Van Huong va giai tan Thuong Hoi Dong Quoc Gia <20-10-1964>; dao chanh do dai ta Pham Ngoc Thao va Nguyen Bao Kiem cam dau <19-02- 1965>).  Su huc hac giua quoc truong Phan Khac Suu va thu tuong Phan Huy Quat dan den viec nam chanh quyen cua quan doi vao ngay 19-06-1965.  Trung tuong Nguyen Van Thieu la chu tich Uy Ban Lanh Dao Quoc Gia (quoc truong); thieu tuong Khong Quan Nguyen Cao Ky la chu tich Uy Ban Hanh Phap Trung Uong (thu tuong).  Den ngay 11-09-1966 mien Nam Viet Nam moi to chuc bau cu Quoc Hoi Lap Hien. 

          Ngay 01-04- 1967 Hien Phap duoc ban hanh voi 117 dieu khoan tieu bieu cho 117 vi dan bieu thoi bay gio.  Hien phap 01-04-1967 khai sinh nen de nhi Cong Hoa.  De Nhi Cong Hoa keo dai tu ngay 01-04-1967 den 30-04-1975 thi sup do hoan toan.  Ba ngay lon cua De Nhi Cong Hoa ung vao ba ngay lich su kha la lung:

-  Ngay 19-06 la ngay Quan Luc VNCH.  Nguoc dong lich su do la ngay Waterloo (19-06-1815)>  De che do Napoleon I dai dien sup do.

-  Ngay 01-04 la ngay ban hanh Hien Phap De Nhi Cong Hoa la ngay Poisson d’Avril (April’s Fool Day) cua Phap.

-  Ngay 30-04- 1945 la ngay Berlin that thu. 

Ban tin TH So 70-2015

BAN TIN

THAN HUU

CHU TRUONG:  PHAM DINH LAN

SO 70- 2015

THAN CHUC TOAN THE CAC THAN HUU:

VAN PHUC LAM MON

VAO NAM AT MUI (2015)

T.M BAN TIN THAN HUU

PHAM DINH LAN

TIN TUC

*    Tu thang 9 nam 2014 den dau thang 02 nam 2015 khap the gioi deu bang hoang kinh tom ve su hanh quyet 02 nguoi Hoa Ky, 01 nguoi Anh, 12 nguoi Phap tai toa soan mot to bao hi hoa o Paris, 02 nguoi Nhat, mot phi cong Jordan boi nhom tu xung la Quoc Gia Hoi Giao kiem soat mot phan lanh tho Iraq va Syria.  Ba nguoi da trang va hai nguoi Nhat bi cat co; 12 nguoi Phap o Paris bi tham sat bang sung; nguoi phi cong Jordan bi tam xang va dot chay.  Neu nhin con so thi so nguoi chet khong bao nhieu so vo 7 ty nhan loai nhung cach giet nguoi that tan bao va phi nhan tinh khi nhan loai buoc vao the ky XXI.  Cai gi lam cho con nguoi tro nen hung du va tan bao? ngheo kho? dot nat? khong co gia dinh? khong co ton giao? trai dat bi ‘ham’ nong?  an nhieu thit? uong nhieu ruou? hut nhieu chat ma tuy? mat thang bang sinh ly va tam ly?  cai gi lam mat thang bang noi tren? bi kich dong ve chuyen xa hon lien quan den han thu trong nhung giao tiep bat lanh ve ton giao, va chanh tri trong qua khu xa xua?  Chuyen phuc tap den noi khong co cau giai dap nao thich hop ca.  Binh khong tim duoc nguon goc e rang khong the chua lanh nhanh chong duoc.

*    Khi noi den ac mong rot tu tai, thay thuoc Phan nho den con ac mong rot mon thuc vat hoc do mot nu giao su ‘it hien’ dam trach mac du thuc te da dau.  Con ac mong do lai dien ra trong luc ngu trong trai hoc tap cai tao khien ong thay thuoc toat mo hoi vi khong duoc lam thay thuoc neu bi rot!  The la lao dong hoc tap van con tot hon rot mon thuc vat hoc de khong duoc hanh nghe thay thuoc.  Hanh phuc cua con nguoi bien thien khong ngung.  Du la ong vua di nua nhung khi lam vao canh doi kho ma duoc an khoai thi cung thay sung suong vo cung.  Hay tuong tuong cai hanh phuc cua nguoi buon ngu gap chiec chieu rach hay nguoi lanh gap cai men rach.    Toi gap mot nguoi vuot bien bi bat va lao dong cai tao vai thang moi duoc tha nhung anh cho la anh co phuc duc vi ban anh khong bi bat nen thuyen ra khoi va bi bao danh chim va chet mat tich!  Do la hanh phuc tieu cuc vay.

*    Xem hai videos cua Pham Van Lam (Lu Phuong) ve Thu Duc & Di An, Bien Hoa, Da Lat - Tuyen Duc thu that toi khong cam duoc nuoc mat khi nhin lai nhung hinh anh,  va dia danh quen thuoc da mat va mai mai khong bao gio tim thay lai.  Thanh Duong  noi thuong di Bien Hoa nhung chua biet Di An.  Vi Di An khong nam tren Quoc Lo 1.  Muon di qua Di An thi phai dung duong xe lua.  Dung duong bo thi phai queo o Nga Ba Cay Lon ma toi co viet ve gia thuyet cua chu Cay Lon tu chu Chay Lon ma ra.  Do la mot loai cay an trai  than thuoc voi cay xoai.  Neu tu Bien Hoa ve Sai Gon thi queo ben phai.  Chay tu Quoc Lo 1 cu vao loi 3 km thi toi Di An.  Con duong nay sau nay la Xa Lo do linh Dai Han lam.  No noi Quoc Lo 1 voi Quoc Lo 13 di ngang qua An Phu, Binh Chuan, Phu Loi.  Sau nay xe do khong dung Quoc Lo 1 chay qua cau Binh Loi ma chay tren Xa Lo Bien Hoa.  Duoi thoi Phap thuoc Di An, nui Chau Thoi va Thu Duc deu thuoc tinh Gia Dinh.  Khong biet vi sao vao thoi ay ong Hoi Dong Bui Van Lo duoc xem nhu so huu chu nui Chau Thoi.  Da xanh (granite) dung lam duong trai nhua deu lay tu nui Chau Thoi cao 83 m nay do ong cung cap.  Sau 1954 Di An thuoc Bien Hoa; nui Chau Thoi la tai san quoc gia.   Sau nam 1975 quan Tan Uyen, quan Di An ke ca nui Chau Thoi sap nhap vao tinh Binh Duong.  Hong Cho Thu Duc la noi co nhieu quan ban bi bun, nem, banh beo bi noi tieng truoc khi tiem Banh Beo My Lien o Bung, Lai Thieu, ra doi va con danh tieng cho den bay gio.  Thoi sinh vien anh Huynh Huu Dung, Huynh Tan Nhan va toi tham vieng vung nay hang tuan.  Anh Nhan dung chiec Lambretta 150 cc cho toi va anh Dung.  Den moi nga tu co canh sat giao thong dung mang bao tay trang chi duong (chua co den xanh den do), Huynh Huu Dung xuong xe di bo  vi xe Lambretta scooter khong duoc  cho ba nguoi!  Cu nhu vay ma chung toi thang tien tu Sai Gon len Thu Duc va Bien Hoa suot thoi ky hoc dai hoc.  Nhung thua cac than huu, khong phai toi nho cac quan an ma roi nuoc mat ma vi vung Bien Hoa- Di An- Binh Duong la que noi va que ngoai cua toi noi gan lien voi nhung ten cua vai nhan vat quen thuoc nhu tham phan Toc Cao Phap Vien Tran Van Linh, dai bieu chanh phu va giam sat vien Le Van Khoai, tuong Le Van Ty, tuong Do Cao Tri, tuong Dao Son Tay, Huynh Van Nghe (chi la thuong ta!), luat su Nguyen Lam Sanh, Nha kinh doanh Nguyen Thi Giau (Lien Phuong), nha van Binh Nguyen Loc, thi si Dang Phuong tuc giao su Nguyen Ngoc Huy, tham phan giam sat vien Pham Dinh Hung, bac si To Duong Hiep, truong nam cua nha van Binh Nguyen Loc (To Van Tuan) va giam doc Duong Tri Vien Bien Hoa, phi cong Luu Van Duc, mot trong ba phi cong phan luc co dau tien cua VNCH tot nghiep Salon Aix de Provence v.v.  Do la noi:

To tien toi da mat,

Dong bao toi hy sinh.

Tat ca deu quyet tu

Cho to quoc quyet sinh.

          Nhung bay gio toi tro thanh nguoi vinh vien xa que huong sinh quan.

          Cam on ky su Cong Binh Pham Van Lam cho toi gap lai que noi va que ngoai cua toi.

*  Phan Kim Ngoc, Nguyen Thi Mai, Nguyen Duc Phan, Nguyen Thi Thanh Duong, Lam Thi Phuong, Phung Thi Thanh de cap nhieu den cac loai hoa trong Da Nguyet Huong Hoa.  Thanh Duong va Phung Thi Thanh thich nguyet que.  NDPhan chi Thanh Duong mua nguyet que o Arlington, TX.  Nguyen Thi Mai thich glaieul.  NDPhan thich coi mai vang o nha o Viet Nam.  Phan co tang toi hai anh chup roi lon hinh cay mai vang nay.  Nha nong hoc Kim Ngoc trong du thu khong can biet ten mien la co hoa dep hay huong thom.  Pham Thi Phuong trong su o nha cu o New Jersey bay gio con trong su o nha moi o San Jose khong?

*  Cam on:

-  Phan Kim Ngoc da goi mon an que huong do chinh em lam rat ‘luc tinh’.  Nam Ky co 06 tinh vao the ky XIX ma chi co cac tinh  tu song Tien Giang xuong phia Nam duoc goi la luc tinh.  The moi biet mien ‘luc tinh’ co nhieu dieu dac biet lam.

-  Nu thi si Dang Ngoc Le Khanh danh dau va cho hinh anh kem vao cac bai viet tren web art2all.net lam cho nguoi doc khong phai nhuc dau de doan chu va con thay duoc nhieu hinh anh dep.  Viec lam thay vay ma co cong duc lon do chi Le Khanh.

-  Chi Tran Kiem Lien Nhu (du co dinh chanh ve chu lot Kiem) ve cac ban nhac do chi Ha Thanh trinh bay cung voi cac anh chup dac biet cua chi, nhiep anh gia doc dao voi nhung phong canh mua Thu va vuon hong.  Tieng hat Hoang yen co do Hue tat liem ngay 01-01-2014 truoc su ngam ngui thuong tiec cua nguoi men mo.

-  Lam Thi Phuong da giup toi phien am cac tu mandarin ra Viet ngu.  Nu duoc si tre nay da ve huu qua gioi mandarin (Quan thoai) da giai thich gium toi y nghia cua cac ten goi bang Hoa ngu.  Cay Potameia lotungensis duoc goi trong danh muc Hoa ngu la Le dong you guo zhang am thanh Lac Dong Dau Qua Chuong.  Nho Phuong giai nghia toi moi hieu Lac Dong: mot dia danh tren dao Hainan (Hai Nam) Dau Qua: trai co dau; Zhang:  Chuong : cay long nao.  Cay long nao duoc goi la chuong nao (gia dinh thao moc Lauraceae).  Toi rat qui nhung loai chum goi ma em goi.  Khi con be toi thay dan trong lang  dung chum goi chat nho, phoi kho de lam tra.  Bay gio chi nho lang mang cho biet gi ma phan biet cac loai chum goi khac nhau nen gap em goi du loai chum goi thi mung lam.

-  Ban Nguyen Huu Phuoc hay ‘Nghe Phuoc’ da goi hinh anh va bai viet Phuoc, Loc, Tho.  Con thieu Tho do ban. 

-  Ban Nguyen Huu Loc tuc ong giao Loc va thi si Mai Loc voi bai tho phong dich doc dao. 

-  Chi Dang Thi Thao voi nhung loi chuc Tet chan tinh tu ben kia dai duong sau tren nua the ky khong gap lai.

VAI CHUYEN QUANH TA

Lam Bieng Vo Toi?

          Doc Tay Du Ky ta thay Duong Tam Tang la nguoi uy nghi mau muc, kha ai va kha kinh. 

          Ve gia dinh ta thay cha me chung ta la nhung nguoi kha kinh va kha ai.  Chung ta thuong yeu va ton kinh cha me chung ta nhu Ton Hanh Gia, Tru Bat Gioi kinh trong , thuong yeu va tuan phuc Duong Tam Tang vay.

          Dieu lam cho chung ta giat minh va ngac nhien la nguoi uy nghi cong chinh nhu Duong Tam Tang hay thuong yeu con cai va duoc con cai thuong yeu va kinh trong nhu cha me chung ta doi khi cung co nhung cach hanh su khong hop ly.

          Ton Hanh Gia va Tru Bat Gioi di theo Duong Tam Tang sang Tay Truc thinh kinh.  Ton Hanh Gia cot khi, mat nguoi, tanh loi va hoat dong xong xao khi pha danh yeu quai, tru ta ma de bao ve an ninh cho Duong Tam Tang tren duong di den xu Phat de thinh kinh.  Ton Hanh Gia hoat dong va co nhiet thanh bao ve Duong Tam Tang nhung ong bi Thay quo phat khong ngung.  Trai lai Tru Bat Gioi an mac le phe, ao ho bung phe , say me ruou thit va nu sac.  The ma khong he bi ray la chi ca.  Vi luoi bieng va ham huong thu nen khong lam gi het.  Vi vay khong co ai phien trach mang von dieu gi ca.  Trai lai Ton Hanh Gia het bi nguoi nay phien den nguoi khac mang von nen bi ray va bi phat lien mien.

          Trong gia dinh cha me khong han la nhung nguoi cong bang tuyet doi.  Co nguoi thuong con trai.  Co nguoi thuong con gai.  Co nguoi thuong dua con kem phat trien vi nghi den tuong lai cua no khi cha me khong con nua.  Co nguoi chi thuong dua con thong minh, lanh loi mang loi loc hay danh thom ve cho gia dinh.  Co nguoi thuong con dep va ghet  con xau xi hay bi khuyet tat v.v.  Nhung dieu vua ke chi moi phan anh tinh tuong doi cua su cong bang cua dang sinh thanh.  Su doi xu cua cac bac sinh thanh doi khi cung khong duoc hop ly.  Dua con nang no lam viec trong nha de lam do be do dat hay lam hong cong viec gay thiet hai trong nha vi chua du kinh nghiem hay suc manh de chu toan cong viec mot cach hoan hao nen bi cha me quo mang.  Trong khi dua con luoi bieng khong lam gi ca nen khong co ‘toi’ gi de bi quo phat.

          Ngoai xa hoi cung co nhung canh tuong tu.  Su say me quo trach va trung phat dan den mot hau qua vo cung te hai:  khuyen khich moi nguoi lam bieng vi lam bieng khong co toi!  Ca mot he thong giao duc gia dinh va xa hoi chi tom luoc bang chu DUNG hay chu KHONG  nhu khong nghe, khong thay, khong biet, khong noi, khong bao, khong chi mac du cac giac quan van con tot v.v..  Dung lam cai nay.  Dung lam cai kia.  Dung noi nhu vay nguy hiem vi khong giong dieu ONG THANH noi v.v.  Cai triet ly KHONG LAM GI DE DUOC VO TOI nay an vao xuong tuy va tam nao cua ca dan toc thi trach sao dat nuoc may ngan nam van nhu xua hay kem hon xua ve mot so mat!

Mot Vai Dieu Chua Thau Triet

 Tieng Viet Doi Dao

          Vi khong co nang khieu ve ngon ngu, thi van nen tinh thoang toi co nhung suy nghi van vo khi nghe va thay mot dieu gi ma minh chua thau triet.   Toi ghi lai nhung dieu nghe, thay nhung chua hieu de hoc hoi tu cac than huu gan xa.  Dieu toi thuong nghe la tieng Viet ta doi dao.  Cung thi DEN ma con meo den tro thanh meo MUN; con ga den la con ga QUA; con cho den la con cho MUC; con ngua den la con ngua O v.v.  Qua Han- Viet thi DEN thanh HAC; TRANG thanh BACH; VANG thanh HOANG hay HUYNH; CHO thanh THI; BAY thanh PHI v.v. Vua binh thi noi la vua SE MINH.  Hoang hau sinh con thi noi hoang hau LAM BON va con biet bao nhieu danh tu, tinh tu, dong tu hay trang tu xa la ma chung ta khong biet.

          Tu ngu phong phu gan lien voi nhung sinh hoat phong phu.  Co vat huu hinh moi co ten goi.  Nuoc ta la nuoc nong nghiep.  Trau va bo duoc dung trong viec dong ang.  Ta chi co tu TRAU hay THUY NGUU va BO hay HUYNH NGUU de chi hai con thu keo cay va keo xe.  O cac cac nuoc Au- My nguoi ta nuoi bo tren mot qui mo rong lon.  Nguoi ta uong sua bo, an thit bo, gay giong bo de co nhieu thit, sua.  Tu sua nguoi ta lam sua hop, sua bot, pho- mai (fromage- cheese), bo (beurre- butter).  Ta dung chu BO de chi huynh nguu (noi theo tu Han- Viet) va TRAU de chi thuy nguu.  Ve giong ta them chu Duc  va Cai.  Con cua con bo duc va bo cai la bo con hay bo nghe.  Nguoi Anh co: Bull:  Bo duc;   Cow:  Bo cai; Calf:  Bo con; Ox:  Bo thien; Beef:  Thit bo; Veal:  Thit be.  Tu con bo co cac mon an nhu beefsteak, cheese, butter v.v.  Cac loai dong vat co vu khac nhu heo, ngua, meo, cho, tho...cung co nhieu ten goi phan biet va phong phu nhu vay. 

          Nuoc Anh tung la mot de quoc co thuoc dia khap noi tren hoan cau.  Ho tiep xuc voi nhieu chung toc, van hoa, ton giao, khi hau, thao moc, sinh hoat kinh te khac nhau tren the gioi.  Nuoc Anh som co cach mang ky nghe nen san xuat nhieu mat hang khac nhau tren the gioi.  Nhu vay tu ngu cua ho rat doi dao.  No thoat thai tu La Tinh + Hy Lap + ngon ngu cua ho + ngon ngu khac nhau tu cac thuoc dia (so nay khong quan trong lam).  Nhung tieng Anh cua nguoi Anh lai khong doi dao bang tieng Anh cua nguoi Hoa Ky vi Hoa Ky la mot nuoc hop chung va dung dau tren the gioi ve kinh te va khoa hoc ky thuat.  Do la noi tap hop du sac nguoi cua nhan loai.  Moi dan toc co mot so tu ngu trong tu dien Hoa Ky.  Hang nam Hoa Ky san xuat trung binh tu 3,000 den 5,000 san pham moi tuc la can dat tu 3,000 den 5,000 ten goi moi.  Hoa Ky la tam guong:

-  dan chu (doi dao tu chanh tri, hanh chanh, quan tri, luat phap v.v.)

-  tien bo:  thay doi doi than phan bi tri sang quyen uy thong tri; ngheo kho sang phu qui

-  nhan ai:  khong han thu nuoc Anh cai tri ho, giup do nhung nguoi dong canh ngo va

                    nguoi can khong phan biet ban, thu, chung toc hay ton giao v.v.  Doi dao

                    tu kinh te, tai chanh, thuong mai, noi thuong, ngoai thuong.

-  oc thuc te va thuc dung (doi dao tu ve tam ly hoc, giao te xa hoi, ngoai giao, van dong,

                    quang cao, truyen thong v.v.)

-  phat trien ve khoa hoc ky thuat (doi dao tu khoa hoc, ky thuat, cac mat hang san xuat

                    moi chua co ten goi v.v.)

          Theo su hieu biet thong thuong cua toi su doi dao cua mot ngon ngu duoc goi ghem trong cuon Tu Dien hay Bach Khoa Tu Dien.  Cuon tu dien hay bach khoa tu dien cang day va duoc soan boi mot nhom nguoi co kha nang chuyen mon cao trong tung bo mon chang nhung noi len su doi dao phong phu ma con lam cho nguoi doc dat tron ven niem tin.  Hy vong nuoc nha co cuon Tu Dien hay bo Bach Khoa Tu Tu Dien day com va duoc bien soan boi nhung chuyen gia loi lac hon cac chuyen gia Anh- My- Phap- Duc de manh dan tu hao ngon ngu chung ta doi dao sau khi loai bo het nhung tu ngoai lai duoc du nhap vao nuoc ta duoi thoi Phap thuoc nhu ‘top’ (ngung- stop), ‘banh’ (ball), thit ‘coc- let’ (cotelette), thit ‘phi le’ (filet), day lap long (fil a plomb) v. v.  Neu khong lam duoc nhu vay chung ta phai chap nhan cai hien huu va day manh nhung phat minh, sang kien, phong phu hoa moi hoat dong tren moi lanh vuc thi khong can phai tu khen, tu khoa truong ngon ngu tu doi dao.  Van de la phai phan dau de vuon len cho khong phai  tu hao de bat dong.  Moi cac than huu dong gop them y kien de sua nhung dieu sai va bo tuc nhung dieu sot cho day du hon.

Chuyen Van Hoa Dong- Tay

          Tren doi co le khong co su va cham nao gay nhieu sut me ghe gom nhu su va cham van hoa.  Khong co gi dang ghe tom bang su tu hao van hoa cua minh va nhao bang van hoa cua nguoi khac.  Trong thoi hoang kim cua nguoi Bach Chung Rudyard Kipling khang dinh:

Dong la Dong,

Tay La Tay,

Dong va Tay khong bao gio gap nhau.

          Ve co the, nguoi ta tim moi uu diem cua nguoi Bach Chung de giai thich nguoi Bach Chung thong minh hon nguoi Hoang Chung va Hac Chung.  Nao la da trang, mat xanh, toc hoe vang  trong dep de.  Nao la goc mat rong noi len chi so thong minh.  Nao la tran cao, dau soi bieu lo mot tri thong minh tiem an.  Nao la mui cao va thang khac voi mui tet hay mui ho tren khong nhu ong khoi tau vua kem tham my vua kem anh sang tri tue v.v. 

          Nhung dieu nay cac thay tuong Tau cung xac nhan.  Cac ong lon deu duoc goi la nguoi tai to mat bu.  Nhung nguoi tri thuc la nhung nguoi tran cao kieng day.  Va, de tra dua lai nguoi Bach Chung thay tuong Tau phe tuong nguoi Bach Chung la tuong:

Rau ria long nguc la toi phan Than.

          Nhung ho quen rang nguoi Tay Phuong co theo Khong Giao dau ma goi la ‘toi phan Than’ theo quan niem trung quan cua Khong Tu.  Trai lai ho xem viec lat do vua la lam cach mang:  lat do che do quan chu de lap nen Cong Hoa.  Cuoc dau tranh tao bao nay xuat phat tu khai niem dan chu ma ra.

          Cac ton giao lon tren the gioi deu xuat phat o A Chau:  Dao Ba La Mon (An Giao) o An Do; Phat Giao: Nepal (tieu luc dia An Do); Do Thai Giao  o Do Thai, Lao Giao, Khong Giao  o Trung Hoa; Ki To Giao  o Do Thai,  Than Giao (Shintoism) o Nhat Ban); Hoi Giao  tu ban dao A Rap. 

          Dao Thien Chua chia ra lam: Thien Chua Giao La Ma, Tin Lanh + Anh Giao (Anglicanism) va Chinh Thong Giao. 

          Phat Giao chia ra lam: Phat Giao Dai Thua, Phat Giao Tieu Thua, Hoang Giao Tay Tang (Tantric Buddhism)

Ton Giao                          Quoc Gia                                             

Ba La Mon                        An Do                                                  

Phat Giao Dai Thua           Trung Hoa, Nhat, Viet Nam, Trieu          Tien

Phat Giao Tieu Thua         Sri Lanka, Mien Dien, Thai Lan, Cambodia, Lao

Than Giao                         Nhat Ban

Do Thai Giao                     Do Thai

Thien Chua Giao               Y, Phap, Tay Ban Nha, Bo Dao Nha, Duc (Nam), cac quoc                                 gia Trung, Nam My, vung Caribbean, Phi Luat Tan v.v.

Tin Lanh & Anh Giao         Anh, Duc, Hoa Lan, Na Uy, Thuy Dien, Dan Mach, Phan

                                        Lan, Hoa Ky v.v.  Dai Han co 47% dan so theo Tin

                                        Lanh  

Chinh Thong Giao             Nga, Ukraine, Hy Lap v.v.

Hoi Giao                           Cac quoc gia Trung Dong, Trung A, Pakistan, Indonesia, Ma

                                        Lai, cac quoc gia Bac Phi va Phi Chau khac.

Khong & Lao Giao             Trung Hoa, Viet Nam, Trieu Tien

          Dao Tin Lanh va Anh Giao la dao Thien Chua canh tan khong dat duoi su chi dao cua Giao Hoi Thien Chua Giao La Ma.  Chinh Thong Giao co giao hoi rieng khong co lien he gi voi Giao Hoi Thien Chua La Ma tuc Toa Thanh Vatican.

          Phat Giao o Nhat la dang Phat Giao  canh tan cua Phat Giao Dai Thua. 

          Nhung ton giao ghi tren la nhung ton giao lon.  Tren thuc te con co nhieu ton giao nho khac.  Va hien nay o bat cu quoc gia nao cung nhieu ton giao khac nhau.  Thi du Phi Luat Tan co 90% dan so theo Thien Chua Giao va 10% con lai la tin do Hoi Giao, Phat Giao, Tin Lanh v.v.  O Viet Nam ngoai Phat, Khong, Lao con co Thien Chua Giao, Hoi Giao (nguoi Cham), Cao Dai, Phat Giao Hoa Hao, Tin Lanh v.v.

          Nhin tong quat ta thay:

-  dao Christ quan trong o Au Chau va My Chau

-  cac quoc gia theo dao Christ Tin Lanh la nhung quoc gia co nen chanh tri dan chu, kinh te mo mang, khoa hoc ky thuat phat trien (Anh, Hoa Ky, Duc, Hoa Lan, cac quoc gia Bac Au, Canada, Uc, Tan Tay Lan)  

-  cac quoc gia Thien Chua Giao Au Chau co nen chanh tri dan chu, kinh te va khoa hoc ky thuat phat trien hon cac quoc gia Thien Chua Giao Trung, Nam My, hai dao Caribbean, Phi Luat Tan, New Guinea.

-  cac quoc gia Phat Giao Dai Thua phat trien manh hon cac quoc gia Phat Giao Tieu Thua.  Trong cac tin huu Phat Giao Dai Thua, Nhat la dan toc co tinh than phong khoang, khoa hoc, ky cuong, trat tu va thich ung voi hoan canh moi de dang hon nhung dan toc cung duc tin Phat Giao Dai Thua khac.  Ho co tinh than Tay Phuong  hon cac dan toc dong chau va dong phai Phat Giao.  Ho khong ky mau trang, khong  so xui xeo khi an thit ca voi to lon.  Ho than phuc van hoa Changan (Truong An) doi nha Duong khong khong hang phuc hoang de Trung Hoa ma chi xem do la vi lanh dao xu mat troi lan.  Thien hoang cua ho la con chau Thai Duong Than Nu (Amaterasu) ngu tri tren xu mat troi moc.   

          Mao Zedong (Mao Trach Dong) tu xem minh nhu dai bieu van hoa Dong Phuong.  Ong tu hao voi : Gio Dong de bep gio Tay.  Quoc ca cua Cong Hoa Nhan Dan Trung Quoc la Dong Phuong Hong.  Tin hieu phat tu Ve Tinh nhan tao dau tien cua Trung Quoc phong len khong gian la:

Dong Phuong Hong. 

Day Trung Quoc,

Mao Trach Dong (Mao Zedong). 

Ong Mao rat bao thu van hoa Dong Phuong cua ong bang cach khong mac Au phuc voi ca vat, khong danh rang bang ban chai va kem danh rang ma chi ngam tra xanh, khong thich thu voi chanh tri dan chu va chanh sach doc the v.v.  Nhung ong quen rang chu nghia Marx- Lenin ma ong nguong mo xuat phat o phuong Tay.  Do anh huong cua phuong Tay ma ong hot toc ngan cho khong that duoi sam nhu thuo au thoi.  Muon hot toc phai co cai tong- do (tondeuse).  Tong- do va dao cao tot deu do Duc san xuat.  Doi giay da ma ong mang la san pham cua nguoi phuong Tay.  Cai nut ao ma ong mac cung vay.  No khong giong cai nut that bang vai cua quan ao co truyen cua que huong ong.  Bo do ong mac duoc may bang may may do nguoi phuong Tay phat minh va san xuat.  Ong khong thang Nhat nam 1945 ma chi huong lay chien thang cua Hoa Ky.  Ong khong duoc moi du le ky ket van kien dau hang tren tau USS Missouri ngay 02-09-1945 vi ong khong phai la dai dien Trung Hoa ma chanh phu Chongqing cua Chaing Kaishek (Tuong Gioi Thach).  Tac gia trai bom nguyen tu ma ong co nam 1964 la mot nguoi Hoa duoc Hoa Ky dao tao va duoc lanh giai thuong Nobel ve khoa hoc duoi quoc tich Hoa Ky.  Tuong Zhu De (Chu Duc) loi lac cua ong hoc o Duc.  Thu tuong va ngoai giao loi lac cua ong la Zhou Enlai (Chau An lai) hoc o Nhat, Phap v.v. 

          Nguoi Trung Hoa hanh dien voi truong Vo Bi Whampoa (Hoang Pho).  Cac tuong lanh loi lac cua Quoc Dan Dang va Cong San Trung Hoa deu xuat than tu truong Vo Bi nay.  Do khong phai truong Vo Bi ma Lien So (phuong Tay) giup cho Trung Hoa thoi Quoc- Cong Lien Minh lan thu nhat sao?  Nam 1923 Chiang Kaishek (Tuong Gioi Thach ha khong nghien cuu to chuc chanh tri, quan su o Lien So?  Con trai cua ong, Chiang ChIngkuo ha khong hoc o Lien So va co vo Nga? 

          Vi sao chu tich Mao Zedong thuc giuc vien y si cua minh tim moi cach lam cho ong chong binh phuc suc khoe de don tiep tong thong Nixon nam 1972?  Do dau Trung Quoc co vi tri nhu ngay nay neu khong phai nho hoc hoi ky thuat phuong Tay va theo kinh te thi truong  cua xa hoi tu ban phuong Tay hay noi ro hon la Hoa Ky?

          Ai Cap co ha khong co nen van minh sang lan?  Nhung nen van minh ay khong do chinh nguoi Ai Cap nghien cuu va pho bien ma do cac nha khao co, cac nha Ai Cap hoc Phap va Anh nghien cuu va pho bien.  Cai trong dong cua nguoi Viet co cung do nguoi Phap khai quat va nghien cuu.  Vay chung nao gio Dong de bep gio Tay?

          Nguoi Nhat diem dam, tham lang, khiem ton nhung tu tin va ky cuong hon nguoi Han va noi rieng ong Mao Zedong.  Ho co  y thuc va nhan thuc tham sau.  Ho kinh trong Thien Hoang cua ho.  Ho biet nguoi va biet ta nen da am tham hoc cai hay cua nguoi, vat bo cai do hay loi thoi va bao tri cai hay dac thu cua minh.  Tieng sung dai bac thi uy cua Perry nam 1853 da giup nuoc Nhat chon con duong canh tan xu so.  Tuong quan Yoshinobu Tokugawa tu bo quyen hanh ma to tien ong luu lai tren 02 the ky (1600- 1867) de Thien Hoang Meiji canh tan xu so hau dua dat nuoc thoat canh lac hau, ngheo kho va suy nhuoc.  Ong y thuc duoc trach nhiem cua che do tuong quan do dong Tokugawa lanh dao tren 02 the ky chi lam cho ca dan toc nhan lay su nhuc nha truoc mot khau sung bang thep dai khong qua 2 m ban thi uy ngoai khoi vinh Edo!  Nam 1945 ho khong thua luc that tran de lam chuyen phe lap nhu thuong thay o cac nuoc lang gieng.  Ho that tran.  Ho nhan chiu moi nhuc nha cua nguoi that tran de chuan bi tuong lai cho que huong va dan toc ho.  Chinh nguoi bai tran da lam cho nguoi thang tran phai gio non kham phuc khi da dua kinh te Nhat len hang thu nhi tren the gioi vao thap nien 1970, 1980, 1990.  Chi co nguoi thang tran nhu Hoa Ky moi biet kham phuc nguoi bai tran kieu hung va tu trong nhu Nhat.  Va chi co nguoi bai tran nhu Nhat moi cam on Hoa Ky va xem tuong Mc Arthur nhu an nhan.  Trong thoi ky canh tan Nhat quan tam den Anh.  Do doc Togo Heihachiro (1848- 1934), nguoi danh bai ham doi Nga nam 1905 tai eo bien Tsushima tung hoc ve hang hai o Anh tu nam 1871 den 1878.  Den the ky XX Nhat quan tam den Hoa Ky.  Do doc Isoroku Yamamoto (1884- 1943) tung song, lam viec va hoc dai hoc Harvard tu nam 1919 den 1923 roi 1926.  Nam 21 tuoi Yamamoto la mot si quan hai quan co tham du tran hai chien Tsushima nam 1905.  Nam 1941 ong la nguoi chi huy tan cong Pearl Harbor theo linh cua Tojo.

          Thuo nho toi khong sieng hoc nen bay gio toi sieng hoi.  Doi khi cau hoi cua toi ngay ngo va vung dai nhung no xuat phat tu su chan that tan day long.  Toi nho cac than huu va nhung nguoi co doc bai viet nay vui long gop y va tra loi mot vai thac mac ma toi neu ra neu co.  Cac than huu dung ngan ngai sua chua su ngay ngo va vung dai cua toi neu co vi chung ta can hoc hoc hoi lan nhau khong ngung.

          Khi con o que nha cung nhu luc song tren que huong thu hai thinh thoang toi van nghe hay doc nhung bai viet noi triet ly Dong Phuong cao sieu trong khi triet ly Tay Phuong nong can.  Thu that toi muon hoc cai cao sieu va tim hieu cai nong can.  Toi van thac mac tai sao nguoi co triet ly cao sieu van cu theo hoc nguoi co triet ly nong can.  Cang thac mac hon khi khong thay nguoi co triet ly nong can sang hoc nguoi co triet ly cao sieu.  Neu co nam hay muoi hoc gia to mo de viet sach thi khong the xem ngoai le  la luat duoc. 

          Voi cai triet ly cao sieu, nguoi Dong Phuong da hoan thanh duoc nhung gi de cong hien cho que huong va nhan loai? 

          Do dau nguoi nong can tro thanh de quoc? thuc dan?  Neu vay minh nen chon cai cao sieu hay cai nong can?  Co phai triet ly cao sieu la triet ly vong vo noi khong ai hieu?  va triet ly nong can la triet ly noi ra ai cung hieu?  Hay triet cao sieu la noi nhu the nay ma phai hieu nguoc lai moi dung?  Triet ly nong can  ai cung hieu nen ai cung thuc hanh duoc? 

          Nguoi Nhat co sai lam khi Tay Phuong hoa dat nuoc ho vao nam 1868 khong?  Ho co mat goc  sau cuoc canh tan theo Tay Phuong khong?  Ho dau co nhuc nha hay choi bo da tung chiu anh huong cua van hoa Trung Hoa.  Thuc te ho tiep nhan Phat Giao qua trung gian cua cac su tang Trieu Tien vao the ky VI.  Nhung tren mat dat nay khong co gi la bat bien ca.  Ho manh dan vat bo Tet Nguyen Dan de cu hanh Tet Duong Lich.  Ho vat bo Dong Y de don no luc nghien cuu Tay Y.  Ho hoc hoi, bat chuoc nhung khong an cap ky thuat cua nuoc nao ca.  Ho bao tri chu viet rac roi cua ho cho khong theo mau tu La Tinh vi do la lich su nhu nguoi Do Thai bao tri chu Hebrew day rac roi va kho khan cua ho.  Do la lich su.  Do la niem tu hao ve su nghiep cua tien nhan de lai.  Nguoi Nhat thich ung voi tu tuong dan chu nhung luon luon ton kinh Thien Hoang.

          Toi cui dau nguong mo Dai Han.  Du oan ghet su cai tri cung ran cua nguoi Nhat tren ban dao Trieu Tien tu nam 1910 den 1945, ho da hoc hoi rat nhieu noi nguoi do ho ho thay vi chi ngoi chui suong va gay oan han tu the he nay sang the he khac mot cach vo ich.  Ho hoc oc to chuc, tinh than ky luat, oc trat tu, su hang say trong cong viec, oc tim toi, hoc hoi, su don gian, tinh than trach nhiem...Ket qua: ho thoat canh ngheo nan va lac hau trong khi moi te trang xa hoi van con deo duoi cac quoc gia dong chau va dong canh ngo voi ho truoc kia.  Nguoi ta len an tuong Park Chung Hee (Phac Chanh Hy) du thu.  Nao la tuong doc tai.  Nao la si quan do de quoc Nhat dao luyen.  Nao la nguoi cua CIA My dua len cam quyen.  Co dieu nguoi ta quen hoi :

-  Ong ay da co bao nhieu tien o ngan hang Hoa Ky, Anh hay Thuy Si? Cau tra loi chac chan la KHONG CO. 

-  Vong bung va guong mat cua ong co du diem so de tro thanh mot nha lanh dao tham o voi mat nong tham tien, hieu sac cua TRU MA VUONG hay khong?  Cau tra loi la KHONG.

-  Ong co lam quyen de gianh nhung quyen loi kinh te, tai chanh cho gia dinh va than nhan cua ong khong?  Cau tra loi: KHONG

-  Ong lam phuong hai gi cho Dai Han?  Cau tra loi: KHONG CO.

          Ong thuc su nam quyen nam 1963 den khi bi am sat nam 1979.  Trong thoi gian nay Dai Han phat trien ky nghe hoa hoc va ky nghe nang.  The gioi xem ong la mot nha lanh dao loi lac o A Chau.  Dung quen rang Trieu Tien bi chien tranh tan pha trong de nhi the chien, trong chien tranh Trieu Tien (1950- 1953) va bi qua phan sau de nhi the chien.  Chi trong vong 12 nam sau khi chien tranh Trieu Tien cham dut va 02 nam sau khi Park Chung Hee cam quyen kinh te Dai Han tuc phan nua ban dao Trieu Tien o phia Nam da khoi sac.  Cong cuoc ky nghe hoa  tien hanh.  Den nam 1980 Dai Han la mot trong Tu Ho Kinh Te A Chau.  Xem nhu the moi thay su quan trong cua nha lanh dao trong viec lam cho dat nuoc phu cuong, toan dan am no va hanh phuc: lanh dao can dam, liem khiet, co kha nang,  co vien kien, co nhiet huyet va tinh than trach nhiem.

          Neu lay loi tuc dau nguoi cua Hoa Ky lam chuan la 100 ta co bang thong ke sau day:

Quoc Gia                1960             1970             1977             1985

Dai Han                  12                17                23                31

Brazil                      18                18                24                23

Do Thai                   41                52                53                48

Nhat Ban                33                64                67                77

          Dai Han chi hoc hoi Nhat Ban va Hoa Ky de tro thanh mot quoc gia co nen kinh te xep hang 12 tren the gioi.  Nguoi Dai Han thay doi cai nhin cua ho doi voi tuong Park Chung Hee (Phat Chanh Hy) khi bo phieu cho ai nu cua ong lam tong thong hien nay.  Dai Han chang nhung thoat khoi su lac hau, ngheo kho cua mot quoc gia co qua khu thuoc dia bi chien tranh tan pha, bi qua phan va bi cac quoc gia lang gieng khong ngung de doa, bat nat ma con thoat khoi su lac hau tu tuong trong xa hoi phong kien gia nua.  Dai Han co ty le tin do Tin Lanh cao nhat o A Chau (47%).  Ty le  nay nhu noi len mot dieu gi quan trong tren dat nuoc cua Truong Luong.  Mot cuu tong thong tung la doi lap cua tuong Park Chung Hee da tu tu khi duoc biet phu nhan cua ong tham nhung.  Con gai ong chu cong ty hang khong va la pho chu tich cua cong ty bat loi mot chieu dai vien hang khong khi phuc vu ba ta nhu nhung nguoi hanh khac khac tren phi co.  Ba bat co chieu dai vien phai qui xuong xin loi va bat chiec phi co phai quay tro lai.  Du luan trong nuoc chong lai cach cu xu hach dich cua ba pho chu tich lam quyen lam nhuc nhan vien cap duoi va gay phien toai cho hanh khach khien gia dinh ba phai xin loi co chieu dai vien.  Toa an xu ba pho chu tich hong hach 03 nam tu (2015).  Ban an nay co ve nang ne nhung no phan anh uoc mo cua nuoc Dai Han muon goi sach nhung ty vet doc hai cua nhung tu tuong lac hau, phong kien va phi dan chu trong mot quoc gia phon vinh, lanh manh va van minh tien bo thuc su.

          Dung voi khang dinh gio Dong tot hay gio Tay tot.  Chuyen gio Dong de bep gio  Tay hay nguoc lai  khong can thiet doi voi su phat trien cua que huong va cuoc song cua  dan toc ta.  Dieu chung ta can la ngon gio mat khong doc.  Ngon gio do giup cho que huong chung ta vuon len va mang cho toan dan ta tu do, am no va hanh phuc de cho cuoc song co y nghia voi kiep nguoi va quyen lam nguoi tron ven.